श्रीमद्भागवतपुराणम्

स्वयमेव स्वमायया बहुविधं जगदिदं सृजति, तदधिष्ठाय पुनरपि अविकार एव तिष्ठति, अन्ते च तदेव विलयं नयति—एवं भेददर्शनं चित्तचपलतया जायते, न त्वात्मनि—एवं त्वां स्वाधीनमेकं विद्मः। श्रद्धया योगिनः केवलं त्वां विविधैः कर्मभिः सिद्ध्यर्थं यजन्ति; त्वं सर्वेषु भूतेषु, इन्द्रियेषु, मनसि च दृश्यसे—एवं वेदतन्त्रविदो विदुः। त्वमेव आद्यः पुरुषः, यस्य शक्तिः सुप्तवदावस्थितः; तया एव रजःसत्त्वतमांसि विभाग्यन्ते; तवैव महत्तत्त्वं, आकाशः, वायुः, अग्निः, आपः, पृथिवी, देवाः, ऋषयः, सर्वे च प्रजाः उत्पद्यन्ते। स्वशक्त्या एषां सृष्ट्यां प्रविष्टः, त्वं चतुर्विधे देहे आत्मांशेन स्थितः; एवं विवेकिनः तमेकं पुरुषं जानन्ति, योऽन्तःस्थितः इन्द्रियाणां सारं मधुवद् भुङ्क्ते। त्वं कालरथः शीघ्रगः, अपरिहार्यबलः सर्वलोकान् आकर्षसि; यानि भूतानि, यान्यपि तत्त्वानि, मेघसमूहवत्, त्वं तु वात इव दुर्दम्यः। जनाः कर्मचिन्तया मदोन्मत्ताः, विषयेषु लोभात् लोलुपाः, त्वं तु सदा जाग्रन्, तान् सहसैव ग्राहयसीव, यथा सर्पः मूषिकं जिह्वया ग्रसते—हे मृत्युः। कः पण्डितः तव पद्मपद्मयोः त्यागं कुर्यात्, यत्र मानशौच्ययोः निलयः? भयात् चतुर्दश मनवः, ये अस्माकं पूज्याः, त्वामेव शरणं ययुः, पतनभीत्या। तस्मात् हे ब्रह्मन्, परमात्मन्, त्वमेव पण्डितानां शरणं; यदा रुद्रभीतेन विश्वं कम्पते, तदा त्वमेव निर्भयशरणं। अतः हे राजपुत्राः, शुचयः स्वकर्माणि कृत्वा, मनो भगवति समर्प्य, एतद् पठन्तु—सर्वमङ्गलं भवतु। तमेव आत्मानं, योऽन्तःस्थितः सर्वेषु जीवेषु, निरन्तरं हरिं स्तुवन्तः, ध्यायन्तः च पूजयन्तु। योगोपदेशं प्राप्य, मुनिव्रतानि पालयन्तः, एकचित्ताः, श्रद्धया एतत् आचरन्तु। सृष्टिकामानां भ्रगुपुत्रादीनां च उत्पत्त्यर्थं, साक्षात् सृष्टिपतिः भगवान् अस्मान् पूर्वं एवेदम् उपदिशत्। सर्वे प्रजापतयः, न स्वतः प्रवृत्ताः सृष्टौ, किन्तु एतेन, तमः अपगम्य, विविधाः प्रजाः स्रष्टुम् इच्छामः। यः सदा श्रद्धया एतद् पठति, स वासुदेवभक्तः शीघ्रं परमं श्रेयः प्राप्नोति। अत्र हि परं ज्ञानं सर्वेषां श्रेयः; ज्ञाननौका दुःखसागरं सहजं तरयति। यः श्रद्धया मया गीयमानं हरिस्तुतिं पठति, स दुर्लभं हरिं पूजयति। यः मया गीयमानात्, श्रेयःप्रियात्, यद् इच्छति तत् शीघ्रं लभते। यः प्रातः काले, कृताञ्जलिः, श्रद्धया एतद् शृणोति वा पठति वा, स कर्मबन्धनात् विमुच्यते। हे नरदेवतासुताः, एषा मया गीता परमपुरुषस्य, परमात्मनः स्तुतिः; एकचित्तेन पठन्तु, महत्तपः इति आचरेयुः, अन्ते च कामान् प्राप्स्यथ। एवं कदाचित् इन्द्रः कोपात्, व्रजवासिनां रक्षणार्थं, गोवर्धनधारणाय, गदाप्रवर्षं वर्षयामास। इन्द्रः कोपितः, संहारकान् सांवर्तकनामा मेघान् प्रेरयामास, आज्ञापूर्वकं वचनमपि उवाच। "हा! व्रजवासिनां गौरवमाहात्म्यं, ये कृष्णे मानव इति आश्रित्य, देवान् अवमन्‍य, स्वयम् आत्मन्येव स्थिताः। यथा केचित् तर्कशास्त्रं परित्यज्य, कर्मनामधेयैः क्रियाशक्त्या संसारसागरं तरितुम् इच्छन्ति, तथैव एते। कृष्णे, वाचालबालमूढे, स्वयम् पण्डित इति मन्यमाने, आश्रित्य, मयि अपराधं कृतवन्तः। एते स्वसंपद्भिः अन्धीकृताः, कृष्णेन गर्विताः, ऐश्वर्यगर्वजनितं मदं नाशयन्ति, गवां च विनाशं कुर्वन्ति। अहं ऐरावतं आरूढः, महान् वायुदेवैः सह, व्रजं गच्छामि, नन्दगोपग्रामं विनाशयितुम्।" शुक उवाच—एवं मगवानाज्ञया मेघाः, बन्धनमुक्ताः, नन्दगोपग्रामं तीव्रवर्षेण पीडयामासुः। विद्युत्प्रदीप्ता, गर्जितनिनादयुक्ताः, प्रचण्डवायुप्रेरिताः, जलवृष्टिं शिलावृष्टिं च पातयामासुः। स्थूलसूक्ष्मधाराभिः निरन्तरं वर्षन्त्यः, भूमिः जलप्रवाहैः आप्लाविता, न नीचं न उच्चं दृश्यते। तीव्रवायोः प्रचुरत्वात् पशवः कम्पन्ते स्म; गोपाः गोप्यश्च शीतपीडिताः, गोविन्दं शरणं ययुः। शिरः पुत्रांश्च गोत्रैः आवृत्य, वृष्टिपीडिताः, कम्पमानाः, भगवत्पादमाश्रित्य उपजग्मुः। "कृष्ण! कृष्ण! महाभाग! नाथ! गोकुलं तव रक्षणे स्थितम्; त्वं नो देवानां कोपात् त्रातुमर्हसि, भक्तवत्सल!" हरिः, जीवेषु प्राणहीनेषु, शिलापातेन पीड्यमानेषु, इन्द्रकोपजनितं इति ज्ञातवान्। "अस्माभिः यज्ञविघातात्, इन्द्रः नाशाय, असाधारणं घोरं शिलावृष्टिप्रचण्डवातयुक्तं वर्षं प्रेषयति।" "अत्र योगबलात् अहं सम्यक् प्रत्युत्पत्स्ये; ये स्वं जगदाधिपतित्वं मूढतया मन्यन्ते, तेषां दर्पं नाशयिष्यामि।" "देवानां सतां विषये, भगवति विस्मयः नास्ति; किं तु, असतां दर्पभङ्गः शमाय भवति।" "अतः, एषां मदाश्रितानां, मां स्वामीति मन्यतां, मया स्वीकृतानां गोपग्रामस्य, योगबलात् रक्षां करिष्ये; एष मे प्रतिज्ञा।" एवं उक्त्वा, कृष्णः एकहस्तेन एव, गोवर्धनं गिरिं बालः छत्रमिव सुलघुं उद्धृतवान्। ततो भगवान् गोपान् उवाच—"अम्ब! तात! व्रजवासिनः! स्वगवां सह गिरिगुहायां यथायोग्यं प्रविशन्तु।" "मम हस्तात् गिरिपातस्य, वा वातवर्षयोः, भयम् अत्र नास्ति; रक्षणं हि कृतम्।