अत्यन्तमुष्णेन भीषणवेगेन वातेन कम्पमानानि पशूनि दृष्ट्वा, गोकुलवासिनः गोपाः गोप्यश्च शीतार्ताः सन्तः, गोविन्दे शरणं समुपजग्मुः। ते तु स्वशिरांसि पुत्रांश्च स्वैः शरीरेणाच्छाद्य, तेन प्रचण्डवातेन संतप्ताः कम्पमानाः, भगवतः श्रीकृष्णस्य पादमूलमुपजग्मुः। तत्र ते समवेत्य सन्तः प्रार्थयामासुः—"कृष्ण कृष्ण महाभाग! भगवन्! त्वया गोकुलं पाल्यते; देवक्रोधात् रक्षस्व, भक्तवत्सल!" भगवान् हरिः तु, तत्र प्रपतमानानां जीवमात्राणां वज्रवृष्ट्या पीडनं दृष्ट्वा, इन्द्रस्य क्रोधजन्यं तदिति बुबोध। स उवाच—"यतोऽस्माभिः यज्ञविघातः कृतः, तस्मादिन्द्रः अस्माकं नाशाय, अतिप्रचण्डं वज्रसंयुक्तं वर्षं वातं च सन्ददाति।" पुनरुवाच—"मम योगबलात् अहं सम्यगेतद्विनिवारयिष्यामि; ये लोकनाथत्वं मन्यन्ते, तेषां मूढानां दर्पमहमपनेष्यामि।" पुनः श्रीकृष्णः प्रोवाच—"देवानां सतां भगवति न विस्मयः; किन्तु, अधमानां दर्पभङ्गः शमाय भवति।" तस्मात् स भगवान्—"एषा गोप्रायः जनता या मयि शरणं गता, मां स्वामीति मन्यते, मया स्वीकृता, तां स्वयोगबलात् रक्षिष्ये; एष मे प्रतिज्ञा।" एवं उक्त्वा, श्रीकृष्णः एकेनैव हस्तेन, बालकः इव छत्रं धारयन्, गोवर्धनं गिरिं सुलभेनोन्निनाय। ततः स भगवान् गोपान् सम्बोध्य अवदत्—"अम्ब! पितः! व्रजवासिनः! स्वैः गोभिः सह, यथार्हं, गिरिगुहां प्रविशत।" पुनरुवाच—"मम हस्तात् गिरिपतनं वा वातवर्षयोः भीतिः वा न भवितव्या; रक्षणं हि विधायमस्ति।" एवं श्रीकृष्णेन समाश्वास्य, व्रजवासिनः स्वधनैः स्वपरिवारैः स्वपारिषद्भिश्च यथायोग्यं गुहां प्रविविशुः। ते तु क्षुधातृष्णाद्युपशमं कृत्वा, सुखेच्छां त्यक्त्वा, सप्तदिनानि पादौ न सञ्चालयन्तं कृष्णं गिरिं धारयन्तं पश्यन्तः तत्र स्थिताः। तस्मिन्नृषौ योगबलं श्रुत्वा, इन्द्रः परमाश्चर्यचकितः सञ्जातः; तस्य धैर्यं भग्नं, मेघांश्च प्रत्याहरत्। यदा गगनं विशुद्धं, सूर्यः प्रबभास, प्रचण्डवातवर्षे च निरस्ते, तदा गोवर्धनोधर्ता श्रीकृष्णः गोपान् सम्बोध्य अवदत्—"निर्भयाः भूत्वा बहिः गच्छत, गोपाः, स्वपत्नीभिः स्वधनैः स्वपुत्रैश्च; वातवर्षे शान्ते, नद्यः अपि शमं गताः।" ततः गोपाः स्वस्वगौरथसम्पत्तिभिः स्त्रीबालवृद्धैः सह शनैः शनैः निर्गताः। श्रीभगवानपि सर्वेषां प्राणिनां साक्षात् दर्शयन्, हास्यपूर्वकं, गिरिं स्वस्थाने न्यवेशयत्। तदा प्रेमवेगेन व्रजवासिनः शान्त्या समुपेत्य तमङ्कमालिङ्ग्य च, गोप्यः स्नेहपूर्णाः हर्षसमन्विताः दधिदध्यान्नैश्च पूजयित्वा, सततं तं मङ्गलमशंसन्। यशोदा, रोहिणी, नन्दः, रामः च बलिनां श्रेष्ठः, स्नेहातिशयेन कृष्णमालिङ्ग्य, हृदयेन तं शिष्यमाणाः आशीः प्रादायन्। स्वर्गे देवगणाः, सिद्धाः साध्याः गन्धर्वाश्चारणाश्च, तुष्टाः सन्तः तं स्तुत्वा, हर्षेण पुष्पवर्षं पातयामासुः। शङ्खदुन्दुभयो दिवि देवैः प्रचोदयमानाः निनदन्ति; गन्धर्वनाथाः तु तुंभुरुप्रमुखाः गीतं जगुः। ततः स हरिः, प्रेम्णा परिवृतः गोपैः, बलरामेण सह स्वगोकुलं प्रतस्थे; गोप्यः तु तस्य अद्भुतकृत्यानि गायन्त्यः, हृष्टमनसः, अन्वयुः। एवं दशमस्कन्धस्य प्रथमे भागे पञ्चविंशोऽध्यायः समाप्तः, श्रीमद्भागवते महापुराणे, परमसंन्यासिनां शास्त्रे। अथ श्रीभगवानुवाच—"ये ज्ञानी गुणसंयोगं परित्यज्य मां यजन्ति, ते मया एव पूज्याः; ये च विद्वांसः, अनासक्ताः, जितेन्द्रियाः, जाग्रतः, ते मां यजन्तु।" "मुनिः सत्त्वाभ्यासेन रजस्तमः जयति; धृत्या सत्त्वमपि विजित्य, वैराग्यशमाभ्यां गुणातीतः आत्मानं मय्यावेश्य, स्वरूपं गच्छति।" "आत्मा, अन्येभ्यः आत्मेभ्यः, गुणजन्येभ्यः कामेभ्यश्च विमुक्तः, मय्यखिले पूर्णः, न बहिः नान्तः सञ्चरति।" "ये मम मायाधिपत्यं, अष्टैश्वर्ययुक्तं वेदुः, ते लक्ष्मीसमृद्धिं अपि न स्पृहयन्ति; ते अस्मिन्लोके परं पदं प्राप्नुवन्ति।" "मद्भक्ताः शान्तात्मानः न नश्यन्ति; कालशस्त्रं तान् न स्पृशति। येषां अहम् आत्मवत् प्रियः, पुत्रवत्, सखिवत्, गुरुहितवत्, दैवतवत् च।" "इदं लोकं परं च, आत्मानं च, यत्किंचिदिह स्वकीयमित्यभिमतं—" "धनं, गावः, गृहं वा—" "सर्वं परित्यज्य, मां सर्वव्यापिनं केवलं भक्त्या यजन्ति, तान् अहं मृत्युतरं नयामि।" "न क्वचित् मय्यन्यत्र, सर्वभूतात्मन्यादिप्रकृतेः पतौ, भीतिः आत्मनः निवर्त्यते।" "मत्तः भीतवान् वायुः वपति, सूर्यः प्रभासते, इन्द्रः वर्षति, अग्निः दहति, मृत्युः सञ्चरति।" "योगिनः ज्ञानवैराग्ययुक्ताः, भक्तियोगेन, मम अभयपदं प्राप्नुवन्ति।" "एवमेव, अस्मिन्लोके, परं श्रेयः जनानां एतदेव—मयि प्रीत्या मनः धृत्या स्थापयेत्।" "सप्त द्वाराणि ऊर्ध्वे, द्वे पुरतः, द्वे अधस्ताच्च; तेषु विषयसञ्चारः, तत्र च कोऽपि स्वामी निवसति।" "तत्र पञ्च पूर्वद्वाराणि, एकं दक्षिणे, एकं उत्तरतश्च, द्वे पश्चिमे; तेषां नामानि कथयामि।" "पूर्वद्वारे द्वे, दीप्यन्तौ शलभाविव निर्मिते; ताभ्यां द्युमत्सखो भूमिं प्रकाशयन् प्रविशति।" "पूर्वद्वारे नलिनी नालिनी नाम्नी द्वे; ताभ्यां अवधूतसखो गन्धप्रदेशं प्रविशति।" "मुख्या नाम द्वारं पुरतः, तत्र बहवः विपणयः भोजनयानि च; तस्मिन्पुरुषः राज्ञा सह व्यापारीभिः प्रविशति।" "दक्षिणद्वारे पितृहू नाम, तस्मात् पुरञ्जनः दक्षिणपञ्चालं प्रज्ञावाहनैः सह प्रविशति।" एवं श्रीमद्भागवते दशमस्कन्धे, गोवर्धनधारणादिकं चरितं श्रीकृष्णस्य परमपावनं, भगवतः योगबलमहिमा च, भक्तानां च परमश्रेयः, भगवता स्वयमेव उपदिष्टमिति।