यत्र मृत्युः, जीवितान्तकः, तत्रैव उदासीनान् न समीपगच्छति, यद्यपि सः स्वबलप्रभावेन, भ्रूभङ्गस्य तीक्ष्णेन विकारेण, समस्तं विश्वं विनाशयति। न स्वर्गः, न मोक्षः, मनुष्याणां भगवद्भक्तजनसङ्गस्य अर्धक्षणसमयेऽपि तुलनीयः; किमु अन्यैः लाभैः? अतः, हे निष्पाप, अस्माकं शुद्धस्वभावानां, सर्वभूतहितैषिणां, तव कीर्तिस्नानात् अन्तर्बहिः पावनानां, तव भक्तजनानां संग एव अस्माकं कृपा भवतु। यस्मिन् पुरुषः बहिरर्थैः न प्रमाद्यति, न अज्ञानगुहायाम् प्रविशति, यस्य मनः भक्तियोगकृपया शुद्धं, स एव तव मार्गं पश्यति। यत्र इदं विश्वं दृश्यते, यद्वा येन विश्वं प्रकाश्यते, स एव परमं ब्रह्म, महत् ज्योतिः, आकाशवत् व्यापकः। सः, स्वमायया, बहुविधं विश्वं सृजति, धारयति, पुनः लयं गच्छति, स्वयम् अविकृतः स्थितः; भेददृष्टिः मनसः चञ्चलतया उत्पन्ना—हे प्रभो, त्वां स्वयमाधारं विद्मः। यज्ञैः, योगैः, श्रद्धया, योगिनः त्वां एव साधनाय पूजयन्ति; त्वं सर्वभूतसंस्पर्शे, इन्द्रियेषु, मनसि च दृश्यसे; वेदतन्त्रविदः त्वां एव जानन्ति। त्वं आदिपुरुषः, यस्य शक्तिः तिरोहिता; तया शक्त्या रजः-सत्त्व-तमः गुणाः भिद्यन्ते; तव एव महत् अहंकारः, आकाशः, वायु, अग्निः, आपः, पृथिवी, देवाः, ऋषयः, सर्वभूतानि उत्पन्नानि। स्वशक्त्या सृष्ट्वा, त्वं चतुर्विधे शरीरे आत्मांशेन प्रविष्टः स्थितः; तं पुरुषं, यो अन्तः स्थित्वा इन्द्रियाणां मधुर्यम् अनुभवति, ज्ञानी जनाः जानन्ति। त्वं कालरथः, सर्वलोकान् अवेगेन आकर्षसि; पंचभूतानि मेघपुञ्जवत्, त्वं वायुवद् असह्यः। जनाः कर्मचिन्तया प्रमत्ताः, विषयेषु लोभात् त्वरिताः, त्वं सततं जाग्रत्, तान् यथा सर्पः मूषकं गृह्णाति, सहसा गृह्णासि, हे मृत्युः। कः पण्डितः तव पद्मपादौ, यत्र मानवः, विनयः च अधिष्ठितम्, त्यजेत्? भयात् चतुर्दश मनवः अपि, पूज्याः, त्वां पूजयन्ति, पतनात् भीतः। अतः, हे ब्रह्मन्, परमात्मन्, त्वं ज्ञानीनां आश्रयः; रुद्रभयेन व्यापन्ने विश्वे, त्वं निर्भयशरणम्। एतत्, हे राजपुत्राः, शुद्धाः सन्तः, स्वधर्मपालनं कृत्वा, भगवति समर्प्य, पठत; सर्वे शुभं प्राप्तवः। तं आत्मानम्, सर्वभूतस्थं, हरेः स्तुत्यं, ध्यानं च, सततं कुर्यात्। योगशिक्षां प्राप्य, ऋषिव्रतं पाल्य, मनः एकाग्र्यं कृत्वा, श्रद्धया एतत् आचरेत्। पुरातनकाले, सृष्टिपतिः भगवान्, भृगुपुत्रादीन् सृजितुम् इच्छन्, अस्माकं योगविद्यां उपदिष्टवान्। वयं, सर्वे प्रजापतयः, न सृष्टौ प्रेरिताः; किन्तु एतद् श्रुत्वा, तमसः निवारणेन, विविधानि भूतानि सृजितुम् इच्छामः। यः सततं, श्रद्धया, एतत् पठति, स शीघ्रं वासुदेवभक्त्या परमं श्रेयः प्राप्नोति। अत्र परमविद्या सर्वहिताय उत्तमम्; ज्ञाननावे दुःखसागरं सहजम् अतिक्रम्यते। यः श्रद्धया मया गीतं भगवतः स्तोत्रं पठति, स हरेः, दुर्लभस्य, पूजां कुर्यात्। यः मया गीतस्य, श्रेयःप्रियस्य, फलम् इच्छति, स तत् शीघ्रं लभते। यः प्रातः उत्तिष्ठति, अञ्जलिं कृत्वा, श्रद्धया शृणोति वा पठति, स कर्मबन्धात् विमुक्तः। हे देवपुत्राः, एषा भगवतः, परमात्मनः स्तुतिः मया गीतः; मनः एकाग्र्यं कृत्वा, तपःरूपेण पठत, आचरत, अन्ते इच्छितम् फलम् प्राप्स्यथ। अथ, इन्द्रः, कोपात्, वृजवासिनां रक्षायै, गोवर्धनधारणाय, गदावर्षं प्रवर्षयत्। इन्द्रः, क्रुद्धः, संहारकमेघान् साम्वर्तकान् प्रेरयामास, आज्ञासूक्तानि च उवाच। अहो! गोपानां, वनवासिनां, कृष्णाश्रयाणां, तुच्छमनुष्ये, देवद्रोहः, गर्वः च। यथा, अन्वेषणविद्यां त्यक्त्वा, केचित् कर्मनाम्ना, द्रढकर्मपूजया, संसारसागरं तर्तुम् इच्छन्ति। गोपाः, कृष्णे—वादिनि, बालिशे, गर्विते, अज्ञे, आत्मज्ञानेन गर्विते—अपराधं कृतवन्तः। एते, धनसमृद्ध्या अन्धिताः, कृष्णेन गर्विताः, समृद्धिजन्यं गर्वं नाशयन्ति, गोसमूहं विनाशयन्ति। अहम्, ऐरावतं समारुह्य, वातदेवसहितः, नन्दगोकुलनाशाय, वृजं गमिष्यामि। शुकः उवाच—एवं, मघवता आज्ञप्ताः, मेघाः, अवरोधमुक्ताः, नन्दगोकुलं वर्षेण पीडयन्ति। विद्युत्प्रभाभिः दीप्ताः, गर्जनैः नादयन्तः, तीक्ष्णवातैः प्रेरिताः, जलवृष्टिं शिलावृष्टिं च कर्षन्ति। घनघनवृष्टिः, सततं, गह्वरम् अपूरयत्; भूमिः, जलप्रवाहैः आवृता, न दृश्यते, न अधः, न उपरि। अत्यधिकवातप्रभावात्, पशवः कम्पन्ते; गोपाः गोप्यः च, शीतपीडिताः, गोविन्दं शरणं ययुः। शिरसः शिशून् च शरीरैः आवृत्य, वातवृष्टिपीडिताः, कम्पमानाः, भगवतः चरणं ययुः। "कृष्ण, कृष्ण, महाभाग, हे प्रभो, गोकुलं तव रक्षायाम्; देवक्रोधात् अस्मान् रक्ष, भक्तवत्सल!" हरिः, शिलावृष्टिपातेन निर्जीवान् भूतान् पश्यन्, इन्द्रक्रोधजन्यं इदं ददर्श। "यज्ञविघ्नात्, इन्द्रः अस्माकं विनाशाय, असाधारणं, तीक्ष्णं, शिलावृष्टिं, वातवृष्टिं च प्रेषयति।" "अत्र, अहम्, योगबलात्, सम्यक् प्रत्युत्तरं दास्यामि; ये मूढाः, आत्मानं जगदाधिपं मन्यन्ते, तेषां गर्वं अहं नाशयिष्यामि।