यत्र इदं विश्वं दृश्यते, येन च विश्वं प्रकाश्यते, स एव परमार्थः परमब्रह्म परमज्योतिः, आकाशवत् व्यापकः अस्ति। सः स्वमायया नानारूपमिदं जगत् सृजति, तदधिष्ठाय तिष्ठति, पुनः तदेव लयं नयति, स्वयमेव अविकृतः शाश्वतः च। भेदबुद्धिः मनसोऽस्थिरत्वात् जायते; हे प्रभो, त्वां स्वाधीनं विद्मः। श्रद्धया योगिनः केवलं त्वामेव विविधैः कर्मभिः सिद्ध्यर्थं यजन्ति; त्वं सर्वेषु भूतेषु, इन्द्रियेषु, चित्ते च दृश्यसे—एवं वेदतन्त्रविशारदाः त्वां जानन्ति। त्वमेव आदिपुरुषः, यस्य शक्तिः निःशेषा सुप्तावस्था, तया सत्त्वरजस्तमांसि विभाग्यन्ते; तव एव महत् अहंकारः, आकाशः, वायुः, अग्निः, आपः, पृथिवी, देवाः, ऋषयः, सर्वे च प्राणिनः उत्पद्यन्ते। स्वशक्त्या अस्मिन्सृष्टौ प्रविश्य, त्वं चतुर्विधे देहे आत्मांशरूपेण वर्तसे; एवं पण्डिताः तमात्मानं विदन्ति, योऽन्तः स्थित्वा इन्द्रियसारं मदुवत् उपभुङ्क्ते। त्वं कालरथः, यः सर्वलोकान् अप्रतिहत्य वेगात् आकर्षति; यः पञ्चमहाभूतानि मेघपुञ्जवत्, त्वं तु वातवत् दुर्दम्यः। जनाः कर्मचिन्तया प्रमत्ताः, विषयेषु लोभेन मोहिताः, त्वं तु सदा जाग्रन्, सर्प इव मूषिकां ग्रसन्, तान् सहसा गृहीत्वा मृत्युर्भवसि। कः पण्डितः त्वत्पदाब्जं परित्यजेत्, यत्र मानमौदन्ययोः निवासः? भीत्या चतुर्दश मनवः अपि त्वां पूजयन्ति, पतनभीतेः। तस्मात् हे ब्रह्मन्, परात्मन्, त्वमेव विदुषां शरणम्; रुद्रभीतौ जगति, त्वमेव निर्भयाश्रयः। एतानि वः, राजपुत्राः, विशुद्धाः स्वधर्मपालिनः, भगवति समर्पितसङ्कल्पाः, पठेयुः—सर्वं शुभं भवेत्। तमात्मानं यः सर्वभूतेषु स्थितं, आत्मनि च वर्तते, सदा हरिम् स्तुत्वा ध्यानं कुर्वीत। योगोपदेशं प्राप्य, मुनिव्रतानि पाल्य, एकचित्ताः, सर्वे श्रद्धया आचरन्तु। पुरा सृष्टिपतेः प्रभोः इच्छया, भृग्वादीनां सुतोत्पत्तये, इच्छुकानां च सृष्टौ, इदं वाक्यं अस्माभिः श्रुतम्। वयं सर्वे प्रजापतयः, सृष्टौ प्रेरिताः नास्म; अनेन तु तमो निहत्य, नानाप्रजाः स्रष्टुम् इच्छामः। यः सततम्, श्रद्धया, इदं पठति, स वासुदेवभक्तः शीघ्रं परमं श्रेयः प्राप्नोति। अत्र हि पराविद्या सर्वोत्तमा, ज्ञाननावया दुःखसंसारसागरं सुकरं तर्तुम्। यः श्रद्धया, मया कीर्तितं हरिप्रशंसनं पठति, स हरिं यजन्ति, यं दुराराध्यं अन्यथा। मम गीतस्य, श्रेयस्करस्य, यः यच्छिकाम् इच्छति, स तत् शीघ्रं लभते। यः प्रातःकाले, कृताञ्जलिः, श्रद्धया, शृणोति वा पठति, स कर्मबन्धनात् विमुच्यते। नरदेवपुत्राः, मया गीतं यत् पुरुषोत्तमस्य, परमात्मनः स्तोत्रम्, एकचित्ताः पठन्तु, तपःस्वरूपेण आचरन्तु, अन्ते च स्वकाम्यं प्राप्स्यथ। इन्द्रः कोपात्, वृजवासिनां रक्षायै, गोवर्धनधारणाय, गदावृष्टिं ववर्ष। इन्द्रः, रोषेण, संवार्तकनामकान् विनाशकमेघान् प्रेरयामास, आज्ञापूर्वकं वचनमब्रवीत्। "हा! गोपालानां गौरवमदश्च, ये कृष्णे, मर्त्ये, आश्रित्य, देवान् अवमानितवन्तः। यथा केचित् विज्ञानं परित्यज्य, क्रियाबलनामरूपैः कर्मकाण्डैः संसारसागरं तर्तुम् इच्छन्ति, एवं गोपालाः कृष्णे—वाचालः, बालिशः, गर्वितः, अज्ञः, आत्मज्ञानीति मन्यते—आश्रित्य, मम अपराधं कृतवन्तः। एते स्वसंपद्भिः अन्धीकृताः, कृष्णेन उत्सिक्ताः, स्वसमृद्धिजं मदं नाशयन्ति, पशून् च नाशयन्ति। अहं ऐरावतं समारुह्य, वातगणैः सह, महाबलयुक्तः, नन्दगोपग्रामं नाशयितुं गमिष्यामि।" शुक उवाच—एवं मघवता आज्ञप्ताः मेघाः, निरुद्धाः सन्तः, नन्दगोपग्रामं जलवर्षेण पीडयामासुः। विद्युत्प्रभाभिः, गर्जितैः, तीव्रवातनुन्नाः, तडित्पातैः सह, जलवृष्टिं, तुषारवृष्टिं च चक्रुः। स्थूलसूक्ष्मधाराः अविरतं गभीरगर्तेषु अपतन्; पृथिवी जलौघैः विवृताः, न नीचं न उच्चं दृश्यते। अत्यधिकवातवेगात् पशवः कम्पमानाः, गोपाः गोप्यश्च शीतार्ताः, गोविन्दं शरणं जग्मुः। शिरःशिशून् स्वदेहैः छादयन्तः, तडित्पीडिताः, कम्पमानाः, भगवत्पादमुपजग्मुः। "कृष्ण कृष्ण, महाभाग, प्रभो, गोकुलं तव पालयित्वा, देवकोपात् रक्षस्व, भक्तप्रिय!" इति। भगवाँस तु, प्राणिभिः तुषारपातेन हतैः, इन्द्रकोपसम्भवं विघटितं विज्ञाय, उवाच— "यतः अस्माभिः यज्ञः विघटितः, तस्मात् इन्द्रः, नाशाय, अतीव तीव्रं शिलावृष्टिं, वातवेगं च सृजति।" "अत्र अहं स्वयोगबलात् प्रतिकर्तास्मि; आत्मस्वाम्यबुद्ध्या मूढानां दर्पं नाशयामि।" "सुराणां यथार्थगुणिनां भगवति न विस्मयः; अपात्राणां तु दर्पभङ्गः शमाय भवति।" "अतः अहं, स्वशरणं गोकुलं, स्वामीति मां मन्यते, स्वकीयमिव मया स्वीकृतम्, स्वयोगबलात् रक्षिष्ये; एष मे व्रतः।" एवं उक्त्वा, श्रीकृष्णः एकेन हस्तेन, बालकः छत्रमिव, गोवर्धनं गिरीन्द्रं सुलभं उद्धृतवान्। ततः भगवान् गोपान् उवाच—"अम्ब, तात, व्रजवासिनः, स्वगवां च, गिरिगुहां प्रविश्य, यथारुचि, स्थीयताम्।