सर्ववेदवेदान्तस्नातो गीता-कर्ता अपि, दुःखेन क्लिष्टः वेदव्यासः स्वयं मोहस्य समुद्रे विह्वलितः अभवत्। तदा त्वया पूर्वं चतुर्भिः श्लोकैः उक्तम्, तेषां श्रवणेन बादरायणः तत्क्षणमेव शोकात् विमुक्तः अभवत्। अतः तव आश्चर्यस्य कारणं किम्? यत् त्वं एतत् प्रश्नं पृच्छसि। श्रीमद्भागवतं श्रवणीयम्, यः शोकदुःखयोः नाशकः अस्ति। नारदः उवाच—यः दर्शनं, यः तु जीवितदुःखेन पीडितानां अशुभं नाशयति, परमं शुभं ददाति, शुद्धैः गायमानानां कथामृतस्य एकान्तेन आसक्तः, प्रेमप्रकाशनाय, तस्मिन् अहम् शरणं गतः। यदा बहुजन्मार्जित-भाग्यस्य उदयेन जनः सत्संगं प्राप्नोति, तदा विवेकः उत्पद्यते, अज्ञानजनित-गर्वमोहस्य तमः निवारयति। श्रीमद्भागवतस्य महिमा—तृतीयोऽध्यायः। सनकादिभिः श्रीमद्भागवतं श्रुत्वा भक्तः तृप्तः भवति, ज्ञानवैराग्ययोः पोषणं च। नारदः उवाच—शुकस्य उपदेशैः शोभितं ज्ञानयज्ञं अहं करिष्यामि, भक्तिज्ञानवैराग्य-स्थापनाय। कुत्र एतत् यज्ञं करियम्? इह स्थानं कथय। शुकशास्त्रस्य महिमा वेदविद्भिः वक्तव्या। कति दिने भागवतस्य कथा श्रवणीयम्? तत्र कः विधिः? तद् अपि कथय। कुमाराः ऊचुः—शृणु नारद, यः त्वं विनीतः विवेकी च, तुभ्यं वदामः। गङ्गातटे आनन्दनाम्नि स्थले अस्ति। तत्र विविधऋषिसंघैः सेवितम्, देवसिद्धैः उपासितम्, विविधवृक्षलताभिः शोभितम्, नवमृदुनिर्मलरेणुना आवृतम्। तत्र सुवर्णपद्मगन्धयुक्तं रम्यं एकान्तस्थानम्, यत्र जीवेषु वैरं नास्ति। वृद्धकृशशरीरं पुरः स्थापयित्वा, एतयोः विचारणाय, तत्र भक्ति आगमिष्यति। यत्र भागवतकथा अस्ति, तत्र भक्ति च तस्य सहचर्यः आगच्छन्ति; श्रवणेन तस्य शब्दस्य, तद् त्रयं यौवनं प्राप्नोति। सूतः उवाच—एवं उक्त्वा कुमाराः नारदेन सह शीघ्रं गङ्गातटं आगच्छन् भागवतकथामृतं पातुं। तटे आगच्छन् तदा लोकत्रये—मानुषे, दिव्ये, ब्रह्मलोके—महान् कोलाहलः उत्पन्नः। श्रीभागवतामृतपानाय सर्वे तत्र उद्युक्ताः, वैष्णवाः अग्रे आगच्छन्। भृगु, वसिष्ठ, च्यवन, गौतम, मेधातिथि, देवल, देवरात, राम, गाधिपुत्र, शाकल, मृकण्डुपुत्र, अत्रि, पिप्पलादः च। योगविदः—व्यासः, पराशरः, छायाशुकः, जाजलिः, जाह्नुः, तेषां श्रेष्ठः—सर्वे ऋषिसंघाः पुत्रैः शिष्यैः पत्निभिः सह, महाप्रीत्या आगच्छन्। वेदान्ताः, वेदाः, मन्त्राः, तन्त्राः, तेषां मूर्तयः, दश सप्त पुराणानि, षड् शास्त्राणि च आगच्छन्। गङ्गाद्याः नद्यः, पुष्कराद्यः सरांसि, पुण्यस्थलानि, दिशः, दण्डकाद्याः वनानि आगच्छन्। पर्वतादयः, देवाः, गन्धर्वाः, दानवाः च आगच्छन्; तेषां गुरुत्वेन भृगुः तान् उपदिश्य आनयत्। नारदेन दीक्षिताः, उत्तमासनं दत्तम्, कुमाराः सर्वैः पूजिताः कृष्णे एकाग्रचित्ताः उपविशत्। वैष्णवाः, विरक्ताः, त्यागिनः, ब्रह्मचारीणः अग्रे स्थिताः, नारदः तेषां पुरतः स्थितः। एकस्मिन् स्थले ऋषिसंघः, अन्यत्र दिव्याः, अन्यत्र वेदोपनिषदः, अन्यत्र तीर्थानि, अन्यत्र स्त्रियः। जयध्वनयः, नमस्कारनिनादः, शङ्खध्वनिः अभवत्; महती भृष्टधान्यपुष्पवृष्टिः अभवत्। दिव्ययानैः आरूढाः देवप्रधानाः कल्पवृक्षपुष्पैः सर्वान् अभिवर्षन्। सूतः उवाच—एवं तेषां एकाग्रचित्तानां मध्ये कुमाराः नारदाय श्रीमद्भागवतस्य महिमानं स्पष्टं वदन्ति। कुमाराः ऊचुः—शुकशास्त्रजं यशः इदानीं वक्ष्यामः; यस्य श्रवणेन मोक्षः हस्ते स्थाप्यते। श्रीमद्भागवतस्य कथा सदा सेवनीयम्, सदा सेवनीयम्; केवलं श्रवणेन हरिः हृदये प्रतिष्ठां करोति। अष्टादशसहस्रश्लोकयुक्तं द्वादशस्कन्धयुक्तं, परिक्षित्-शुकसंवादरूपं भागवतं शृणु। एतस्मिन्संसारचक्रे जनः अज्ञानं विचरति, यावत् शुकशास्त्रस्य उपदेशः तस्य कर्णयोः न प्रविष्टः। किम् बहुशास्त्रपुराणश्रवणेन, यः केवलं भ्रमं जनयति? एकं भागवतं गर्जति—मोक्षदायकम्। यः गृहः यत्र भागवतकथा प्रतिदिनं भवति, स तीर्थरूपः, तत्र वासिनां पापं नश्यति। सहस्राश्वमेधयज्ञः शतवाजपेययज्ञः अपि शुकशास्त्रकथायाः षोडशांशं न गच्छति। हे तपस्विनः, यावत् भागवतं सम्यक् न श्रुतम्, तावत् पापानि अस्मिन् शरीरे तिष्ठन्ति। न गङ्गा, न गया, न काशी, न पुष्कर, न प्रयागः शुकशास्त्रकथाफलस्य तुल्यं गच्छन्ति। प्रतिदिनं स्वमुखेन भागवतसम्भूतं अर्धश्लोकं वा पादश्लोकं वा पठ, यदि परमपुरुषार्थं इच्छसि। वेदाः, वेदमाता, पुरुषसूक्तम्, त्रैवेद्यं, भागवतं, द्वादशाक्षरमन्त्रः—द्वादशात्मा, प्रयागः, संवत्सररूपः कालः, ब्राह्मणाः, अग्निहोत्रम्, कामधेनुः, द्वादशी च—एते सर्वे तत्र उपस्थिताः।