नारदस्य भक्तिपथानुगामिनः सततं श्रीकृष्णदास्ये स्थैर्यं संपन्नं भवति—अत्र किंचिदपि आश्चर्यं नास्ति। लोके बहवः मुनयः विविधान् मार्गान् प्रकाशयन्ति, येषां सर्वेषां साधनं कठिनं, फलम् अपि प्रायः स्वर्गसुखमेव। किन्तु यः मार्गः वैकुण्ठगमनाय नीतः, स तु गुह्य एव, तस्याचार्यः दुर्लभः, स च प्रायः पुण्ययोगेनैव लभ्यते। पूर्वं यत् दिव्यवाणी त्वां प्रति आदेशं दत्तवती, तस्यैव तत्त्वं स्पष्टतया वक्ष्यामि। अतः स्थिरचित्तः शुद्धबुद्धिः सन्नधिगच्छ श्रुतिं। केचन यज्ञेन, केचन तपसा, अपराः योगेन, अन्ये अध्ययनज्ञानेन यजन्ति—एते सर्वे क्रियाशब्देन निर्दिष्टाः। तेषु ज्ञानयज्ञः खलु सत्त्ववतां कर्मणः लक्षणं इति विद्वांसः मन्यन्ते। श्रीमद्भागवतस्य संवादः शुकादिभिः कीर्त्यते। तस्य कीर्तनात् भक्तिज्ञानवैराग्यबलं महदुत्पद्यते; दुःखद्वयं विनश्यति, सुखं च भक्तजनाय आगच्छति। भगवतमार्गध्वनिना सर्वे कलिदोषाः सिंहनादे वृकाणिव नश्यन्ति। भक्तिः ज्ञानवैराग्यसंयुक्ता प्रेमरसं वहन्ती गृहे गृहे, जनात् जनं विचरिष्यति। नारद उवाच—वेदवेदान्तघोषे गीता-पाठे च अपि, यदि भक्तिज्ञानवैराग्यत्रयं न जायते, तर्हि श्रीमद्भागवतपारायणात् तस्य विषयस्य बोधः स्यात्। तत्र प्रत्येकश्लोके प्रत्येकवर्णे च वेदार्थः सन्निहितः। हे अप्रत्यहतेक्षण! एषा संशयच्छेदने त्वं करुणासिन्धुर्भव, विलम्बो न कर्तव्यः। कुमाराः ऊचुः—वेदोपनिषदां सारात् भागवताख्यानं जातम्; तस्मात् स तु पृथग्भूतः स्वफलस्वरूपेण परमोत्कृष्टः प्रकाशते। यथा मूलादारभ्य अग्रपर्यन्तं रसं यावत् पृथक् न भवति, तावत् न अनुभवः, एवं पृथग्भूतः फलः सर्वत्र रमणीयः। यथा पयस्य मध्ये घृतमस्ति, तदपि पृथक्कृत्य एव आस्वाद्यते, पृथक्त्वे देवानां मुदं वर्धयति। यथा इक्षौ मध्ये अन्ते च रसो व्याप्यते, पृथक्कृते स एव मधुरः, तथैव भागवताख्यानम्। एष भागवताख्यः पुराणः पण्डितैः पूज्यते, भक्तिज्ञानवैराग्यस्थापनाय प्रकाशितः। यः वेदवेदान्तस्नातः गीता-कर्ता च, सः अपि दुःखार्णवे मोहदोषे निमग्नः अभवत्। ततः पूर्वं त्वया चतुर्वाक्येषु उक्तं, तदश्रवणेन बादरायणः तत्क्षणमेव क्लेशात् विमुक्तः। अतः किं ते आश्चर्यकारणं? भागवतस्य श्रवणमेव दुःखशोकनाशकं। नारद उवाच—या दृष्टिः क्षणेनैव अशुभं नाशयति, संसारतापपीडितानां परममङ्गलं ददाति, शुद्धैः कीर्तितानां कथामृतरसास्वादेन केवलं प्रेमप्रकाशनाय, तस्यां शरणं गतोऽस्मि। यदा पुण्यसम्भारात् सुभगयोगेन सत्सङ्गः लभ्यते, तदा विवेकः उदियते, यः अज्ञानमदतमो निहन्ति। अथ श्रीमद्भागवतस्य माहात्म्यम् आरभ्यते—श्रीशुकमुखात् भागवतश्रवणेन भक्तजनः तृप्यति, ज्ञानवैराग्यं पोष्यते। नारद उवाच—शुकोपदिष्टविज्ञानयज्ञं करिष्ये, भक्तिज्ञानवैराग्यस्थापनाय। कुत्र अत्र अस्य यज्ञस्य आयोजनं करणीयं? भागवतशास्त्रस्य माहात्म्यं वेदविद्भिः वक्तव्यम्। कतिदिनेषु भागवताख्यानश्रवणं कार्यम्? कः विधिरत्र? तद् ब्रूहि। कुमाराः ऊचुः—नारद! शृणु, वयं वक्ष्यामः। गङ्गातटे आनन्दनाम्नि स्थले, बहवः मुनिगणाः सदा वसन्ति, देवसिद्धैः सेव्यमानं, नानावृक्षलतावितानं, नवमृदुलवालुकाच्छन्नं। तत्र सुवर्णकुमुदगन्धयुक्तं रम्यं रहःस्थलं, यत्र समीपस्थेषु प्राणिषु द्वेषः न वसति। तत्र जराजर्जरितं देहम् उपवेश्य, तयोः च चिन्तनं कृत्वा, भक्तिः तत्र आगमिष्यति। यत्र भागवताख्यानं वर्तते, तत्र भक्तिः तदनुयायिन्यः च आगच्छन्ति; तस्य श्रवणेन तद् त्रयं नवान्नवतां प्राप्नोति। सूतः उवाच—एवं उक्त्वा कुमाराः नारदेन सह शीघ्रं गङ्गातटं जग्मुः भागवतामृतपानाय। तत्र आगमने जगति, दिवि, ब्रह्मलोकादिषु महान् कोलाहलः अभवत्। सर्वे तत्र भागवतामृतपानलालसा अपतन्, वैष्णवाः तु प्रथमं आगच्छन्। भृगुः, वसिष्ठः, च्यवनः, गौतमः, मेधातिथिः, देवलः, देवरातः, रामः, गाधिसुतः, शाकलः, मृकण्डुसुतः, अत्रिः, पिप्पलादः—एते योगविदः, व्यासः, पराशरः, छायाशुकः, जाजलिः, जाह्नुः, तेषां श्रेष्ठः, सर्वे मुनिगणाः पुत्रैः शिष्यैः भार्याभिः च सह स्नेहपूर्णाः आगच्छन्। वेदान्ताः, वेदाः, मन्त्राः, तन्त्राणि, तेषां मूर्तयः, दश सप्त पुराणानि, षट्शास्त्राणि अपि तत्र आगच्छन्। गङ्गाद्याः नद्यः, पुष्करादीनि सरांसि, तीर्थानि, दिशः, दण्डकाद्याः वनानि अपि तत्र आगच्छन्। पर्वतानि, देवाः, गन्धर्वाः, दानवाश्च, तेषां गुरुत्वात् भृगुणा निर्देशेन आगताः। नारदेन दीक्षिताः, उत्तमासनं दत्तम्, कुमाराः सर्वैः पूजिताः कृष्णे समाधिं कृत्वा उपाविशन्।