स ब्राह्मणः ध्यानपूर्वकं पूजयन्, समिधः स्नेहसिक्ताश्च हविषः सम्यगुपस्थाप्य, पितृदेवताभ्यां घृतभागान् समर्प्य, घृतसिक्तां हविं विधिवदर्पयति। पूजां कृत्वा प्रणम्य च, तदनु पार्षदेषु दानानि वितरति। मूलमन्त्रं जपन् ब्रह्मणि चित्तं समर्पयति, नारायणस्वरूपं चिन्तयन् स्मरति। ततोऽपि आचमनीयं शेषं च दत्त्वा, तान् विष्वक्सेनाय समुपकल्पयति। सुगन्धी ताम्बूलादीन् मुखवास्यं यथायोग्यं समर्पयति। गीतैः स्तुतिभिः नृत्यैः च मम चरितान्यभिनयन्, कथानां श्रवणेन च क्षणमेकं सम्प्रसन्नचित्तः स्यात्। स्तोत्रैः उच्चैः नीचैश्च, पुराणैः सामान्यभाषया च स्तुत्वा, 'भगवन्, अनुगृहाण' इति प्रार्थयन्, साष्टाङ्गं प्रणिपत्य मां नमति। शिरसा पादयोः स्थापयित्वा बाहू क्रौञ्चयन्, 'रक्ष मां भगवन्! मृत्युसागरपाशभयात् शरणागतः अस्मि' इति याचते। मया दत्तं शेषं श्रद्धया शिरसि निधाय, यद्युपसंहारः कार्यः स्यात्, स सन्नतः दीपायार्चां निवर्तयेत्, ततोऽपि परदीप्तये समर्पयेत्। यत्र यत्र वा श्रद्धा पूजायां विद्यते, तत्र तत्र मां पूजयेत्, सर्वेषु भूतेषु आत्मनि च अहं विश्वात्मा सन्निहितः अस्मि। एवं कर्मयोगाभ्यां वेदतन्त्राभ्यां च पूजयन्, यं यं सिद्धिमिच्छति, स मां लभते। मम प्रतिमां स्थापयित्वा, दृढं देवालयं निर्माय, तत्र पूजोत्सवाय रम्याणि पुष्पोद्यानानि निर्मातव्यानि। पूजार्चनादिक्रमस्य प्रवाहाय, महोत्सवे नित्यं च, क्षेत्राणि, आपणान्, नगरग्रामांश्च समर्पयेत्, तेन मम लोकं प्राप्नोति। प्रतिष्ठया त्रिलोकाधिपत्यं स निवासं च लभते, पूजया ब्रह्मलोकं, त्रिभिः समत्वं मयि। केवलया भक्त्या योगेन च मां एव प्राप्नोति; एवं यः मां पूजयति, स भक्तिमार्गमवाप्नोति। यस्तु स्वयम् अथवा अन्यैः देवब्राह्मणानां भरणाय दत्तं गृह्णाति, स दशसहस्रवर्षाणि चाण्डालो भवति। कर्त्रर्थवेदकः अनुमन्ता च, ये कर्मफलभाजः, ते मृत्युः पुनः पुनः तेषां महद् फलमुपभुञ्जते। शुक उवाच— एकादश्यां नन्दः उपवासी जनार्दनं पूजयामास; द्वादश्यां कालिन्द्या जलं प्रविश्य स्नानाय जगाम। तत्र वरुणस्य दासः, असुरः, तम् अकाले निशि जलं प्रविश्य, असुरसीमालङ्घनात्, गृहित्वा वरुणस्य समीपं नीतवान्। तदनन्तरं, गोपाः नन्दं अदृष्ट्वा, 'कृष्ण! राम!' इति विलपन्तः, तेषां क्रन्दनं श्रुत्वा, भगवान् कृष्णः तातं वरुणेन नीतमिति विज्ञाय, स्वजनानां भयहरः, महाबलः, तत्र जगाम। तत्र हृषीकेशं सम्प्राप्तं दृष्ट्वा, लोकपालः ससत्कारं महत् पूजां च कृत्वा, ददर्श महोत्सवमिव तस्य दर्शनस्य। श्रीवरुण उवाच— 'अद्य मे तनु शमम् उपगता; अद्य भगवन्, मम प्रयोजनं सिद्धम्। ये तव पादपद्मे भक्ताः, ते गन्तव्यपथस्य पारमुपगताः। नमोऽस्तु ते भगवन्, परमात्मन्, ब्रह्मन्, यत्र माया कल्पितजगद्भावो न श्रूयते। अज्ञानात्, मूढतया, कर्तव्याकर्तव्यविवेकाभावेन, तव पितरं अत्र नीतम्; कृपया क्षन्तुमर्हसि। सर्वदृशा त्वया, हे कृष्ण, मयापि अनुग्रहो दातव्यः। गोविन्द! पितरं तव नयतु।' एवं सम्पूजितः कृष्णः, लोकानां प्रभुः, पितरं गृहत्वा स्वजनानां प्रीत्यै प्रत्यागच्छत्। नन्दः तु तं लोकपालस्य अद्भुतं महिमानं, कृष्णस्य पूजां च दृष्ट्वा, विस्मितः स्वबान्धवान् उवाच। ते गोपाः, राजन्, उत्सुकचित्ताः, विचारयामासुः—'किं नु अस्माकं स्वगत्युपदेशनं भगवान् दर्शयिष्यति?' स भगवान्, स्वजनानां मनोगतं विज्ञाय, तेषां कामस्य पूर्त्यर्थं, करुणया तद् विचिन्त्य। इह लोके जनाः, अज्ञानकामकर्माभिभूताः, उच्चावचमार्गे भ्रमन्तः, स्वगत्यज्ञानात्, न स्वस्थानं जानन्ति। इति चिन्तयन्, भगवान् हरिः, महाकरुणया, स्वगोलोकं, तमःपरं, गोपभ्यः प्रादर्शयत्। तद् सत्यं ज्ञानमनन्तं ब्रह्म ज्योतिः शाश्वतम्, यत् गुणक्षये समाधिस्थैः मुनिभिः दृश्यते। तान् ब्रह्मसरोवरं नीत्वा, कृष्णः मज्जयित्वा उत्थाप्य, तत्र ब्रह्मलोकं दर्शयामास, यत्र कदाचित् अक्रूरः गतः। नन्दादयः तं देशं दृष्ट्वा, परमसुखेन पूर्णाः, विस्मिताः, तत्र कृष्णं स्तुतिभिः पूज्यमानं अपश्यन्। ज्ञानं, विवेकः, शास्त्रं, तपः, प्रत्यक्षं, परम्परा, अनुमानं च—यद् आदौ अन्ते च अस्ति, कालकारणानि च, तद् एव मध्ये अस्ति। यथा स्वयंकृतं सुवर्णं पूर्वोत्तरयोः सुवर्णवस्तुषु व्याप्नोति, तथा विविधनामधेयेषु मम रूपं व्याप्नोति। एतत् त्रिविधं ज्ञानं गुणात्मकं—कारणकार्यकर्तृरूपं; तेषाम् संयोगवियोगाभ्यां, यत् चतुर्थं तद् एव सत्यम्। यत् न पूर्वं, नोत्तरं, न मध्ये, तद् केवलं नाम; यद् परमेष्ठिना सत्यम्, तदेवास्ति, इति मम मतिः। यत् नास्ति, अपि च दृश्यते, तद्रजसः परिणामः; ब्रह्म स्वयंज्योतिः, तदेव ब्रह्मेन्द्रियविषयमनःस्वरूपविचित्रं प्रकाशते। एवं ब्रह्मविवेकविज्ञानेन, परतर्कनिराकरणकौशलात्, स्वसंशयं छित्त्वा, आत्मरतिर्भवेत्, सर्वकामेषु उदासीनः। आत्मा न पृथिव्यादिदेहः, न इन्द्रियाणि, न देवासुरवाय्वापोऽग्नयः; मनः अन्नम्, बुद्धिः सत्त्वम्, अहंकारः व्योम, पृथिवी पंचभूतसाम्यं। एवं श्रीमद्भागवते महापुराणे, दशमस्कन्धस्य पूर्वार्धे, अष्टाविंशोऽध्यायः समाप्तः।