श्रीसूत उवाच। श्रीमद्भागवतमार्गस्य घोषे सञ्जाते कलेः सर्वे दोषाः सिंहनादे वयांसि इव विनश्यन्ति। तत्र भक्तिः ज्ञानवैराग्यसमेत्या प्रेमरसस्य प्रवाहं गृहाद्गृहं जनाद्जनं विचरन्ति। नारदः पुनः उवाच—यदा वेदान्तवेदवाक्येषु, गीतापाठे च, भक्तिज्ञानवैराग्यत्रयं न जायते, तदा श्रीमद्भागवतपाठात् तस्य विषयस्य बोधः सञ्जायते; तत्र हि प्रत्येकश्लोके प्रत्येकपदे वेदानां अर्थः निहितः। अतः, हे अनवद्यदृष्टे, कृपया मे संशयं छिन्द्धि; विलम्बः न भवेत्, त्वं शरणागतवत्सलः। कुमाराः ऊचुः—वेदोपनिषदां सारात् भागवतकथा उत्पन्ना; अतः सा विशेषत्वेन स्वफलरूपेण परमोत्कृष्टा दीप्तिमती। यथा मूलाग्रपर्यन्ते स्वादः न उपलभ्यते, पृथक् कृतः सर्वत्र रमणीयः भवति; तथैव भागवतकथा। यथा क्षीरे घृतं अन्तर्निहितम्, पृथक् कृतं सुराणां मुदं वर्धयति; यथा च इक्षौ मध्यादन्तं शर्करा व्याप्य अस्ति, पृथक् कृतं मधुरत्वं दर्शयति; एवं भागवतकथा अपि। एषा भागवता पुराणं, येन विद्वांसः पूज्यन्ति, भक्तिज्ञानवैराग्यप्रतिष्ठायै प्रकटिता। वेदवेदान्तस्नातः, गीताकारः अपि, विषादपीडितः व्यासः मोहसागरं प्रविष्टवान्। तदा पूर्वं त्वया चतुर्वेदश्लोकैः उक्तं; तान् श्रुत्वा बदरायणः त्वरितं दुःखात् विमुक्तः। अतः, किं ते विस्मयकारणं, यद् त्वं प्रश्नं पृच्छसि? श्रीमद्भागवतं श्रोतव्यम्, यद् दुःखशोकनाशकं। नारदः उवाच—यद् दर्शनं अशुभं क्षणेन नाशयति, दुःखितानां परमकल्याणं ददाति, शुद्धैः गीयमानकथामृतमात्रनिष्णातं प्रेमप्रकाशाय, तत्र अहं शरणं गतवान्। यदा बहुजन्मसंचितसंपदुत्थानेन साधुसङ्गः लभ्यते, तदा विवेकः उदेति, अज्ञानकृतमोहमदतमः निवारयति। श्रीसूत उवाच—श्रीमद्भागवतस्य माहात्म्यं; तृतीयोऽध्यायः। सनकादिभिः श्रीमद्भागवतश्रवणेन भक्तः तृप्तिम् उपगच्छति, ज्ञानवैराग्यं पोष्यते। नारदः उवाच—शुकशिक्षया युक्तं ज्ञानयज्ञं करिष्यामि, भक्तिज्ञानवैराग्यप्रतिष्ठायै। कत्र स्थानं यज्ञस्य कर्तव्यम्? शुकग्रन्थस्य माहात्म्यं वेदविद्भिः कथनीयम्। कति दिने श्रीमद्भागवतश्रवणं कर्तव्यम्? किं विधिं तत्र अनुवर्तितव्यम्? तद् वद। कुमाराः ऊचुः—शृणु नारद, त्वं विनीतः विवेकी च; गङ्गातटे आनन्दनाम्नि स्थले। तत्र विविधमुनिसमूहैः सेवितं, देवसिद्धैः उपासितं, नानावृक्षलताभिः शोभितं, नवस्निग्धमृदुपुलिनेन आवृतम्। सुन्दरं, एकान्तं, सुवर्णकुमुदगन्धयुक्तं, तत्र जीवेषु विरोधः न वर्तते। वृद्धशिथिलदेहं पुरः स्थाप्य, एतयोः विचार्य, तत्र भक्ति आगमिष्यति। यत्र भागवतकथायाः संवादः अस्ति, तत्र भक्ति तस्य सहायैः सह आगच्छति; श्रवणात् तत्त्रयं यौवनं प्राप्नोति। एवं उक्त्वा कुमाराः नारदेन सह शीघ्रं गङ्गातटं आगच्छन्, कथामृतपानाय। तटे आगत्य, लोकत्रये—मानुषेषु, देवेषु, ब्रह्मलोक्येषु—महान् कलकलः अभवत्। श्रीभागवतमृतपानोत्सुकाः सर्वे तत्र धावन्ति, वैष्णवाः प्रथमं आगच्छन्। भृगु, वसिष्ठ, च्यवन, गौतम, मेधातिथि, देवल, देवरात, राम, गाधिपुत्र, शाकल, मृकण्डुपुत्र, अत्रि, पिप्पलादः च। योगाचार्यः व्यासः, पराशरः, छायाशुकः, जाजलिः, जाह्नुः, अग्रगण्यः च—एते सर्वे मुनिसमूहाः पुत्रैः, शिष्यैः, पत्निभिः सह, महाप्रीत्या आगच्छन्। वेदान्ताः, वेदाः, मन्त्राः, तन्त्राः, तेषां मूर्तयः, दश सप्त पुराणानि, षड्विधशास्त्राणि च आगच्छन्। तत्र गङ्गाद्याः नद्यः, पुष्कराद्याः सरांसि, तीर्थानि, दिशः, दण्डकाद्याः वनानि च आगच्छन्। पर्वताद्याः, देवाः, गन्धर्वाः, दानवाः च आगच्छन्; तेषां गुरुत्वेन भृगुः उपदिश्य आनयत्। नारदेन दीक्षित्य उत्तमासनं दत्त्वा, कुमाराः सर्वैः सम्मानिताः, कृष्णे मनः निवेश्य, उपविशत्। वैष्णवाः, विरक्ताः, त्यागिनः, ब्रह्मचारिणः अग्रे स्थिताः, नारदः तेषां पुरतः स्थितः। एकस्मिन भागे मुनिसमूहः, अन्यत्र देवसमूहः, अन्यत्र वेदोपनिषदः, अन्यत्र तीर्थानि, अन्यत्र स्त्रियः। जयध्वनिः, नमःस्वरः, शङ्खनिनादः अभवत्; महत् लाजपुष्पवृष्टिः अभवत्। विमानैः आरूढाः देवाधिपाः कल्पवृक्षपुष्पैः सर्वे उपस्थितान् ववर्षुः। श्रीसूत उवाच—एवं तेषां अव distracted मनसाम् मध्ये, कुमाराः नारदाय श्रीमद्भागवतस्य महात्म्यं स्पष्टं अवदन्। कुमाराः ऊचुः—शुकग्रन्थसमुत्पन्नं यशः वयं वर्णयिष्यामः; यस्य श्रवणमात्रेण मुक्तिः हस्तगताः भवति। श्रीभागवतकथानं सदा सेवनीयम्, सदा सेवनीयम्; श्रवणमात्रेण हरिः हृदयमध्यम् प्रतिष्ठते। इति भागवतस्य माहात्म्यं, भक्तिज्ञानवैराग्यस्य प्रतिष्ठा, श्रीकुमारनारदादीनां संवादः, गङ्गातटे आनन्दस्थले, सर्वदेवर्षिमुनिसमूहानां आगमनं, श्रीमद्भागवतश्रवणोत्सवः च एकसूत्रेण प्रतिपाद्यते।