राजा परिक्षितः कालीं प्राञ्जलिं सन्निधाय सस्नेहम् उवाच—हे अधर्मसखः, गुडाकेशस्य वंशजेषु तव किञ्चित् अपि भीः नास्ति; मम राज्ये त्वं स्थातुं न अर्हसि। यदा त्वं मनुष्यदेहेषु वससि, तदा लोके अधर्मसमूहः उत्पन्नः—लोभः, मिथ्या, चौर्यं, अपुण्यं, पापं, मायाचर्या, कलहः, कपटं च। अतः त्वं अधर्मसखः, मम राज्ये न स्थातुम् अर्हसि; धर्मे सत्ये च तिष्ठ, विशेषतः तत्र यत्र विप्राः यज्ञैः यज्ञपतिं पूजयन्ति। यत्र हरिः यज्ञरूपेण पूज्यते, तत्र सः पूजकान् शुभं ददाति; सः वायुवत् अन्तर्यामी बहिर्यामी च, चराचराणां आत्मा अस्ति। एवं परिक्षितेन उपदिष्टः काली भयात् कम्पमानः तं दण्डधारिणं शस्त्रं उत्तोल्य उवाच—यत्र कुत्रापि अहं तव आज्ञया वसामि, तत्र तव धनुष्मद् रूपं पश्यामि। अतः, धर्मरक्षक श्रेष्ठ, मम स्थाने निर्दिष्टे वसामि, तव आज्ञां अनुगृह्य। ततः सूतः उवाच—परिक्षितः कालेन याच्यमानः जुगुप्सितानि स्थानेषु तं नियुक्तवान्—द्यूतं, मद्यपानं, स्त्रीसंगः, पशुवधः—यत्र चतुर्विधः अधर्मः वर्तते। पुनः कालेन पुनः याच्यमाने, तस्मै सुवर्णं दत्तवान्; तत्र मिथ्या, मद्य, कामः, रागः, वैरं च पञ्चमं उत्पन्नम्। एतानि पञ्च अधर्मस्थानानि परिक्षितेन काले नियुक्तानि; सः तत्र तिष्ठति, आज्ञां पालयन्। अतः, यः शुभं इच्छति, सः एतेषु स्थानेषु कदापि न गच्छेत्; विशेषतः धर्मनिष्ठः राजा, जननायकः, गुरुः वा। परिक्षितः शमः, शौचः, दया इत्यादि त्रयम् गवां भग्नं पादं पुनः स्थापयित्वा तां प्रबोधयन् पृथ्वीं समृद्धिं प्रापयत्। तेन पितामहेन राज्यं त्यक्तुम् इच्छता राजासनं परिक्षिताय समर्पितम्। सः कौरवतेजसा दीप्तः हास्तिनापुरे अधुना राज्यं कृत्वा वसति। अभिमन्युसुतस्य बलात् सर्वे यज्ञे प्रवृत्ताः; सः सूर्यवत् दिव्यरथेन दुःखं त्यक्त्वा इन्द्रसहितः सुखं भुङ्क्ते। ब्राह्मणः विपद् अवस्थायां वाणिज्येन वा विक्रयेन वा, अथवा शस्त्रेण जीवेत्; कदापि श्ववृत्त्या न जीवेत्। क्षत्रियः विपद् अवस्थायां वैश्यकर्मणा वा मृगयया वा, ब्राह्मणकर्मणा वा जीवेत्; श्ववृत्त्या न जीवेत्। वैश्यः शूद्रकर्मणा जीवेत्; शूद्रः सेवायां; दुःखात् मुक्तः दोषयुक्तं कर्म न कुर्यात्। वेदाध्ययनं, पितृदेवतार्चनं, दानं, भोजनं च—एतेन प्रतिदिनं देवर्षिपितृभूतान् पूजयेत्, ये मम रूपाणि। यथायथं लब्धधनं, धर्मेण उपार्जितं, तेन स्वजनान् पालयेत्, यज्ञादीन् च कुर्यात्। गृहस्थः अपि कुटुम्बे आसक्तः न भवेत्; विद्वांसः अनित्यं वस्तु दृष्ट्वा अनासक्तः भवति। पुत्रदारमित्राणां संगमः यात्रिकाणां संगमवत्; ते स्वप्नवत् शरीरेभ्यः विलीयन्ते। एवं चिन्तयन् मुक्तः गृहस्थः अतिथिवत् वसति, अनासक्तः, अहंकाररहितः। मदर्थं भक्त्या गृहधर्मान् आचरन्, गृहस्थः वा, वनस्थः वा, पुत्रवत्सलः संन्यास्य वा विचरेत्। यः गृहासक्तः, पुत्रधनकामनया क्लिश्यमानः, स्त्रीषु मोहितः, 'मम' 'अहम्' इति बन्धनात् मोहितः। 'हन्त, वृद्धपितरौ, पत्नी, बालपुत्रकन्या, मम विना दुःखिता, कथं जीविष्यन्ति?' इति गृहासक्तः, मोहितः, तेषु निरन्तरं चिन्तयन्, मृत्यौ गाढतमसि पतति। सूतः उवाच—यः अश्वत्थाम्ना अस्त्रदग्धः अपि मातृगर्भे न मृग्यः, सः अद्भुतकर्मणा श्रीकृष्णेन रक्षितः। ब्राह्मणक्रोधजनितेन तक्षकविषेण मृत्युपीडायां मोहितः न अभवत्, यतः तस्य मनः भगवति समर्पितम्। सर्वासक्तिं त्यक्त्वा, अजय्यावस्थां विज्ञाय, व्यासशिष्यः गङ्गायां देहं त्यक्तवान्। ये भगवतो लीलाकथामृतं पिबन्ति, तेषां मृत्युकाले अपि भ्रमः न भवति, पद्मपादं स्मरन्ति। यावत् अभिमन्युसुतः पृथ्वीं पालयति, तावत् कालेः सर्वत्र स्थितः अपि न प्रवर्तते। यदा भगवतः पृथ्वीत्यागः, तदा कालेः अधर्मस्य आगमनम्। परिक्षितः काले न द्वेष्टि, यथा मधुकरी पुष्पात् सारं गृह्णाति; तस्य शुभफलम् शीघ्रं, अन्येषां न। कालेः दुर्बलान् प्रति धैर्यवान्, बलवान् प्रति भयवान्; सः प्रमादिनां मध्ये वृकः इव चरति। अहं यथावत् वासुदेवकथायुक्तं परिक्षितस्य पवित्रं चरितं वर्णितवान्। यः भगवतः गुणकर्मकथाः अस्ति, सः जीवन् इच्छन् सेवेत्। मुनयः ऊचुः—सूत! त्वं दीर्घायुष्मान् भव, शुद्धकीर्तिः चिरस्थायी अस्तु; त्वं मृत्युलोके कृष्णलीलामृतं जनान् पिबयति। अस्मिन अनिश्चिते लोके, यत्र जनानां मनः तमसि मग्नम्, गोविन्दपदकमलमधुमदिराम् अस्मान् पातयति।