तस्मिन्नेव क्षणे दिव्यः शब्दः आकाशात् श्रुतः—"मुनिवर, मा शुचः। तव प्रयासः निष्फलः न भविष्यति, न संशयः। तदर्थं त्वं पुण्यकर्माणि कुरु। पुण्यैः भूषिताः साधवः तव कृत्यं घोषयिष्यन्ति। यदा तत् पुण्यकर्म सम्पद्यते, तदा तयोः निद्रा जराच च सहसा निवर्तेते, भक्तिः च सर्वत्र प्रवर्तते।" इति। सः सुस्पष्टः शब्दः सर्वैः श्रुतः, नारदः विस्मितः सञ्जातः, उवाच—"एतदद्य मया न ज्ञातम्।" ततः नारदः उवाच, "अयं विषयः दिव्येनापि वचसा रहसि स्थितः। कः उपायः, किम् अत्र कर्तव्यं, येन तयोः कार्यं सिध्येत्? कुत्र साधवः लभ्यन्ते, कथं च ते उपायं दास्यन्ति? किमत्र कर्तव्यं, यथोक्तं दिव्येन शब्देन?" इति। सूतः उवाच—एवं तौ तत्र न्यस्य, नारदः महर्षिः तीर्थान्यनुक्रम्य, एकस्मात् तीर्थात् अन्यत् तीर्थं यायमानः, मार्गे मार्गे महर्षीन् पृच्छन् गच्छति स्म। स सर्वैः श्रुतः, परं चिन्तनं कृत्वा कोऽपि न प्रत्यवदत्। केचन असाध्यं मन्यन्ते, केचन दुष्प्रज्ञेयमिति, केचन मौनं जगृहुः, केचन पलायिताः। त्रिषु लोकेषु महदुत्पातमभवत्, सर्वे विस्मयं जग्मुः; वेदवेदान्तघोषैः गीतापारायणैश्च जागृतः सः विषयः। यदा भक्तिज्ञानवैराग्यत्रयं नोत्पद्यते, तदा जनाः कर्णे कर्णे शुश्रुम—"नान्य उपायः" इति। नारदेनापि योगिना न विज्ञातम्; कथं तर्हि अन्यैः मनुष्येषु वक्तव्यम्? एवं मुनिगणैः पृष्टः, स विषयः दुर्गमः इति निश्चित्य घोषितः। सः चिन्तया पीडितः, बदरीवनमगच्छत्, तत्र तदर्थं तपः कर्तुं संकल्पितवान्। तत्र तस्मिन् काले, सः पुरतः स्फुरन्तं महर्षिसंघं—सनकादीन्—ददर्श, ये कोटिसूर्यसमप्रभाः आसन्। तेषु श्रेष्ठः ऋषिः प्रोवाच। नारदः उवाच—"अद्य महानुभावेन मया यूयं दृष्टाः। हे कुमाराः, शीघ्रं कृपया वक्तुमर्हथ। सर्वे यूयं योगिनः, पञ्चसंयमसम्पन्नाः, प्राचीनानामपि पूर्वजाः।" "सदैव वैकुण्ठनिवासिनः, हरिगुणगानरताः, लीलामृतमदन्विताः, तदीयकथापरायणाः। येषां मुखे हरिनामैकशरणं सदा वर्तते, तान् कालवशात् जरा न बाधते। केवलं भ्रुकुट्या तैः हरिद्वारपालौ किल पादयोः पतितौ; तेषां कृपया तौ पुरीं प्रत्यागच्छतुः। अहो योगभाग्येन मया यूयं दृष्टाः; कृपया मां दीनं प्रसादयितुमर्हथ।" "या दिव्येन शब्देन उक्ता, सा कः उपायः? विस्तरेण कथयत, कथं च साधनीयं। भक्तिज्ञानवैराग्ययुक्तानां सुखं कथं स्यात्? कथं च सर्वेषां वर्गेषु स्नेहपूर्वकं यत्नतः प्रतिष्ठापनीयम्?" इति। कुमाराः ऊचुः—"मा विषीद, मुनिवर; हर्षं हृदि कुरु। उपायः सुलभः अत्रैव अस्ति। अहो, नारद, त्वं धन्यः, वैराग्यरत्नशिखामणिः, श्रीकृष्णपार्षदेषु नित्यप्रधानः, योगिनां सूर्यः। त्वयि भक्तिपथानुगते, कृष्णदासस्य भक्तिस्थापनं न विस्मयः।" "बहवो मुनयः पृथिव्याम् अनेकान् पन्थान् प्रकाशितवन्तः, ये सर्वे दुष्कराः, प्रयत्नेन साध्याः, फलतः स्वर्गदायकाः। परं यः पन्था वैकुण्ठगाम्यः, सः गुह्यः; तस्याचार्यः दुर्लभः, सः च सुभगैः लभ्यते। या दिव्या वाणी पूर्वं त्वयि निर्दिष्टा, सः पुण्यकर्मविधिः अधुना व्याख्यायते; शृणु एकाग्रचित्तः।" "केचित् हविषा यजन्ति, केचित् तपसा, अन्ये योगेन, अपरे अध्ययनज्ञानाभ्यां; एते सर्वे कर्मसञ्ज्ञकाः। तेषु ज्ञानयज्ञः पण्डितैः पुण्यकर्मलक्षणतया स्मृतः; स एव श्रीमद्भागवतकथाप्रवचनं शुकादिभिः कीर्त्यते।" "तस्य घोषे भक्तिज्ञानवैराग्यबलं महदुत्पद्यते; तयोः दुःखं निवर्तते, भक्तस्य सुखं सम्पद्यते। भागवतमार्गध्वनौ कालेः दोषाः सर्वे व्याघ्राः इव सिंहनादेन नश्यन्ति। भक्तिः ज्ञानवैराग्ययुतः प्रेमरससमन्विता गृहे गृहे, जनात् जनं, क्रीडिष्यति।" नारदः उवाच—"यदा वेदवेदान्तप्रकाशनं गीतापारायणं च सति, भक्तिज्ञानवैराग्यत्रयं नोत्पद्यते, तदा किम्?" कुमाराः—"श्रीमद्भागवतपारायणात् तस्य विषयस्य बोधः जायते; तत्र कथासु वेदानां अर्थः प्रतिपद्यते, प्रत्येकश्लोके, प्रत्येकवर्णे च।" "हे निष्कलङ्कदृष्टयः, एष संदेहः छिद्यताम्; विलम्बो न कर्तव्यः, शरणागतवत्सलत्वात्।" कुमाराः ऊचुः—"वेदोपनिषदां सारात् भागवतकथा जाताऽस्ति; अतः सा पृथक् स्फुरन्ती, स्वफलरूपेण परमोत्कृष्टा। यथा मूलाग्रपर्यन्तं रसः सन्निहितोऽपि पृथक्कृत्य एव आस्वाद्यते, तथा पृथक्कृते फले सर्वत्र प्रियत्वं भवति। यथा दुग्धे सन्निहितं सर्पिः नास्वाद्यते, पृथक्कृते तु तद् गौद्रव्यं देवतानां प्रियत्वं वर्धयति। एवमेव इक्षुषु मध्ये अन्ते च शर्करा व्याप्यास्ति, पृथक्कृता तु सा मधुरा; तथैव भागवतकथा।" एवं दिव्यशब्दात् प्रेरितः नारदः, उपायस्य रहस्यम् विज्ञातुम् तीर्थाटनं कृत्वा, कुमाराणां समीपे गत्वा भागवतकथायाः माहात्म्यं श्रुत्वा, तयोः दुःखनिवृत्त्यै, सर्वत्र भक्तिज्ञानवैराग्यप्रवृत्तये, श्रीमद्भागवतश्रवणस्य महिमानं सम्यगवगच्छत्।