तदा ते गोपाः निराशाः सन्तः, यदुभ्यः दातव्यमिति न उक्तवन्तः, न च अदातव्यमिति, हे रिपुसूदन, ब्राह्मणैः उक्तम्। ततः ते गोपाः यथागतं श्रीकृष्णं बलरामं च सर्वं निवेद्य निवृत्ताः। श्रीभगवान्, जगन्नाथः, तद्वचनं श्रुत्वा, हास्यपूर्वकं पुनः गोपान् इदं व्यवहारमार्गदर्शनं प्रदर्शयन् उवाच— "युवाम् गच्छत, ब्राह्मणपत्नीभ्यः वदत, यत्र सङ्कर्षणः अहं च आगतम्। ताः मयि प्रेम्णा मनसा अनुवर्तिन्यः सन्तः, सन्तुष्टाः भोजनं दास्यन्ति।" ते गोपाः ब्राह्मणपत्नीगृहं गत्वा, ताः सुशोभनाः उपविष्टाः ददृशुः, ताः प्रणम्य, सान्त्वपूर्वकं वाक्यम् ऊचुः— "नमः भवत्यः, ब्राह्मणपत्नीः। अस्माकं वचनं शृणुत। अत्र समीपे वयं कृष्णेन प्रेषिताः, गाः चरयामः। सः कृष्णः बलरामेण सह, दूरं आगतः, सखा भूत्वा सः क्षुधितः, तस्मै भोजनं ददातु।" अच्युतस्य आगमनश्रवणेन, तदीयकथारसास्वादनपराः, ताः सर्वाः स्त्रियः हृष्टाः अभवन्। ततः, उत्कृष्टान्नानि चतुर्विधानि पात्रीषु आदाय, सर्वाः तं प्रियमिव सागरं नद्यः समागच्छन्, शीघ्रं तत्र ययुः। स्वपतिभिः भ्रातृभिः बान्धवैः पुत्रैः च वार्यमाणाः अपि, कृष्णे मनः संस्थाप्य, दीर्घश्रुतोपदेशबलात्, ताः जग्मुः। यमुनातटवनान्तरे, नूतनाशोकशाखाभिः शोभिते, ताः कृष्णं ददृशुः, गोपैः अग्रजेन च परिवृतं, विचरन्तं। सः श्यामलः मेघसन्निभः, पीताम्बरधरः, वनमाल्यपिञ्छोपशोभितः, नटनटवेषः, कण्ठे पद्मं, हस्ते पद्मवर्तनं, कर्णे कुमुददलम्, कपोलयोः केशपाशैः अलङ्कृतः, सस्मितमुखमण्डलः बभौ। ताः तदीयकथाश्रवणरुचिपूर्णचित्ताः, तच्चरित्रश्रवणप्रियाः, दृष्ट्या तं प्रविश्य, अन्तः हृदये दीर्घं परिष्वज्य, दुःखं यथेष्टं मुमुचुः। सर्वाशाः परित्यज्य, आत्मदर्शनकाङ्क्षिण्यः, साक्षात् सर्वदर्शिनं तं विदित्वा, सस्मितं ताः प्रोवाच— "स्वागतम्, सौभाग्यवत्यः! उपविश्यत। किं करोमि? युष्माभिः अस्मद्-दर्शनाय आगमनं युक्तमेव।" "ये मे अनपायिनि प्रेम, हेतुरहितं भक्तिं कुर्वन्ति, ते एव आत्मनः हितैषिणः। जीवः, बुद्धिः, मनः, आत्मा, दाराः, सुताः, वित्तं च— सर्वं मयि संयोगेन प्रियं भवति; अन्यः कः प्रियः स्यात्? अतः, गृहं गच्छत, यज्ञशालां प्रतिगच्छत; पतयः स्वधर्मेण यज्ञं समाप्स्यन्ति।" ब्राह्मण्यः ऊचुः— "माऽवोचः कठोरं, भगवन्! शास्त्रप्रतिज्ञां पादयोः पूरय। सर्वबान्धवान् परित्यज्य, तव तुलसीकिञ्जल्कपादरजः केशेषु स्थापयितुम् आगताः। न पतयः, न माता, न सुताः, न भ्रातरः, न मित्राणि, न अन्यः कश्चन अस्मान् स्वीकुर्युः। अतः, त्वत्पादपङ्कजे पतितानां न अन्यः शरणं अस्ति, त्वमेव दत्तुमर्हसि।" भगवानुवाच— "न पतयः, न पितरः, न भ्रातरः, न सुताः, अन्ये वा, रुष्टाः स्युः; युष्मासु मयि संलग्नासु, त्रैलोक्यं, देवाः, प्रजाः च मानयन्ति। लोके संसर्गः न स्नेहार्थं, न प्रीत्यर्थम्; मयि मनो निवेश्य, शीघ्रं माम् एव प्राप्स्यथ।" शुक उवाच— एवं ब्राह्मणपत्नीः भगवता उक्ताः, यज्ञशालां प्रत्यगच्छन्; तेषां पतयः, दम्भरहिताः, स्वदारैः सह यज्ञं समापयन्। तत्र एका स्त्री, पतिना निरुद्धा, हृदि कृष्णं श्रुत्वा परिष्वज्य, कर्मबन्धनं देहम् उत्सृज्य, मुक्ति-लाभिनी अभवत्। भगवान् गोविन्दः तैः एव अन्नैः गोपान् चतुर्विधेन भोजनविधिना तर्पयामास, स्वयम् अपि तद् अन्नं अदद्। एवं भगवान् मानुषरूपं कृत्वा, स्वलीलया, गाः, गोपान्, गोपीश्च रूपेण, वचनेन, कर्मणा च तोषयामास। ततः, स्वपत्नीभिः भगवतः प्रार्थनां सम्स्मृत्य, ब्राह्मणाः, मानुषरूपधारिणं भगवन्तं अवज्ञाय, अपराधं कृत्वा, खिन्नचित्ताः अभवन्। स्वपत्नीभ्यः कृष्णे दृढां भक्तिं दृष्ट्वा, आत्मनः अनन्यां भक्तिं न विदित्वा, आत्मनः निन्दां अकुर्वन्। "धिक् जन्म, त्रैविद्यं, व्रतानि, महत् शिक्षां, कुलं, कर्मपण्डित्यम्— यदि भगवति अप्रत्यक्षे वयम् विमुखाः। नूनं भगवतो माया योगिनामपि मोहिनी; वयं लोकाचार्याः स्वहितं न जानिमहि। पश्यत कृष्णे दृढां भक्तिं एषां स्त्रीणां, याः मृत्युपाशान् गृहान् अपि भगवतः कृते छित्त्वा गताः। एताः न द्विजदिक्षां, न गुरुकुलवासं, न तपः, न आत्मविचारं, न शौचं, न शुभकर्माणि च कृतवत्यः। तथापि, अस्माकं संस्कारादयः सन्ति, किन्तु श्रीकृष्णे भक्तिः न दृढा। वयं गृहकर्मव्यग्राः स्वहितं विस्मृत्य, स गोपिकावचोभिः धर्ममार्गं स्मारयत्। अन्यथा, भगवतः, सर्ववरदस्य, पूर्णकामस्य, वशवर्तिनः, अस्माकं मोक्षादिवराणां किम् आवश्यकम्? एष लीला एव। लक्ष्मीः अपि तस्य पादसंस्पर्शमात्रं प्रार्थयन्ती, अन्यान् सर्वान् परित्यज्य, एकवारम् अपि तं पूजयति; तस्य मोक्षप्रार्थना लोकमोहिनी एव। देशः, कालः, वस्तु, मन्त्रः, क्रिया, ऋत्विक्, अग्नयः, देवताः, यजमानः, यज्ञः, धर्मः— एते सर्वे तस्मात् एव। एषः एव भगवान् विष्णुः, सर्वयोगेश्वरः, यदुषु अवतीर्णः, श्रुत्वा अपि, मोहिता वयं तं न जानिमः। धन्याः वयं, यः अस्माकं मध्ये एषां स्त्रीणां हृदि अचला हरौ भक्ति: उत्पन्ना। नमः ते, भगवन् कृष्ण, अच्युतबुद्धये! तव मायया मोहिताः वयं कर्मपथं प्रवर्तामहे। सः आदिपुरुषः, स्वमायया मोहितानां, तत्तत्त्वं न जानतां, अपराधं क्षमते।" एवं श्रीमद्भागवते महापुराणे एकादशस्कन्धे ब्राह्मणपत्नीभ्यः कृष्णदर्शनं, तद्भक्तिप्रशंसा, ब्राह्मणानां आत्मनिन्दा, भगवत्कृपा च सम्यक् प्रवृत्ता।