एवं सर्वाशां परित्यज्यात्मदर्शनकाङ्क्षिण्यः ताः ब्राह्मणपत्नीः स्वात्मदर्शनाय समागताः। स सर्वदर्शी भगवाञ् तासां मनोऽभिप्रायं विज्ञाय सस्मितं वचनमब्रवीत्— “स्वागतम्, भाग्यवत्यः! आस्यत। किं करवाणि वः? युष्माभिरिहागमनं युक्तमेव, यद्वयं द्रष्टुमिच्छथ। ये तु स्वहितकामिनः सन्तः स्वात्मप्रियं मामनवद्यं भक्तिं हेत्वाभावां चाप्रतिहतां च कुर्वन्ति, ते एव सच्चिन्तकाः। प्राणो बुद्धिर्मन आत्मा भार्याः पुत्रा धनादयः—एते सर्वे मयैव संस्पर्शेन प्रियाः भवन्ति; अतः कः अन्यः वस्तुतः प्रियः स्यात्? अधुना युष्माभिः यज्ञशालां गन्तव्यम्, द्विजपत्नीः! गृहस्थाः पतयः स्वपत्नीभिः सह यज्ञं सम्पूरयिष्यन्ति। ताः पत्न्यः ऊचुः— “मा एवं कठोरमुवाच भगवन्! तव पादयोः श्रुतिवचनस्य प्रतिपूर्तिं कुरु। सर्वबान्धवान् परित्यज्य तुलसीकृतपदरेणुं केशेषु धारयितुमिहागताः स्मः। न नः पतयः, न पितरः, न पुत्राः, न भ्रातरः, न सख्यः, नान्यः कश्चन अस्मान् स्वीकुर्युः। अतः, शरणागतानां तव पादयोः पतितानां नान्यः शरणं, शत्रुनिग्रहिन्! एतदनुग्रहम् देहि। भगवानुवाच— “मा रोषं कुर्वन्तु पतयः, पितरः, भ्रातरः, पुत्राः, वा अन्ये; युष्मासु मयि संयोगात् लोकाः, देवाः, भूतानि च सर्वे सन्मानं करिष्यन्ति। लोकेषु जनानां देहसम्बन्धः न स्नेहार्थः नापि प्रीत्यर्थः; मयि मनो निवेश्य शीघ्रं मामेव प्राप्स्यथ। शुक उवाच—भगवत्प्रणीतमिदं वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणपत्नीः यज्ञमण्डपं प्रत्ययुः, तेषां पतयः स्पृहारहिताः स्वपत्नीभिः सह यज्ञं सम्पादितवन्तः। तत्र एका स्त्री पत्या निरुद्धा स्वहृदि भगवन्तं श्रुतिपूर्वकं समालिङ्ग्य, कर्मबन्धनं शरीरं त्यक्त्वा मोक्षं प्राप। भगवान् गोविन्दः तैः एव अन्नैः गोपालान् चतुर्विधेन भोजनेन तर्पयामास, स्वयं च तेन भुञ्जानः। एवं भगवान् मानुषरूपधारी लीला कारणाय गवां गोपालानां गोपीनां च रूपवाक्यकर्मभिः प्रमोदं ददौ। अनन्तरं ब्राह्मणपत्नीभिः जगन्नाथयोः समर्पितं याच्ञां स्मृत्वा, ब्राह्मणाः स्वदोषमवलोक्य, मानुषवेषधारिणं भगवन्तं परिहास्य, कृतापराधाः सन्तः शोकाकुलास्तस्य पत्नीनां भक्तिं दृष्ट्वा, स्वेभ्यो भक्तेः अभावमवलोक्य, आत्मनः निन्दां चक्रुः। “धिग्जन्म, त्रैविद्यं, व्रतानि, महदधीत्यं, कुलं, कर्मनैपुण्यं च—यदि गोचरातीतं भगवन्तं वयं पराङ्मुखाः। नूनं भगवतो माया योगिनामपि मोहिनी; वयं पुरुषाचार्याः स्वहितेऽपि विमूढाः स्म, हे विप्राः। पश्यत कृष्णे जगद्गुरौ एतासां स्त्रीणां दृढां श्रद्धां, या मृत्युपाशं गृहं नाम भग्न्वत्यः। एता न द्विजत्वं, न गुरुकुलवासः, न तपः, नात्मविचारः, न शौचं, न शुभक्रियाः। वयं तु संस्कारादिभिः युक्ताः अपि, कृष्णे परमयोगेश्वरे दृढां भक्तिं न प्राप्नुमः। गृहकान्तारविमूढचित्ताः वयं तु गोप्याः वचनेन धर्ममार्गं स्मारिताः। अन्यथा भगवत्क्रिपायाः पार्श्वे, मोक्षादिकामनास्तु किमस्माकं, यस्य इच्छाः पूर्णाः, स एव सर्ववरदः, एष एव लीलाविलासः। श्रीः अपि तस्य पादस्पर्शमेकमपि प्रार्थयन्ती, सर्वान् परित्यज्य, तं पूजयति; सा स्वदोषमोक्षकामना केवलं लोकमोहायैव। देशः, कालः, पृथग्वस्तूनि, मन्त्राः, क्रियाः, ऋत्विजः, अग्नयः, देवताः, यजमानः, यज्ञः, धर्मश्च—एते सर्वे तस्मादेव भवन्ति। एष एव भगवान् विष्णुः योगेश्वरः यदुषु अवतीर्णः—इति श्रुत्वापि वयं मोहिता न तं वेद्मः। धन्याः स्म वयं, यत्रास्मिन्नेव स्त्रीणां हृदि दृढा हरौ भक्तिरुत्पन्ना। नमः ते, भगवन् कृष्ण, अव्यभिचारिज्ञान! तव मायया मोहिताः वयं कर्मपथानुसरन्ति। स एव आदिपुरुषः भगवन्, येषां बुद्धिर्मायया मोहिता, तेषां अपराधं क्षमते, ये तं न जानन्ति। एवं स्वदोषस्मरणात्, कृष्णेऽविज्ञातेऽपि, अकम्पिता अपि, अकम्पिता अपि, ते काम्सभीता अपि, अच्युतदर्शनं न परित्यजन्ति। यदि ग्रहाः सुखदुःखहेतवः स्युः, आत्मनः किं तैः? ग्रहाः ग्रहान् एव बाधन्ते; कस्य कोपः? यदि कर्म सुखदुःखहेतुः, आत्मनः किं तेन? कर्म जडचेतनयोः भवति; शरीरं त्वचामात्रं, आत्मा तु साक्षी सुपर्णः; कस्य कोपः? कर्म मूलं न। यदि कालः सुखदुःखहेतुः, आत्मनः किं तेन? कालः आत्मनः स्वरूपमेव; यथा अग्नेरुष्णं न धर्मः, न हिमस्य शैत्यं, कस्य कोपः? द्वैतं न परस्य। न कस्यचित् क्वापि कदाचिदपि द्वैतं परमात्मनः, योऽसङ्गः; यथाहं तथा जन्ममरणचक्रं; जाग्रतः भूतभयं नास्ति। एतां परां आत्मनि भक्तिं प्राचीनेषु मुनिषु साधितां, आश्रित्याहं मुकुन्दपादसेवया अतीव दुस्तरं तमोऽन्धकारं तरिष्यामि। भगवानुवाच—निरपेक्षः, निष्किन्चनः, श्रान्तरहितः, पृथिव्यां परिव्राजकः, दुष्टैः अपि परित्यक्तः, स्वधर्मेऽविचलितः, स एव मुनिः इमां गाथां जगौ। नान्यः कोऽपि सुखदुःखयोः कारणं, आत्मनः विना; मित्रमध्यस्थशत्रवः सर्वे संसारमोहस्य कृतयः। तस्मात्, प्रिये! सर्वभावेन बुद्ध्या मनः मयि संयम्य, एष योगस्य सारः। यः एकचित्तः मुनिना गीतं ब्रह्मनिष्ठेन गीतं धारयति, पठति, शृणोति वा, स जीवनद्वन्द्वैः न बाध्यते। शुक उवाच—एवं भगवान् बलरामसहितः तत्र निवसन्, गोपालानां इन्द्रयागाय यत्नं दृष्टवान्। स सर्वज्ञः, सर्वात्मा, सर्वद्रष्टा, सन्, नन्दादीन् वृद्धान् उपगम्य, विनयेन पप्रच्छ।