ततः कलिः धर्मस्य श्रेष्ठतमं पालयितारं महाराजं परिक्षितं समुपसृत्य, "भगवन्, भवतः आदेशं पालयन् मम स्थापनार्थं किञ्चित् देशं निश्चितुं युक्तमिति," निवेदयामास। तदा स राजा, सूतेन कथितमित्यनुस्मरन्, कलयेऽधर्मस्य चत्वारि स्थानानि—द्यूतम्, पानम्, स्त्रीगमनम्, हिंसाचरणं च—नियोजयामास, यत्र चतुर्विधोऽधर्मो वर्तते। पुनः कलिना पुनः पुनः याच्यमाने, स राजा तस्मै सुवर्णमपि दत्तवान्। तत्र तु मिथ्या, मद, काम, राग, द्वेषः च पञ्चमः जातः। एवं पञ्चाधर्मस्थानानि परिक्षितेन कलये प्रदत्तानि, स च तत्रैव तस्य आदेशं पालयन् वसति स्म। अतः स्वस्त्यै कामयमानः कश्चिदपि, विशेषतः धर्मनिष्ठः राजा वा जननायकः वा गुरुर्वा, एतेषु स्थानेषु न प्रविशेत्। परिक्षितः तु धर्मगवां त्रयः पादान्—तपः, शौचं, दया—पुनः स्थाप्य, तां सान्त्वयित्वा, पृथिवीं पुष्णाति स्म। स च राजर्षिः, पितामहेन वनं गतुमिच्छता राज्ये प्रतिष्ठापितः, अधुना हस्तिनापुरे कौरेवतेजसा दीप्तिमान् अधिराज्ये स्थितः। अस्य राज्ञः, अभिमन्युपुत्रस्य, प्रभावः एवमस्ति यत्, पृथिवीं पालयतः यूयं सर्वे महान्यग्न्यनुष्ठाने प्रवृत्ताः। स एव सूर्यवत् स्वसौर्यरथेन समुज्ज्वलन्, सर्वदुःखं परित्यज्य, इन्द्रेण सह सुखमुपभुङ्क्ते। ब्राह्मणः तु क्लेशे स्थितः व्यापारादिना जीविकां कर्तुं शक्नोति, अथवा विक्रयणेन, वा खङ्गेनापि, किन्तु श्ववृत्त्या कदापि न जीवेत्। क्षत्रियः अपि संकटे वैश्यकर्मणा वा मृगयया वा ब्राह्मणवृत्त्या जीवेत्, श्ववृत्त्या तु कदापि न। वैश्यः शूद्रकर्म स्वीकुर्यात्, शूद्रः अपि किल शिल्पादिकं कुर्यात्; क्लेशात् विमुक्तः तु निन्द्यां वृत्तिं न सेवेत। वेदाध्ययनैः, पितृदेवयज्ञैः, दानैः, यथाशक्ति अन्नदानैश्च, नित्यं देवान्, ऋषीन्, पितॄन्, भूतानि च, मम रूपत्वेन, पूजयेत्। यदृच्छया लब्धेन वा धर्मेण वा सम्पादितेन वित्तेन, स्वजनान् पालयेत्, यज्ञादिकं च कुर्यात्, सर्वदा धर्मेणैव। गृहेषु अपि अनासक्तः स्यात्, प्रमादं न कुर्यात्; बुद्धिमन्तः विनश्वरं वस्तु अप्राप्तमपि प्राप्तवत् पश्यन्ति। सुतदारबन्धूनां संयोगः यत्र यात्रीणां सङ्गमवत्, ते हि स्वप्नस्य निद्रां यथा शरीरात् वियन्ति। एवं चिन्तयन् मुक्तात्मा गृहस्थोऽपि अतिथिवत् वसति, न तु स्वामित्वमात्मत्वं वा बध्नाति। भक्त्या मदर्थं स्वकर्माणि कुर्वन्, गृहस्थोऽपि, वने वसन्, अथवा पुत्रवत्सलः सन्नपि, सन्यास्य विक्षिप्तश्चरेत्। यः तु गृहासक्तचित्तः, पुत्रद्रव्यकामनया पीडितः, स्त्रीषु मोहितः, दुःखितचेताः, अहं ममेत्यात्मना बद्धः स्यात्। "अहो, वृद्धौ माता पिता, भार्या, शिशवः पुत्रदुहितरः, मया विना दुःखिता, कथं जीविष्यन्ति?" इति चिन्तया गृहासक्तचित्तः, मोहग्रस्तः, असन्तुष्टः, तेषां विषये निरन्तरं चिन्तयन्, म्रियते च, स गाढतमसि पतति। एवं सुतः कथयति—योऽश्वत्थाम्ना अस्त्रदग्धोऽपि, मातृगर्भे न निहतः, आश्चर्यकर्मणा श्रीकृष्णेन रक्षितः। यं तक्षकः ब्राह्मणक्रोधसमुत्थः मारयितुमिच्छन्, तस्य मृत्युदुःखं नाप्सीत्, यतो ह्यस्य मनः भगवति समर्पितम्। स सर्वासक्तिं परित्यज्य, अजितपदं विज्ञाय, व्यासशिष्यः, गङ्गायां शरीरं त्यक्तवान्। येषां हि श्रीभगवत्कथारसास्वादने रतिः, ते मृत्युकालेऽपि न मुह्यन्ति, भगवत्पादारविन्दस्मरणात्। यावत् अभिमन्युपुत्रः धर्मात्मा पृथिवीं पालयति, तावत् कलिः सर्वत्र सन्नपि न प्रभवति। यदा भगवान् पृथिवीं त्यक्तवान्, तदा कालेन सहाधर्मदूषकः कलिः प्रविवेश। स राजा न कलिं द्वेष्टि, यथा भ्रमरः पुष्परसं गृह्णाति; तस्य शीघ्रं शुभफलमुपजायते, अन्येषां न तथा। बलहीनानां प्रति बलवानिव कलिः, परन्तु धीराणां प्रति किं करिष्यति? प्रमत्तेषु सः पुरुषव्याघ्र इव सञ्चरति। एषा परिक्षितस्य पुण्यकथा वासुदेवकथाभिः पूर्णा यथापृष्टं कथिता। यः कश्चिदपि श्रीभगवत्कथाः गुणकर्मनिष्ठाः शृणोति, स जीवितार्थी ताः सेवेत। तदा मुनयः सूतं प्रार्थयन्ति—"भद्रं ते, शाश्वतीं कीर्तिं लभस्व, येन नः मृत्युलोके श्रीकृष्णकथामृतं पिबामः। अस्मिन्संसारे चित्तमोहघने, त्वया गोविन्दपदाम्बुजमधुमध्वा पाय्यते। भगवद्भक्तसङ्गस्य क्षणमपि स्वर्गमुक्त्यादिभिः न तुल्यं; अन्यानि किमु मानुषाणाम्? भगवतः, गुणातीतस्य, गुणकथामृतस्य, श्रोतृणां तृप्तिः कदा स्यात्? योगिनां योगेश्वराणां ब्रह्मजन्मनामपि, गुणानामन्तं न प्राप्नुवन्ति। अतः त्वं भगवद्भक्तश्रेष्ठ, श्रोतृकामानां हिताय, हरिचरितं पुण्यं पुण्यश्लोकं वद। परिक्षित् स महान् भक्तः, मुक्त्यै निश्चलबुद्धिः, व्यासपुत्रवाक्येन गरुडध्वजपदं प्राप्तवान्। अतः तां पावनाम्, अद्भुतां, योगमयीं, भगवद्विलासपूर्णां, परिक्षित्भक्तजनानन्ददायिनीं कथां वद।" सूत उवाच—"अद्य वयं, अधमकुलोद्भवाः अपि, पूर्वजसंसर्गेण धन्याः जाताः। महापुरुषवाक्यसङ्गतिः शीघ्रं कुलदोषं चित्तक्लेशं च हरति।