मया गीयमानस्यास्य परमश्रेयोहितस्य गीतस्य श्रवणात्, पुरुषः यद्वाञ्छति तत् शीघ्रं प्राप्नोति। यः कश्चित् श्रद्धया समन्वितः, प्रातःकाले समुत्थाय, अञ्जलिं कृत्वा, एतद्गीतं शृणोति वा पठति वा, स कर्मबन्धनात् विमुच्यते। हे मानुषदेवपुत्राः, एषा गीतिः, एषः परमात्मनः परमपुरुषस्य स्तवः, मया गीता; अतः, एकाग्रचित्ताः, तपोवदेतत् जपन्तु, आचरन्तु च, तदा अन्ते स्वाभिलषितं फलम् अवश्यं प्राप्स्यथ। एवं तु कदाचित् इन्द्रः कोपसमन्वितः, व्रजवासिनां रक्षणाय, गोवर्धनधारणाय च, गदाप्रवर्षं वर्षं मुमोच। इन्द्रः, रोषेण त्वरितः, संवार्तकाख्यान् घनान् प्रेरयामास, चाब्रवीत् आज्ञापूर्वकं वचनम्—"हा! गोपानां वनवासिनां गर्वः महत्त्वं च, ये कृष्णे, मर्त्ये, आश्रित्य, देवान् अवज्ञाय, दुष्टं कृतवन्तः। यथा केचन, विज्ञानं परित्यज्य, दृढकर्मनाममात्रैः संसारसागरं तर्तुमिच्छन्ति, तथैव गोपाः कृष्णे—वादिनि, बालिशे, दर्पे, अज्ञे, आत्मन्यज्ञे—आश्रित्य, मम अपराधं कृतवन्तः। एते स्वसमृद्ध्यन्धाः, कृष्णेन दर्पिताः, ऐश्वर्यजनितं गर्वं नाशयन्ति, गोधनं च क्षयाय नयन्ति। अहम् ऐरावतं समारुह्य, वातगणैः सह, बलवद्भिः, नन्दस्य गोपग्रामं विनाशयितुम् व्रजिष्यामि।" शुक उवाच—एवं मगवता आज्ञप्ताः मेघाः बन्धनमुक्ताः, नन्दगोकुलं प्रचण्डवर्षेण पीडयामासुः। विद्युत्प्रभाभिः दीप्ताः, गर्जितैः नादयन्तः, प्रचण्डवातप्रेरिताः, जलवृष्टिं शिलावृष्टिं च वर्षयामासुः। स्थूलसूक्ष्मधाराभिः अनवरतं कन्दरासु पतन्त्याः वर्षधारया भूमिः समन्तात् जलपूर्णा अभवत्, नाधः नोपरि दृश्यते स्म। अतिक्रूरवातेन पशवः कम्पमानाः, गोपगोप्यः शीतार्ताः, गोविन्दं शरणं प्रपेदिरे। शिरसि शिशून् च छाद्य, तेन प्रचण्डवर्षेण संतप्ताः, कम्पमानाः, भगवत्पादमुपेयुः। "कृष्ण! कृष्ण! महाभाग! प्रभो! गोकुलं तव पालयित्वा तिष्ठति; त्वं भक्तवत्सल! अस्मान् देवानां रोषात् त्रातुमर्हसि!" इति ते प्रार्थयन्तः। भगवान् हरिः, प्राणिनः शिलापातेन हतान् दृष्ट्वा, इन्द्रकोपजन्यं तद्विपत्तिं विज्ञाय, मनसि विचारयामास। "अस्माभिः यज्ञविघातात्, इन्द्रः अस्माकं विनाशाय, असाधारणं प्रचण्डं शिलावर्षं वातं च प्रेषयति। अहम् आत्मयोगबलात् एतत् सम्यग्विनिवारयिष्यामि; ये स्वं जगन्नाथत्वं मूढतया मन्यन्ते, तेषां गर्वं नाशयिष्यामि।" "सुरेषु यथार्थधर्मेषु भगवति न विस्मयः; अधमेषु तु दर्पभङ्गः शमाय भवति। अतः, एषा गोपसमाजः, मय्याश्रितः, मां स्वमिव मन्यते, मया स्वीकृतः, तं मम योगबलात् रक्षिष्ये; एष मे व्रतः।" इत्युक्त्वा, कृष्णः एकेन हस्तेन, बालकः छत्रमिव, गोवर्धनं गिरिं सुलभं समुत्पपात्। ततः, भगवान् गोपान् उवाच—"अम्ब! पितरः! व्रजवासिनः! स्वगोधनैः सह, गिरिगुहां यथायोग्यं प्रविशन्तु। मम हस्तात् गिरिपतनस्य, वा वातवर्षयोः, भयम् अत्र नास्ति; रक्षणं कृतमेव।" इति। कृष्णेण आश्वासितचित्ताः, व्रजवासिनः, धनधान्यपशुपुत्रदारैः सह, गुहां यथासंभवम् प्रविश्य स्थिताः। तत्र, क्षुधातृष्णाद्युपशमं कृत्वा, सुखेच्छां च परित्यज्य, सप्ताहं पादौ न सञ्चालयन्, गिरिधारणं पश्यन्तः, कृष्णं समन्तात् निरीक्षन्त। कृष्णस्य योगैश्वर्यं श्रुत्वा, इन्द्रः विस्मितः, स्तम्भितचेताः, दर्पभङ्गेन क्लान्तः, मेघान् प्रत्याह्वयत्। यदा व्योम्नि निर्मलं जातम्, सूर्यः प्रकाशमानः, पवनवृष्ट्यौ निवृत्ते, गोवर्धनधारिणा भगवान् गोपान् प्रति उवाच—"निष्कण्टकाः भवन्तु, गोपाः! स्त्रियः, धनानि, पुत्राः च स्वगोधनैः सह बहिर्व्रजन्तु; वातवृष्ट्यौ शान्ते, नदीः अपि शान्ताः।" ततः, गोपाः, स्वस्वगोधनं, रथान्, द्रव्याणि, स्त्रीबालवृद्धैः सह, शनैः शनैः बहिः निर्गच्छन्ति। भगवान् अपि, सर्वभूतसाक्षिणा, पूर्ववत्, गोवर्धनं स्थानं स्थापयामास, लीलया। व्रजवासिनः, प्रेम्णा, सान्त्वनं कृत्वा, कृष्णं परिष्वज्य, गोप्यः हर्षपूर्णाः, दधिक्षीराक्षतान् समर्प्य, आशीर्वादं ददुः। यशोदा, रोहिणी, नन्दः, बलरामश्च, कृष्णं स्नेहातिरेकात् परिष्वज्य, हृदयेन आशीर्वादं ददुः। स्वर्गे देवगणाः, सिद्धाः, साध्याः, गन्धर्वाः, चारणाः च, तुष्टाः, कृष्णं स्तुत्वा, पुष्पवृष्टिं प्रावर्तयन्। शङ्खदुन्दुभयो व्योम्नि निनदन्ति, देवैरुत्साहिताः; गन्धर्वपतयः, तुम्बुरुप्रमुखाः, गीतानि गायन्ति। ततः, स्नेहसंपन्नैः गोपैः परिवृतः, हरिः बलरामेण सह स्वगोकुलं प्रत्यागच्छत्; गोप्यः, तदद्भुतकर्माणि गायन्त्यः, हर्षेण, गाढस्नेहेन अनुगच्छन्। एवं दशमे स्कन्धे, पूर्वार्धे, पञ्चविंशे अध्याये, श्रीमद्भागवते महापुराणे, परमवैराग्यशास्त्रे, अध्यायः समाप्तः। भगवान् उवाच—"ये बुद्धिमन्तः, गुणेषु आसक्तिं त्यक्त्वा, मां पूजयन्ति; ये च पण्डिताः, निरासक्ताः, दमयुक्ताः, जाग्रतः, ते मां सेवेरन्। साधुः, सत्त्वमभ्यास्य, रजस्तमः जयति; ततः, वैराग्यशमाभ्यां सत्त्वमपि विजित्य, गुणातीतः आत्मा मां प्राप्नोति, व्यक्तित्वं त्यक्त्वा। आत्मा, अन्यात्मभ्यः, गुणसमुत्थकामेभ्यश्च मुक्तः, मयि पूर्णः भवति; स न बाह्यं न आन्तरं गच्छति। अतः, ये मद्विभूतिं मायेश्वर्ययुक्तां जानन्ति, ते लक्ष्मीसम्पदपि न स्पृहयन्ति; ते अस्मिन्लोके मम परां गतिं प्राप्नुवन्ति।