यदा श्रीमद्भागवतस्य प्रचारः क्रियते, तदा भक्त्या ज्ञानं वैराग्यं च महाबलम् उत्पद्यते; दुःखयोः सम्यग् निवृत्तिः स्यान्, भक्तस्य च सुखम् आगच्छति। भगवतान् मार्गस्य घोषे कलीदोषाः सर्वे सिंहनादे शृगालाः इव विनश्यन्ति। भक्तिः ज्ञानवैराग्यसहितः प्रेमरसयुक्ता गृहाद् गृहम्, जनात् जनम्, क्रीडति। नारदः उवाच—यदा वेद-वेदान्त-प्रचारे गीता-पठने च, भक्त्यादि-त्रयं न जायते, तदा श्रीमद्भागवतस्य पाठेन तस्य विषयस्य बोधः उदेति। तस्य कथासु, वेदानां अर्थः प्रत्येकश्लोके प्रत्येकपदे विद्यमानः अस्ति। हे अक्लिष्टदर्शिन्, कृपया मे संशयम् छिन्धि; विलम्बः न स्यात्, त्वं शरणागतवत्सलः हि। कुमाराः ऊचुः—वेदोपनिषदां सारात् भागवतकथा उत्पन्ना; अतः सा स्वफलरूपा, पृथग् अस्ति, परमोत्कृष्टा च दीप्तिमती। यथा मूलाद्यग्रपर्यन्तं रसम् न अनुभवति, पृथक् कृतम् एव सार्वत्रिकम् आनन्ददायकम् भवति; एवं भागवतफलम्। यथा क्षीरमध्ये घृतम् अस्ति, पृथक् कृतम् एव देवेषु आनन्दवर्धनम्; तथा भागवतकथा। यथा इक्षुमध्यादन्तपर्यन्तम् शर्करा व्याप्यास्ति, पृथक् कृतम् एव मधुरत्वम् उपनयति; एवं भागवतकथा। एष भागवतपुराणम्, विद्वद्भिः पूजितम्, भक्त्यादित्रयस्य स्थापने प्रकटितम्। स्वयं वेद-वेदान्तस्नातः, गीता-कर्ता, व्यासः दुःखदुःखितः, मोहसिन्धौ मग्नः अभवत्। तदा पूर्वं त्वया चतुःश्लोक्यः उक्तः; तस्य श्रवणेन बादरायणः सन्तापात् विमुक्तः अभवत्। अतः किं तव विस्मयकारणम्? यद् त्वं पृच्छसि। श्रीमद्भागवतस्य श्रवणम् कर्तव्यम्, यः दुःखदुःखं नाशयति। नारदः उवाच—या दृष्टिः अशुभं क्षणेन नाशयति, दुःखितानाम् परमं हितम् ददाति, शुद्धैः गीतकथानाम् अमृतरसासक्तः, प्रेमाविष्काराय, ताम् अहम् शरणम् गतः। यदा पुण्योपार्जनेन, अनन्तजन्मसंचयेन, साधुसङ्गः लभ्यते, तदा विवेकः उदेति, अज्ञानजनितमोहमदतमः निवारयति। श्रीमद्भागवतस्य माहात्म्यम्—तृतीयोऽध्यायः। संकाद्यमुखात् श्रीमद्भागवतश्रवणेन भक्तः तुष्टः भवति, ज्ञानं वैराग्यं च पुष्यते। नारदः उवाच—शुकशिक्षासंपन्नं ज्ञानयज्ञं भक्त्यादित्रयस्थापनाय अहम् करिष्यामि। कुत्र अस्मिन् स्थले यज्ञः कर्तव्यः? शुकशास्त्रम् वेदविद्भिः वक्तव्यम्। कतिचिद् दिवसैः भागवतकथायाः श्रवणम् कर्तव्यम्? तत्र कः विधिः? तद् वद। कुमाराः ऊचुः—शृणु नारद, त्वं विनीतः विवेकी च; गङ्गातीरसंनिधौ आनन्दनाम्नि स्थले। तत्र ऋषिसंघाः रमन्ते, देवसिद्धसमूहम् उपास्यन्ति, विविधवृक्षलताभिः शोभितम्, नवमृदुशिलातले आवृतम्। सुदूरं रम्यं स्थलं, सुवर्णपद्मगन्धयुक्तम्, तत्र जीवेषु वैरम् नास्ति। वृद्धशरीरम् उपस्थाप्य, तयोः विचार्य, भक्तिः तत्र आगच्छति। यत्र भागवतकथा अस्ति, तत्र भक्तिः तदनुग्रहाः आगच्छन्ति; श्रवणेन तद्वाक्यस्य, भक्त्यादित्रयं यौवनम् उपगच्छति। सूतः उवाच—एवं उक्त्वा कुमाराः नारदसहिताः शीघ्रं गङ्गातीरम् आगच्छन्, कथामृतम् पिबन्तः। तीरम् आगत्य, लोकत्रये—मानुषे, देवत्रये, ब्रह्मलोके च—महान् कोलाहलः अभवत्। श्रीभागवतामृतपानाय सर्वे तत्र अभ्यागच्छन्; वैष्णवाः अग्रे आगच्छन्। भृगुः, वसिष्ठः, च्यवनः, गौतमः, मेधातिथिः, देवलः, देवरातः, रामः, गाधिपुत्रः, शाकलः, मृकण्डुपुत्रः, अत्रिः, पिप्पलादः च। योगविदः, व्यासः, पराशरः, छायाशुकः, जाजलिः, जाह्नुः, अग्रगण्यः—एते सर्वे ऋषिसंघाः पुत्रैः शिष्यैः पत्न्यः च सह, महाप्रीतिपूर्णाः आगच्छन्। वेदान्ताः, वेदाः, मन्त्राः, तन्त्राः, साकाररूपेण, दश सप्त पुराणानि, षड् शास्त्राणि च आगच्छन्। गङ्गाद्यः नद्यः, पुष्कराद्यः सरांसि, तीर्थानि, सर्वदिशः, दण्डकाद्यः वनानि च आगच्छन्। पर्वतानि च आगच्छन्, देवाः, गन्धर्वाः, दानवाः च; तेषां गुरुत्वात्, भृगुः तान् उपदिश्य आनयत्। नारदेन दीक्षिताः, उत्तमासनम् दत्तम्, कुमाराः सर्वैः पूजिताः, कृष्णे समाधिस्थिताः उपविशत्। वैष्णवाः, वैराग्ययुक्ताः, त्यागिनः, ब्रह्मचारिणः अग्रे स्थिताः; नारदः तेषां पुरतः। एकस्मिन् स्थले ऋषिसंघाः, अन्यत्र सुराः, अन्यत्र वेदोपनिषदः, अन्यत्र तीर्थानि, अन्यत्र स्त्रियः। जयध्वनिः, नमःशब्दः, शङ्खनादः अभवत्; भूरि भाज्यशालीनां पुष्पाणां च विक्षेपः अभवत्। विमानारूढाः देवश्रेष्ठाः कल्पवृक्षपुष्पैः सर्वान् अभ्यवर्षन्। सूतः उवाच—एवं तेषां एकाग्रचित्तानां मध्ये, कुमाराः नारदाय श्रीमद्भागवतस्य माहात्म्यं स्पष्टं प्रकटितवन्तः। कुमाराः ऊचुः—अधुना शुकशास्त्रसमुत्पन्नं यशः वक्ष्यामः, यस्य श्रवणमात्रेण मुक्तिः हस्तगताः भवति।