ये सन्तः, येषां मुखे हरिनाम सदा एकमेव आश्रयत्वेन उच्चर्यते, तेषां वृद्धावस्था, कालस्य आज्ञया आगता, न बाधते। तेषां केवलं भ्रुकुटीमात्रेण, हरिद्वारपालौ कदाचित् त्वरितं तेषां पादयोः पतितौ; तयोः कृपया पुनः तौ द्वारपालौ नगरे प्रत्यागतौ। योगसौभाग्येन अहं भवतः दर्शनं प्राप्तवान्; भवतः करुणया, दीनस्य मयि अनुग्रहः कर्तव्यः। यद bodiless voice द्वारा उक्तं, तस्य साधनं किं? कृपया विस्तारतः तस्य आचरणं कथय। भक्त्या, ज्ञानया, वैराग्येण युक्तानां सुखस्य उत्पत्तिः कथं? सर्वेषां वर्णानां मध्ये, प्रेम्ना च प्रयत्नेन, तस्य स्थितिः कथं स्यात्? कुमाराः ऊचुः — हे दिव्यऋषे, चिन्ता न कुर्याः; हृदये हर्षं आनय। साधनं सुलभं, अत्र एव विद्यमानम्। अहो, नारद, त्वं धन्यः, वैराग्यशिरोमणिः, श्रीकृष्णसेवकानां अग्रगण्यः, योगिनां सूर्यः। त्वयि, भक्तिमार्गे सदा अनुगतस्य, कृष्णसेवकाय भक्तिस्थापनं न विस्मयकारम्। जगति बहवः ऋषयः विविधमार्गान् प्रकाशितवन्तः, सर्वे कठिनाः, प्रयत्नेन साध्याः, प्रायः स्वर्गफलप्रदाः। किन्तु वैकुण्ठमार्गः गुह्यः, तस्य गुरुः दुर्लभः, सौभाग्येन लभ्यः। यत् पूर्वं आकाशवाणी द्वारा तुभ्यं निर्दिष्टम्, तत् अधुनैव विस्तरेण व्याख्यातव्यम्; धैर्येण, प्रसन्नबुद्ध्या शृणु। केचित् यज्ञैः, केचित् तपसा, अन्ये योगेन, केचित् अध्ययन-ज्ञानाभ्यां कर्माणि कुर्वन्ति; एते सर्वे कर्मरूपाः। तेषु, ज्ञानयज्ञः पण्डितैः श्रेष्ठकर्मचिह्नेन गणितः; श्रीमद्भागवतविषये संवादः शुकादिभिः गायते। तस्य घोषेण, भक्त्या-ज्ञान-वैराग्यस्य महाबलम् उत्पद्यते; दुःखयोः नाशः, सुखम् भक्ताय आगच्छति। श्रीमद्भागवतमार्गस्य घोषेण, कलिदोषाः सर्वे सिंहनादेण व्रुकाः इव विनश्यन्ति। भक्तिः, ज्ञान-वैराग्य-संयुक्ता, प्रेमरसम् वहन्ती, गृहात् गृहं, जनात् जनं, क्रीडति। नारदः ऊचुः — यदा वेद-वेदान्तघोषणायाः, गीता-पठनेन अपि, भक्त्या-ज्ञान-वैराग्यत्रयं न उत्पद्यते— तदा श्रीमद्भागवतपठनेन तस्य विषयस्य बोधः जायते; तस्य कथासु वेदानां अर्थः प्रत्येकश्लोके, प्रत्येकवर्णे अस्ति। हे सुमुख, कृपया मम संशयं छिन्द्धि; विलम्बः न भवतु, त्वं शरणागतानां दयालुः। कुमाराः ऊचुः — वेद-उपनिषदां सारात् भागवतकथा उत्पन्ना; अतः सा पृथग्भूता, स्वरूपफलरूपेण उत्तमत्वेन प्रकाशितवती। यथा मूलादारभ्य शिखरपर्यन्तं स्वादः अस्ति, किन्तु पृथग्भूतः न अनुभवः, तथा सम्पूर्णतः पृथग्भूतः फलः सर्वत्र रमणीयः। यथा क्षीरे घृतं अस्ति, किन्तु निष्कासितं विना तस्य स्वादः न लभ्यते; पृथग्भूतं तद् सुराणां सुखं वर्धयति। यथा इक्षुषु मधुरः मध्यादारभ्य अन्तपर्यन्तं अस्ति, पृथग्भूतः स्वादुः भवति; एवं भागवतकथा। एषा भागवतः पुराणं, पण्डितैः पूजिता, भक्त्या-ज्ञान-वैराग्यस्य स्थापनार्थं प्रकाशितम्। वेद-वेदान्तस्नातः, गीता-कर्ता अपि, दुःखेन व्याकुलः, व्यासः स्वयं अज्ञानसागरं प्रविष्टवान्। ततः त्वया पूर्वं चतुर्वेदश्लोकैः उक्तम्; तान् शृण्वन्, बादरायणः त्वरितं दुःखात् विमुक्तः। तस्मात् तव विस्मयस्य कारणं किम्, यत् त्वं प्रश्नं पृच्छसि? श्रीमद्भागवतं श्रोतव्यम्, यः शोक-दुःखं नाशयति। नारदः ऊचुः — या दृष्टिः, यः अशुभं त्वरितं नाशयति, दुःखितानां परमकल्याणं दत्ते, केवलं शुद्धैः गीयमानकथारसस्य आस्वादनाय प्रेमोद्भावनाय, तस्मिन्नेव अहं शरणं गतवान्। यदा, बहुजन्मसंचितसौभाग्यवृद्ध्या, पुरुषः सत्संगं लभते, तदा विवेकः उत्पद्यते, अज्ञानजन्य-प्रमाद-अहंकारान्धकारं नाशयति। श्रीमद्भागवतस्य महात्म्यं—तृतीयोऽध्यायः। संकाद्यादिभिः श्रीमद्भागवतश्रवणेन भक्तः तुष्टः भवति, ज्ञान-वैराग्यं पोष्यते। नारदः ऊचुः — शुकशास्त्रसम्पन्नं, भक्त्या-ज्ञान-वैराग्यस्थापनार्थं, ज्ञानयज्ञं अहं कर्तुम् इच्छामि। कुत्र अत्र यज्ञं कर्तव्यम्? शुकशास्त्रस्य महिमा वेदविद्भिः वक्तव्या। कति दिवसेषु भागवतकथाश्रवणं कर्तव्यम्? तत्र कः विधिः? तद् वद। कुमाराः ऊचुः — शृणु नारद, त्वं विनीतः, विवेकी च; गङ्गातटे आनन्दनाम स्थानम् अस्ति। तत्र विविधऋषिसमूहैः सेवितम्, देवैः सिद्धैः च उपगतम्, विविधवृक्ष-लतानां शोभितम्, नवमृदुलरेणुना आवृतम्। तत् रम्यं, एकान्तं स्थलम्, सुवर्णपद्मगन्धयुक्तम्, यत्र जीवेषु वैरं नास्ति। ज्येष्ठः, दुर्बलः शरीरः तव पुरतः स्थाप्य, एवं भक्तिः तत्र आगमिष्यति। यत्र भागवतकथा अस्ति, तत्र भक्तिः तदनुग्रहाः च आगच्छन्ति; श्रवणेन तस्य त्रयः नवयौवनं प्राप्नुवन्ति। सूतः ऊचुः — एवं उक्त्वा ते कुमाराः, नारदसहिताः, त्वरितं गङ्गातटं आगच्छन्, कथारसपानाय। ते गङ्गातटे आगताः, तदा लोकत्रये—मानुषे, दिव्ये, ब्रह्मलोके—महान् शब्दः उत्पन्नः।