यः शुभकामनां इच्छति, सः कदाचित् तेषु दोषयुक्तेषु आचार्येषु न प्रवर्तेत; विशेषतः धर्मनिष्ठः राजा वा जननायकः वा गुरुः। ततः सः धर्मराजः धर्मगवां तपः, शौचं, दया इति त्रयो नष्टा अङ्गानि पुनः स्थापयामास, तां सान्त्वयामास, भूमिं च समृद्धां चकार। सः अधुनापि पितामहस्य वनवासे मनसि कृतस्य अधिष्ठाने राजसिंहासनं प्राप्तवान्। तस्मिन्नेव समये सः राजर्षिः कौरेश्वरेण तेजसा दीप्तः, हस्तिनापुरे प्रतिष्ठितः, ऐश्वर्यसम्पन्नः विराजते। एषः अभिमन्युपुत्रः राजा तावतीं शक्तिम् उपनयति, यत्र भूमिं रक्षति, तत्र यूयं महायज्ञे प्रवृत्ताः। सः सूर्यवत् दिव्यरथस्थः, सर्वदुःखं त्यक्त्वा, इन्द्रसहितः सुखमुपभोगति। ब्राह्मणः यदि कष्टे तिष्ठति, तर्हि वाणिज्येन वा विक्रयेण वा, शस्त्रेण वा जीवेत्; किन्तु श्वपचवृत्त्या कदापि न जीवेत्। क्षत्रियः अपि विपत्तौ वैश्यकर्मणा वा मृगयायां वा, ब्राह्मणकर्मणा वा जीवेत्; श्वपचवृत्त्या तु न। वैश्यः शूद्रकर्मणा जीवेत्, शूद्रः च शिल्पकर्मणा; दुःखात् मुक्तः तु दोषयुक्तं कर्म न सेवेत्। वेदाध्ययनैः, पितृदेवयज्ञैः, दानैः, यथाशक्त्या भोजनैः, देवर्षिपितृभूतानां पूजनं कुर्यात्, यः मम रूपाणि। यदृच्छया वा धर्मेण वा लब्धेन धन्येन, स्वजनान् पालयेत्, यज्ञान् च यथाशक्ति कुर्यात्। गृहे अपि अनासक्तः, प्रमादं न कुर्यात्; विद्वांसः नष्टं वस्तु द्रष्टुं अपि पूर्वमेव नष्टवत् पश्यन्ति। पुत्रदारसख्यादीनां संगमः यात्रिकाणां संगमवत्, तेषां शरीरात् वियोगः स्वप्नस्य निद्रात् वियोगवत्। एतद्विचार्य, मुक्तः जनः अतिथिवद् गृहे वसति, अनासक्तः, अहंकाररहितः। मम कृते भक्त्या गृहे कर्माणि कृत्वा, गृहस्थः वा, वनवासः वा, पुत्रवत्सलः संन्यासः वा, सर्वं साधयेत्। यः गृहासक्तः, पुत्रधनकामनया क्लिष्टः, स्त्रीषु मोहितः, 'मम' 'अहम्' इति बन्धितः, सः दुःखितः। 'हन्त, वृद्धौ माता पिता, पत्नी, बालपुत्रपुत्रीः, मम विना दुःखिता, कथं जीविष्यन्ति?'—एवं गृहसक्तः, अनार्तितः, तेषु चिन्तया मनः मोहितम्, मृत्यौ घोरं तमः प्राप्नोति। सूतः उवाच—यः अश्वत्थामना अस्त्रदग्धः, मातृगर्भे न मृतः, सः अद्भुतकर्मणा श्रीकृष्णेन रक्षितः। तक्षकस्य विषेण, ब्राह्मणक्रोधसम्भवेन, मृत्युशूलं न बोधितः, यतः तस्य मनः भगवति समर्पितम्। सर्वसङ्गं त्यक्त्वा, अजयस्थितिं ज्ञात्वा, व्यासशिष्यः गङ्गायां शरीरं त्यक्तवान्। भगवद्गुणकथारसास्वादनं कुर्वन्तः मृत्युकाले अपि न मोहिताः, श्रीपादस्मरणेन। अभिमन्युपुत्रः महाभक्तः भूमिं रक्षति, तत्र कलेः प्रसारः न भवति। यदा भगवान् पृथिवीं त्यक्तवान्, तदा कलेः अधार्मिकता समारभ्यते। सम्राट् कलेः द्वेषं न करोति, यथाऽपि मधुकरी पुष्पेण सारं गृह्णाति; तस्य शुभफलं शीघ्रं प्राप्तम्, अन्येषां न। कलेः दुर्बलानां प्रति साहसः, बलिनां प्रति भयः; बुद्धिमन्तः निर्भयाः, तेषु कलेः किं करिष्यति? प्रमादिनां मध्ये कलेः वृकः मनुष्यानां मध्ये इव चरति। एषा परिक्षित्कथा, वासुदेवकथायुक्ता, यथापृष्टं वर्णिता। भगवद्गुणकर्मकथाः ये सन्ति, ताः जीवितेच्छुकैः सेवनीयाः। ऋषयः ऊचुः—सूत, त्वं दीर्घायुष्मान् शुद्धकीर्तिः भूयात्, यतः कृष्णकथामृतं मर्त्येभ्यः प्रवदसि। अस्मिन् अनिश्चिते जगति, यत्र जनानां मनः क्लिष्टम्, गोविन्दपादपङ्कजरसम् अस्मान् पिबयासि। भगवत्सज्जनसङ्गस्य एकक्षणं स्वर्गे वा मोक्षे वा न विक्रेयुः, तर्हि अन्यं लाभं किम्? भगवतः गुणकथारसस्य श्रवणे कः तृप्तिम् प्राप्नुयात्? योगेश्वराः ब्रह्मजन्मनः अपि गुणानां पारं न प्राप्नुवन्ति। तस्मात्, त्वं भगवद्भक्तश्रेष्ठः, हरिकर्माणि पुण्यानि शुद्धानि अस्माकं कथय, श्रोतृभिः। परिक्षित् महाभक्तः, मुक्त्यनुशिलितबुद्धिः, गरुडध्वजपादं व्यासपुत्रवाक्येन प्राप्तवान्। तस्मात्, तद् योगयुक्तं, अद्भुतं, शुभं, भगवद्विक्रमपूर्णं, परिक्षित् भक्तानां च प्रीतिदायकं, कथा अस्माकं कथय। सूतः उवाच—अद्य वयं अपि नीचप्रसूताः, वृद्धानां अनुकरणेन धन्याः अभवाम्। महात्मनां वचनसङ्गतिः कुलदोषं मनोदुःखं क्षिप्रं नयति। भगवतः स्तुतिः, यः परमाश्रयः महात्मनां, तस्य गुणा अनन्ता; तेन अनन्तः इति उच्यते। यद् उक्तं तद् भगवद्गुणानां अतीव अप्रतिमत्वं दर्शयति; तस्य पादधूलिं त्यक्तसर्वैः अपि प्रार्थ्यते, सः स्वयं तु तादृशं पूजनं न इच्छति। ब्रह्मणा अर्पितं जलं, यत् तस्य पादनखात् उत्पन्नम्, जगत् शुद्धयति; तस्य पादार्जनं कामयमानः कः न शुद्ध्येत्? तत्र भक्ताः, विद्वांसः, शरीरसङ्गं त्वरितं त्यक्त्वा, हंसवत् सर्वोच्चं पदं यान्ति, यत्र अहिंसा, शमः, स्वधर्मः च प्रभवति।