नन्दनन्दन प्रियः, व्रजयोषितां कम्पमानानां वचः शृण्वन्, ताः प्रणतान् अवलोक्य ताः सम्मानयितुं प्रार्थितः। ताः व्रजाङ्गनाः कृष्णं व्रजस्य यशः पात्रं विदित्वा, "हे श्यामसुन्दर! वयं तव दासीः, यथाज्ञप्तं करिष्यामः। धर्मज्ञ! वस्त्राणि देहि, न चेत् राज्ञे निवेदयिष्यामः," इति सस्मितं वदन्त्यः। श्रीभगवान् तासां भक्त्या तुष्टः, "यदि यूयं मम दासीः स्युः, यथोक्तं करिष्यथ, तर्हि एता निष्कलुषस्मिताः कन्या इह आगत्य वस्त्राणि गृह्णन्तु," इत्युक्तवान्। ततः सर्वाः कन्याः, शीतात् कम्पमानाः, उदकात् निर्गत्य, हस्ताभ्यां गुप्तयोन्यः, शीतवातपीडिताः तिष्ठन्ति। तासां दीनतां दृष्ट्वा, भगवन् तासां निर्मलभक्त्या तुष्टः, तासां वस्त्राणि स्कन्धे निधाय, स्नेहस्मितं वाक्यम् अवदत्—"व्रतं पालयन्त्यः यूयं नग्ना जलमध्यं प्रविष्टाः, एष देवद्रोहः। अञ्जलिं कृत्वा शिरः प्रणम्य, एष दोषः निवार्यताम्, ततः वस्त्राणि गृह्य परिधानं कुरुत।" अच्युतस्य वचनं श्रुत्वा, व्रजयोषितः नग्नस्नानस्य व्रतविपर्यासं बुबुधिरे। ताः स्वव्रतस्य परिपूर्तिम् अच्युताज्ञया निष्पापत्वेन स्वीकृत्य, प्रणिपत्य वस्त्राणि जगृहुः। देवकीसुतः तासां प्रणतानां दयया सन्तुष्टः, तासां वस्त्राणि प्रत्यर्पयामास। ताः कन्याः, दृढं परिहासिताः, लज्जिताः, वस्त्रहरणेन क्रीडिताः अपि, तं नात्यजन्त, तस्मिन् प्रियसमागमे हृष्टाः। वस्त्राणि धारयित्वा, हृदयं प्रियसंगमे निवेश्य, ताः लज्जानम्रनयना, तं न परित्यज्य तस्थुः। तासां पादस्पर्शकामनां विज्ञाय, दामोदरः ताः व्रतानुष्ठात्रीः कन्याः सम्बोध्य, तासां मनोगतम् अवदत्—"भद्राः! मम पूजनाय युष्माकं मनोरथः मया विज्ञातः, स मम अनुमोदितः, चिरं न स्थास्यति।" "ये मय्येव मनः स्थापयन्ति, तेषां कामः न रागाय परिणमति, यथा पच्यमानानां धान्यानां बीजत्वं न भवति। अतः, कन्याः! व्रजं गच्छत, व्रतेन सिद्धाः। आगामिन्यः रात्रिषु मया सह रमिष्यध्वम्, यः व्रतः युष्माभिः मम पूजनाय कृतः।" एवं भगवता समादिष्टाः, व्रजयोषितः, कामं सिद्धमवाप्य, तस्य पादपद्मं चिन्तयन्त्यः, कष्टेनापि व्रजं प्रतिनिवृत्ताः। ततः देवकीसुतः, गोपालैः परिवृतः, भ्रात्रा सह, वृन्दावनात् निर्गत्य, दूरे गावः चरयामास। स, मध्याह्नातपदाह्ये, वृक्षान् स्वदेहच्छायया छत्रवत् स्थितान् दृष्ट्वा, व्रजवासिभ्यः उवाच—"ह्यः स्तोककृष्ण, अंशुः, श्रीदाम, सुबल, अर्जुन, विशाल, ऋषभ, तेजस्विन्, देवप्रस्थ, वरूथप!" "एतान् पश्यत, ये महात्मानः परार्थमेव जीवन्ति। वातवर्षातपशीतानि सहन्ते, अस्मान् रक्षन्ति। धन्यं खलु तेषां जन्म, येषां कृते सर्वे प्राणी जीवन्ति। सतां यथा, तेषां याचकः कदाचित् निराशः न भवति। ते पल्लवपुष्पफलच्छायामूलत्वग्दारुवासितैलरसाक्षिपिण्डास्थिभिः कामान् पूरयन्ति।" "एवमिह देहिनां सुतराम्, जन्मनः परिपूर्तिः, यत् स्वजीवितधनबुद्धिवाचा परार्थं सततमाचरेत्।" इति सन्दिश्य, स यमुना मध्ये, नवपल्लवकुसुमफलपत्रैः शोभिततरुप्रसूनानां मध्ये विवेश। तत्र, राजन्, गोपाः शीतलाम् अमृताम्भसा गावः पाययित्वा, स्वयं तृप्तिपर्यन्तं मधुरं जलं पिबन्ति। तत्रैव, गोव्रजनेच्छया, क्रीडावने, कृष्णरामौ भूत्वा, गोपाः क्षुधार्ताः इदं वदन्ति—"इन्द्रियार्थेषु मग्नः जीवः पुनः आत्मानं न स्मरति; मृत्युः तु सर्वथा विस्मरणम्।" "यथा स्वप्नकल्पनयोः पूर्वदृष्टं न स्मर्यते, तथा देहेऽपि नूतनत्वमेव दृश्यते, न तु पूर्वत्वम्। इन्द्रियार्थमनसां त्रिधा व्याप्तिरस्ति, अन्तर्बहिर्भावो जनैः कल्प्यते, यथा सतां दुष्टानां कर्म।" "सर्वे प्राणी निरन्तरं जायन्ते विनश्यन्ति च; कालस्य सूक्ष्मवेगात् एष दृश्यते न। यथा ज्वलनधाराफलानां वृक्षस्य च, तथा सर्वप्राणिनां यौवनाद्यवस्थाः।" "दीपः ज्वलनं, जलं धारा, पुरुषः च मानवः इति कथ्यते, परन्तु एषा वाणी मिथ्या, यथा दीर्घजीवनकल्पना।" "नात्मनः कर्मबीजात् जायते, न च म्रियते; यथा दारुषु वह्निः आविर्भवति तिरोभवति च, तथैव।" "गर्भाधानं, गर्भवृद्धिः, जन्म, बाल्यं, पौगण्डं, यौवनं, प्रौढत्वं, वार्धक्यं, मरणं—एते देहस्य नवधा भावाः। गुणसङ्गात् कल्पितानि, उच्चावचानि देहानि, कदाचित् लभ्यन्ते, कदाचित् त्यज्यन्ते च।" "पितृपुत्रयोः आगमवियोगाभ्यां आत्मनः उत्पत्तिविनाशौ कल्प्येते; परन्तु यः तत्त्वदर्शी, स ताभ्यां न लिप्यते। यथा बीजफलज्ञानवान् वृक्षस्य जन्मविनाशं वेत्ति, तथैव साक्षी शरीरात् भिन्नः।" "एवं प्रकृत्यात्मनोरभेदविमूढः, संसर्गमोहात् संसारं प्रविशति। सत्त्वसङ्गात् देवत्वं, रजसा दानवमानुषत्वं, तमसा प्रेतपशुत्वं लभ्यते; कर्मप्रवृत्त्या एषु भ्रम्यते।" "अन्येषां नृत्यगीतं दृष्ट्वा, स्वयम् अपि तद्वत् आचरति; एवम्, बुद्धेर्गुणान् पश्यन्, अकुर्वन् अपि, अनुवर्त्य एव भवति।" एवं श्रीमद्भागवते वर्णितानि, कृष्णस्य बाललीलाः, गोपिकाभक्तिः, वृन्दावनस्य सौन्दर्यम्, जीवनस्य तत्त्वम् च, एकस्मिन् प्रवाहे विस्तरेण निवेदितम्।