तदा तृष्णा च क्षुधा च समुत्पन्ने, यत्र सागरः तयोः आश्रयः अभवत्। तस्य हृदयम् अविभज्यत, तस्मात् हृदयात् मनः उत्पन्नम्। मनसः सोमः अभवत्, बुद्धेः वागीश्वरः समुत्पन्नः। अहङ्कारात् रुद्रः जातः, चित्तात् च अन्तरात्मा, साक्षी, उदभवत्। एवं समुत्पन्नाः एते देवताः तं पुरुषं उत्थापयितुं न अशक्नुवन्। ते स्वस्वस्थानानि पुनः प्रविश्य, क्रमशः तं बोधयितुम् अयत्नन्। अग्निः मुखं प्रविश्य वाक्रूपेण प्रविष्टः, किन्तु पुरुषः न उत्थितः। वायुः नासिके गन्धरूपेण प्रविश्य, न उत्थितः। सूर्यः नेत्रे चक्षुषा प्रविश्य, न उत्थितः। दिशः श्रोत्रे श्रवणरूपेण प्रविश्य, न उत्थितः। ओषधयः त्वचि रोम्णा सह प्रविश्य, न उत्थितः। आपः शिश्नं शुक्रेण प्रविश्य, न उत्थितः। मृत्युर्मलं अपानेन प्रविश्य, न उत्थितः। इन्द्रः हस्तौ बलरूपेण प्रविश्य, न उत्थितः। विष्णुः पादौ गत्याः सह प्रविश्य, न उत्थितः। नद्यः नाड्यां रुधिरेण प्रविश्य, न उत्थितः। सागरः उदरं क्षुधा तृष्णया सह प्रविश्य, न उत्थितः। सोमः हृदयं मनसा सह प्रविश्य, न उत्थितः। ब्रह्मा अपि हृदयं बुद्ध्या सह प्रविश्य, न उत्थितः। रुद्रः हृदयं अहंकारेण प्रविश्य, न उत्थितः। यदा साक्षी क्षेत्रज्ञः चैतन्येन सह हृदयं प्रविश्य, तदा स पुरुषः जलात् उत्थितः। यथा सुप्ते पुरुषे प्राणाः इन्द्रियाणि मनः बुद्धिः च सन्ति, किन्तु प्राणशक्तेः विना तं न प्रबोधयन्ति, तथा योगयुक्तेन मनसा भक्त्या वैराग्येन ज्ञानेन च अन्तः आत्मानं विविच्य चिन्तयेत्। एवं शुकः उवाच—यदा गोवर्धनं धृतवान् कृष्णः व्रजवासिनः वर्षात् रक्षिताः, तदा सुरभिः च इन्द्रः च गोलोके कृष्णं उपगच्छताम्। तत्र इन्द्रः, अपराधात् लज्जितः, एकान्ते कृष्णस्य पादौ सूर्यसम्किरणमुकुटेन स्पृशन्, तं प्रणम्य, अनन्तवीर्यस्य कृष्णस्य ऐश्वर्यं दृष्ट्वा श्रुत्वा च, त्रैलोक्येश्वरमदं नष्टं कृत्वा, अञ्जलिं कृत्वा उवाच। इन्द्रः उवाच—तव धाम शुद्धसत्त्वमयं, शान्तं, तपःमयं, रजस्तमसः रहितम्। माया-गुणप्रवाहः त्वां न बाधते, न च तेऽस्ति तद्विषयः सङ्गः। कथं तर्हि लोभादिकाः हेतवः, अविद्यायाः उत्पाद्याः, तव सन्ति? तथापि भगवन्, धर्मरक्षणाय, दुष्टनिग्रहाय, दण्डधारणं विधत्ते। त्वं पिताऽसि, गुरुश्च, जगदधीशः, दुस्तरः कालः, स्वेच्छया रूपधारणं कृत्वा, लोकहिताय, स्वयम् इच्छया प्रवर्तसे, स्वेश्वर्यमदस्य नाशनाय। ये च मदीयाः त्वदीयाज्ञां अवज्ञाय, आत्मानं जगदीश्वरं मन्यन्ते, ते त्वां समये दृष्ट्वा शीघ्रं मदं जहत्यपि, सत्पथं च विहाय, दुरात्मनः अपि तव शिक्षया शम्यन्ते। तस्मात् भगवन्, मम अज्ञानवशात् ऐश्वर्यमदेन च कृतं अपराधं क्षमस्व। प्रभो, मम मनः मोहितम्, पुनः मे तादृशा दूषिताः भावाः न स्युः। अयम् अवतारः तव, अधोक्षज, पृथिव्याः भारनाशाय, बलिनां नृपतीनां संहाराय, चरणारविन्दशरणानां हिताय च। नमः ते भगवन्, पुरुषोत्तम, महात्मन्; नमो वासुदेवाय, कृष्णाय, सात्वतानां पतये। नमः स्वेच्छात्मदेहाय, विज्ञानमयस्वरूपिणे, सर्वव्यापिने, बीजाय सर्वस्य, सर्वभूतात्मने। भगवन्, अहम् एव अहङ्कारवशात् महाक्रोधेन च, गोष्ठं वायुभिः वर्षेण च नाशयितुम् अयासिषम्, यदा यज्ञो गर्वितैः विघटितः। तव प्रसादात् अहं मदमुक्तः, व्यर्थप्रयत्नोऽस्मि; त्वां शरणं गतः, प्रभो, गुरो, आत्मनः। एवं शुकः उवाच—एवं मघवा कृष्णं स्तुत्वा, स भगवान् स्मितपूर्वकं मेघगम्भीरया वाचा तं उवाच। भगवान् उवाच—मघवन्, तव यज्ञं मया भग्नं, तव हिताय, यथा त्वं मां नित्यं स्मरेः, न च इन्द्रगर्वेण मोहितः स्याः। यो जनः धनबलमदेन अन्धः, स दण्डधरं न पश्यति; तस्मात् तं यदा अहं दयां कर्तुम् इच्छामि, तदा तस्य श्रीं हरामि। गच्छ, शक्र, सर्वं ते शुभं भवतु। मम वचः आचर्यताम्। निजे कर्मणि स्थित्वा, मदरहितः, यथोचितं प्रवर्तस्व। ततः सुरभिः, चिन्तयन्ती, कृष्णं गोपवेषधरं समुपेत्य, स्वसुतैः सह, प्रणम्य, तं स्तोतुम् आरब्धा। सुरभिः उवाच—कृष्ण, कृष्ण, महायोगिन्, विश्वात्मन्, जगद्भव, त्वया जगदीशेन वयं रक्ष्यामहे, अच्युत। त्वमेव नः परमं दैवतं, न इन्द्रः, जगदीश्वर; गोब्राह्मणदेवसाधूनां हिताय त्वं स्थितः। वयं ब्रह्मणा प्रेरिताः त्वां अभिषिच्य इन्द्रत्वं दास्यामः। त्वं अवतीर्णः, विश्वात्मन्, पृथिव्याः भारनाशाय। एवं शुकः उवाच—ततः सुरभिः कृष्णं स्वक्षीरेण स्नापयामास, ऐरावतः च स्वर्गगङ्गाजलेन अभिषेकं चकार। इन्द्रः देवर्षिभिः सह, मातृभिः प्रेरितः, दशार्हवंशसम्भूतं कृष्णं ‘गोविन्द’ इति सम्बोध्य अभ्यषिञ्चत्। तत्र तु तुंबरुः, नारदः, अन्ये च गन्धर्वविद्याधरसिद्धचारणाः, हरिं जगदधर्ममलनाशकं कीर्तयन्तः आगच्छन्; दिव्याङ्गनाः नृत्यं च अकुर्वन्। देवगणाधिपाः स्तुतिभिः तं पूजयामासुः, दिव्यपुष्पवृष्टिं च अकुर्वन्; त्रयो लोकाः परमं हर्षं प्रापुः, गावः च क्षीरधाराः स्रवयामासुः। नद्यः वृक्षसमूहाश्च मधुना प्रवहन्ति स्म, धान्यौषधयः अपि अकृष्यमाणाः ववृधुः, पर्वतानि रत्नानि प्रसूयन्ते स्म। कुरुनन्दन, यदा कृष्णः अभिषिक्तः, तदा सर्वे भूतानि—even तेषां स्वभावतः क्रूराणामपि—वैररहितानि अभवन्, प्रिय।