सः तु तेनानेकविधैः स्तोत्रैः, उच्चैः नीचैश्च, पुराणेषु च सामान्यवाक्येषु च, मां स्तुत्वा, "भगवन्, कृपां कुरु" इति प्रार्थयन्, साष्टाङ्गं प्रणिपत्य माम् उपससाद। सः स्वशिरः मम पादयोः स्थापयित्वा, बाहू च संयम्य, "रक्ष मां भगवन्! मृत्युसागरस्य भयाद् अहं शरणागतः" इति भीतः प्रार्थयति स्म। एवं मया यत् अवशिष्टं प्रदत्तं तद् भक्त्या शिरसि निधाय, यः पूजां समाप्तुम् इच्छेत्, सः तदर्घ्यं दीपाय समर्पयेत्, पुनः परमदीपाय च। यत्र यत्र वा श्रद्धा पूजादिषु दृश्यते, तत्र तत्र मां पूजयेत्; अहं हि सर्वभूतेषु, आत्मनि च, विश्वात्मरूपेण स्थितः। एवं वैदिकमार्गेण योगमार्गेण च, तन्त्रेण च, यो मां पूजयति, तस्मै मया अभिमतानां सिद्धीनां द्रव्यसिद्धिं च ददामि। मम मूर्तिं स्थापयित्वा, दृढं देवालयं निर्मातव्यम्; तत्र पूजोत्सवानां कृते रम्याणि पुष्पोद्यानानि च स्थापनीयानि। महोत्सवेषु नित्यं च, पूजादिकर्मणां प्रवाहाय, क्षेत्राणि, आपणाः, नगराणि, ग्रामाश्च समर्प्य, मम लोकं प्राप्नुयात्। प्रतिष्ठया त्रैलोक्याधिपत्यं स प्राप्तुम् अर्हति; पूजादिभिः ब्रह्मलोकं, त्रिभिः तु मद्समत्वं। केवलया भक्त्या योगेन च, मां एव प्राप्नुयात्; एवं यः मां पूजयति, स भक्तिमार्गं लभते। यः स्वयम् अथवा अन्यैः देवब्राह्मणाभ्यः जीविकायै दत्तं गृह्णाति, स दशसहस्रवर्षाणि विष्ठाभोजी भवति। कर्त्रर्थमात्मार्थं च अनुमतिं च, ये कर्मविभागं कुर्वन्ति, ते मृत्युः पश्चात् तस्य कर्मणः महत्तरं फलम् पुनः पुनः लभन्ते। शुक उवाच—एकादश्यां नन्दः उपवास्य, जनार्दनं पूजयामास; द्वादश्यां कालिन्द्याः जले स्नानाय प्रविवेश। तत्र वरुणस्य दूतः, असुरः, तम् अपहरन्, रात्रौ जलं प्रविश्य, असुरसीमां न लंघयित्वा, वरुणस्य समीपं निनाय। गोकुलवासिनः तम् अदृष्ट्वा, "कृष्ण! राम!" इति उच्चैः चुक्रुशुः। तेषां शब्दं श्रुत्वा, भगवान् कृष्णः, स्वजनानां अभयं दातुं समर्थः, पितरं वरुणेन हृतं विज्ञाय, तत् स्थलं जगाम। तत्र हृषीकेशं आगतम् आलोक्य, लोकपालः महता आदरेण तं सत्कृत्य, दिव्यया पूजया पूजयित्वा, तस्य दर्शनमहोत्सवं मन्यमानः, वचनं प्राह। श्रीवरुण उवाच—"अद्य मे तनुः शान्ता, अद्य मे प्रयोजनं सिद्धम्; ये तव पादयोः भक्ताः, भगवन्, ते मार्गान्तं प्राप्ताः। नमोऽस्तु ते भगवन्, परमात्मन्, ब्रह्मन्, यस्मिन्मायायाः कल्पितसृष्टेः न श्रुतिः। अज्ञानात्, मूढत्वात्, अवेक्ष्य, तव पितरं अनायासेन अत्र नीतवान्—तद् क्षमस्व। तव सर्वदर्शिनः, हे कृष्ण, मय्यपि प्रसादं दर्शय; गोविन्द, पितृप्रिय, पितरं स्वं नयतु।" एवं स्तुतः भगवान् कृष्णः, लोकानां पतिः, पितरं गृहित्वा स्वजनानां हर्षं जनयन्, तत्र प्रतिनिवृत्तः। नन्दः, लोकपालस्य अद्भुतं वैभवं, कृष्णे च तेषां आदरं दृष्ट्वा, विस्मितः स्वबान्धवान् प्रति वचनं प्राह। ते गोकुलवासिनः, राजन्, उत्कण्ठितचित्ताः, "किं नु एष भगवान् अस्माकं स्वगत्याः सूक्ष्मं मार्गं दर्शयिष्यति?" इति चिन्तयामासुः। स भगवान्, स्वजनानां मनोऽभिलाषं विज्ञाय, तेषां कामपूरणाय, करुणया तद् चिन्तयामास। अस्मिन्लोके जनाः, अज्ञानरागकर्मभिः मोहिताः, उच्चावचमार्गेषु भ्रमन्ति, स्वगत्याः न जानन्ति। इति चिन्तयन्, भगवाञ्छ्रीहरिः, महाकरुणया, गोकुलवासिभ्यः तमःपरं स्वं लोकं दर्शयामास। स लोकः सत्यम्, ज्ञानम्, अनन्तं—ब्रह्म, नित्यतेजः, ये मुनयः गुणक्षये मनः समाधाय पश्यन्ति। तान् ब्रह्मसरसि नीत्वा, कृष्णः मज्जयित्वा, पुनः उद्धृत्य, तं ब्रह्मलोकं दर्शयामास, यत्र कदाचिदक्रूरः गतः। नन्दादयः तं देशं दृष्ट्वा, परमसुखेन पूर्णाः, विस्मिताः, तत्र कृष्णं स्तुतिभिः स्तूयमानं अपश्यन्। एवं श्रीमद्भागवते महापुराणे, परम्हंससंहितायां, दशमस्कन्धस्य पूर्वार्धे अष्टाविंशोऽध्यायः समाप्तः। ज्ञानं, विवेकः, शास्त्राणि, तपः, प्रत्यक्षम्, परम्परा, अनुमानं च—यस्य आदौ अन्ते च यदस्ति, कालः कारणं च, तदेव मध्येऽपि वर्तते। यथा स्वकृतं सुवर्णं पूर्वापरयोः सुवर्णवस्तुषु व्याप्नोति, तथैव नानाव्यवहारमध्यस्थेषु अहमेव तद्भवामि। हे प्रिय, एतद् ज्ञानं त्रिविधं स्थितिम् आस्थितम्—कारणकार्यक्षेत्रज्ञत्वेन; तयोः संयोगवियोगाभ्यां, यत् चतुर्थं तद् एव सत्यम्। यत् न पूर्वं, न परं, न मध्ये, तद् केवलं नामधेयम्; यत् परमात्मना स्थापितं सत्, तदेव सत्यम्—एवं मम मतिः। यदस्ति नास्ति च, तथापि दृश्यते—एषा रजसः विक्रिया; स्वप्रकाशं ब्रह्मैव, ब्रह्मविविधत्वेन, इन्द्रियार्थमनसां विकारैः सह, प्रकाशते। एवं ब्रह्मविवेकयुक्तया, विरोधिनां खण्डनकौशलात्, संशयं छित्वा, स्वात्मानन्दे स्थितः, सर्वविषयेषु उदासीनः स्यात्। आत्मा न पृथिव्यादिदेहम्, न इन्द्रियाणि, न देवासुरवाय्वापोऽग्नयः; मनः अन्नम्, बुद्धिः सत्त्वम्, अहंकारः आकाशः, पृथिवी पञ्चमहाभूतसंयोगः। गुणमयैः इन्द्रियैः, स्वस्थानं विविच्य, आत्मानं कः स्पृशेत्? वा विक्षेपे दोषः कः? यथा मेघाः, सन्निहिताः अपि, सूर्यं न स्पृशन्ति, तेषां गमनागमने। यथा आकाशं न वाय्वग्न्यापः पृथिव्यादिगुणैः स्पृश्यते, तेषां स्वगुणगमनेषु, तथैव अव्ययम्, सत्त्वराजस्तमांसि, चित्तस्य संसारकारणानि, न स्पृशन्ति। तथापि, गुणैः, मायाकृतैः, सहवासः वर्जनीयः, यावत् मयि दृढया भक्त्या, रजोगुणमलम् अन्तःकरणात् निवार्यते। ये तु मिथ्यायोगिनः, देवमानुषकृतविघ्नैः बाधिताः, ते पुनः पूर्वाभ्यासवशात् योगं कुर्वन्ति, कर्मपद्धत्याः विना। एवं श्रीमद्भागवतस्य दशमस्कन्धस्य पूर्वार्धे अष्टाविंशोऽध्यायः समाप्तः।