ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਿਤਾਸਨੋ ਜਿਤਸ਼੍ਵਾਸਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹृਤषਡਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਹਰਿਭਾਵਨਯਾ ਧ੍ਵਸ੍ਤਃ ਅਜਃਸਤ੍ਤ੍ਵਤਮੋਮਲਃ

ਆਸਨ ਤੇ ਸਵਾਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਛੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਰਜ ਤੇ ਅਵਿਦਿਆ ਦੀ ਮੈਲ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਤਵ ਗੁਣ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਿਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਨਿ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞੇ ਪ੍ਰਵਿਲਾਪ੍ਯ ਤਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮਾਧਾਰੇ ਘਟਾਮ੍ਬਰਮਿਵਾਮ੍ਬਰੇ

ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ, ਖੇਤਰ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਘੜੇ ਦੀ ਹਵਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੈ।

ਧ੍ਵਸ੍ਤਮਾਯਾਗੁਣੋਦਰ੍ਕੋ ਨਿਰੁਦ੍ਧਕਰਣਾਸ਼ਯਃ । ਨਿਵਰ੍ਤਿਤਾਖਿਲਾਹਾਰ ਆਸ੍ਤੇ ਸ੍ਥਾਣੁਰਿਵਾਚਲਃ । ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰਾਯੋ ਮੈਵਾਭੂਃ ਸਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਾਖਿਲਕਰ੍ਮਣਃ

ਮਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਸਾਰਾ ਖਾਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਪਤ्थਰ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ।

ਸ ਵਾ ਅਦ੍ਯਤਨਾਦ੍ ਰਾਜਨ੍ ਪਰਤਃ ਪਞ੍ਚਮੇऽਹਨਿ । ਕਲੇਵਰਂ ਹਾਸ੍ਯਤਿ ਸ੍ਵਂ ਤਚ੍ਚ ਭਸ੍ਮੀਭਵਿष੍ਯਤਿ

ਰਾਜਾ ਜੀ, ਅੱਜ ਤੋਂ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ, ਤੇ ਉਹ ਸਰੀਰ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਦਹ੍ਯਮਾਨੇऽਗ੍ਨਿਭਿਰ੍ਦੇਹੇ ਪਤ੍ਯੁਃ ਪਤ੍‍ਨੀ ਸਹੋਟਜੇ । ਬਹਿਃ ਸ੍ਥਿਤਾ ਪਤਿਂ ਸਾਧ੍ਵੀ ਤਮਗ੍ਨਿਮਨੁ ਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ

ਜਦ ਪਤੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾ-ਇਨ-ਲਾਅ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖੇਗੀ।

ਵਿਦੁਰਸ੍ਤੁ ਤਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ਾਮ੍ਯ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨ । ਹਰ੍षਸ਼ੋਕਯੁਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਗਨ੍ਤਾ ਤੀਰ੍ਥਨਿषੇਵਕਃ

ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਸ, ਇਹ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਦੂਰ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਥੋਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਥਾਰੁਹਤ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਨਾਰਦਃ ਸਹਤੁਮ੍ਬੁਰੁਃ । ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਹृਦਿ ਕृਤ੍ਵਾਜਹਾਚ੍ਛੁਚਃ

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਤੁੰਬੁਰੂ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਕਿਮੇਤਦ੍ ਅਦ੍‍ਭੁਤਮਿਵ ਵਾਸੁਦੇਵੇऽਖਿਲਾਤ੍ਮਨਿ । ਵ੍ਰਜਸ੍ਯ ਸਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤੋਕੇषੁ ਅਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਰ੍ਧਤੇ

ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਨਾ ਅਜੀਬ ਲੱਗਦਾ ਹੈ? ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਹੋਇਆ ਪਿਆਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਯਤ੍ਰ ਨੈਸਰ੍ਗਦੁਰ੍ਵੈਰਾਃ ਸਹਾਸਨ੍ ਨृਮृਗਾਦਯਃ । ਮਿਤ੍ਰਾਣੀਵਾਜਿਤਾਵਾਸ ਦ੍ਰੁਤਰੁਟ੍ਤਰ੍षਕਾਦਿਕਮ੍

ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਅਜੈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਆਦਿ ਕੁਦਰਤੀ ਵੈਰੀ ਵੀ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਿਰਨ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਤਤ੍ਰੋਦ੍ਵਹਤ੍ਪਸ਼ੁਪਵਂਸ਼ਸ਼ਿਸ਼ੁਤ੍ਵਨਾਟ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਵਯਂ ਪਰਮਨਨ੍ਤ-ਮਗਾਧਬੋਧਮ੍ । ਵਤ੍ਸਾਨ੍ ਸਖੀਨਿਵ ਪੁਰਾ ਪਰਿਤੋ ਵਿਚਿਨ੍ਵਦ੍ ਏਕਂ ਸਪਾਣਿਕਵਲਂ ਪਰਮੇष੍ਠ੍ਯਚष੍ਟ

ਉਥੇ, ਪਰਮ, ਅਦਵੈਤ, ਅਨੰਤ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਗਿਆਨ ਅਥਾਹ ਹੈ, ਗੋਆਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਦਾ ਖੇਡ ਰਚਿਆ, ਵਾਂਗਾਂ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਭਦਾ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੋਟੀ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਫੜ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਵਰੇਣ ਨਿਜਧੋਰਣਤੋऽਵਤੀਰ੍ਯ ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਂ ਵਪੁਃ ਕਨਕਦਣ੍ਡਮਿਵਾਭਿਪਾਤ੍ਯ । ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਤੁਰ੍ਮੁਕੁਟ ਕੋਟਿਭਿਰਙ੍‌ਘ੍ਰਿਯੁਗ੍ਮਂ ਨਤ੍ਵਾ ਮੁਦਸ਼੍ਰੁਸੁਜਲੈਃ ਅਕृਤਾਭਿषੇਕਮ੍

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਉਤਰਿਆ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਲਾਟ ਵਾਂਗ ਨਮਣ ਕਰਦਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਚਾਰਾਂ ਮੁਕੁਟਾਂ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਦੋ ਪੈਰ ਛੂਹ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਉਤ੍ਥਾਯੋਤ੍ਥਾਯ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਚਿਰਸ੍ਯ ਪਾਦਯੋਃ ਪਤਨ੍ । ਆਸ੍ਤੇ ਮਹਿਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਦृष੍ਟਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ

ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਠ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਡਿੱਗਦਾ, ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਯਾਦ ਕਰਦਾ।

( ਵਂਸ਼ਸ੍ਥਾ ) ਸ਼ਨੈਰਥੋਤ੍ਥਾਯ ਵਿਮृਜ੍ਯ ਲੋਚਨੇ ਮੁਕੁਨ੍ਦਮੁਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਨਮ੍ਰਕਨ੍ਧਰਃ । ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਵਾਨ੍ਸਮਾਹਿਤਃ ਸਵੇਪਥੁਰ੍ਗਦ੍‍ਗਦਯੈਲਤੇਲਯਾ

ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉੱਠਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਪੂੰਝ ਕੇ, ਨਿੱਕੀ ਜਿਹਾ ਮੂੰਹ ਝੁਕਾ ਕੇ ਮੁਕੁੰਦ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ, ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁਕਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਸਮ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੇ ਦ੍ਵਾਰਕਾਯਾਂ ਜਿष੍ਣੌ ਬਨ੍ਧੁਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ । ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਚ ਪੁਣ੍ਯਸ਼੍ਲੋਕਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਚ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍

ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਜਦੋਂ ਅਰਜੁਨ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਲਈ ਦੁਆਰਕਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ—

ਵ੍ਯਤੀਤਾਃ ਕਤਿਚਿਨ੍ਮਾਸਾਃ ਤਦਾ ਨਾਯਾਤ੍ ਤਤੋऽਰ੍ਜੁਨਃ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਘੋਰਰੂਪਾਣਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕੁਰੂਦ੍ਵਹਃ

ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘ ਗਏ, ਪਰ ਅਰਜੁਨ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਇਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਧੀਆ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਕਾਲਸ੍ਯ ਚ ਗਤਿਂ ਰੌਦ੍ਰਾਂ ਵਿਪਰ੍ਯਸ੍ਤਰ੍ਤੁਧਰ੍ਮਿਣਃ । ਪਾਪੀਯਸੀਂ ਨृਣਾਂ ਵਾਰ੍ਤਾਂ ਕ੍ਰੋਧਲੋਭਾਨृਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚਾਲ ਕਿੰਨੀ ਤਿੱਖੀ ਹੋ ਗਈ, ਕੁਦਰਤੀ ਰੀਤ ਉਲਟ ਗਈ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਝੂਠ ਵਧ ਗਿਆ।

ਜਿਹ੍ਮਪ੍ਰਾਯਂ ਵ੍ਯਵਹृਤਂ ਸ਼ਾਠ੍ਯਮਿਸ਼੍ਰਂ ਚ ਸੌਹृਦਮ੍ । ਪਿਤृਮਾਤृਸੁਹृਦ੍‍ਭ੍ਰਾਤृ ਦਮ੍ਪਤੀਨਾਂ ਚ ਕਲ੍ਕਨਮ੍

ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵੱਧ ਤਰੜੇ ਤੇ ਠੱਗੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮਾਂ-ਪਿਉ, ਦੋਸਤ, ਭਰਾ ਤੇ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨ੍ਯਤ੍ਯਰਿष੍ਟਾਨਿ ਕਾਲੇ ਤੁ ਅਨੁਗਤੇ ਨृਣਾਮ੍ । ਲੋਭਾਦਿ ਅਧਰ੍ਮਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੋਵਾਚਾਨੁਜਂ ਨृਪਃ

ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਐਵੇਂ ਭਿਆਨਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਲਾਲਚ ਆਦਿ ਨਾਲ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟਣਾ ਵਧ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ । ਸਮ੍ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਦ੍ਵਾਰਕਾਯਾਂ ਜਿष੍ਣੁਰ੍ਬਨ੍ਧੁ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ । ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਚ ਪੁਣ੍ਯਸ਼੍ਲੋਕਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਚ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦੁਆਰਕਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਲਈ ਗਿਆ ਸੀ।

ਗਤਾਃ ਸਪ੍ਤਾਧੁਨਾ ਮਾਸਾ ਭੀਮਸੇਨ ਤਵਾਨੁਜਃ । ਨਾਯਾਤਿ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਹੇਤੋਃ ਨਾਹਂ ਵੇਦੇਦਮਞ੍ਜਸਾ

ਹੁਣ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਭੀਮਸੇਨ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।

ਅਪਿ ਦੇਵਰ੍षਿਣਾऽऽਦਿष੍ਟਃ ਸ ਕਾਲੋऽਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ । ਯਦਾऽऽਤ੍ਮਨੋऽਙ੍‌ਗਮਾਕ੍ਰੀਡਂ ਭਗਵਾਨ੍ ਉਤ੍ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ਤਿ

ਕੀ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੀ ਲੀਲਾ ਮੁਕਾਉਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ?

ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਨਃ ਸਮ੍ਪਦੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਦਾਰਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਃ ਕੁਲਂ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਆਸਨ੍ ਸਪਤ੍‍ਨਵਿਜਯੋ ਲੋਕਾਸ਼੍ਚ ਯਦਨੁਗ੍ਰਹਾਤ੍

ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਧਨ, ਰਾਜ, ਪਤਨੀਆਂ, ਜਾਨ, ਪਰਿਵਾਰ, ਪ੍ਰਜਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ।

ਪਸ਼੍ਯੋਤ੍ਪਾਤਾਨ੍ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ ਭੌਮਾਨ੍ ਸਦੈਹਿਕਾਨ੍ । ਦਾਰੁਣਾਨ੍ਸ਼ਂਸਤੋऽਦੂਰਾਦ੍ ਭਯਂ ਨੋ ਬੁਦ੍ਧਿਮੋਹਨਮ੍

ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਇਹ ਅਸਮਾਨੀ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਭਿਆਨਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਡਰ ਤੇ ਉਲਝਣ ਨਾਲ ਭਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਊਰ੍ਵਕ੍ਸ਼ਿਬਾਹਵੋ ਮਹ੍ਯਂ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤ੍ਯਙ੍‌ਗ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਵੇਪਥੁਸ਼੍ਚਾਪਿ ਹृਦਯੇ ਆਰਾਤ੍ ਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪ੍ਰਿਯਮ੍

ਮੇਰੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਦਿਲ ਵੀ ਡੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਘਟਨਾ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸ਼ਿਵੈषੋਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਆਦਿਤ੍ਯਂ ਅਭਿਰੌਤਿ ਅਨਲਾਨਨਾ । ਮਾਮਙ੍‌ਗ ਸਾਰਮੇਯੋऽਯਂ ਅਭਿਰੇਭਤ੍ਯਭੀਰੁਵਤ੍

ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਗੀਦੜਣ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਰੌਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਕੁੱਤਾ ਵੀ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿਹਾ ਮੇਰੇ ਵਲ ਰੌਂਦ ਪਿਆ ਹੈ।

ਸ਼ਸ੍ਤਾਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਮਾਂ ਸਵ੍ਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਪਸ਼ਵੋऽਪਰੇ । ਵਾਹਾਂਸ਼੍ਚ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਲਕ੍ਸ਼ਯੇ ਰੁਦਤੋ ਮਮ

ਕੁਝ ਜਾਨਵਰ ਮੇਰੇ ਖੱਬੇ ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਣਦੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਮृਤ੍ਯੁਦੂਤਃ ਕਪੋਤੋऽਯਂ ਉਲੂਕਃ ਕਮ੍ਪਯਨ੍ ਮਨਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਲੂਕਸ਼੍ਚ ਕੁਹ੍ਵਾਨੈਃ ਅਨਿਦ੍ਰੌ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮਿਚ੍ਛਤਃ

ਇਹ ਕਬੂਤਰ ਮੌਤ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ੀ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਲੂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਡੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਵਾਲਾ ਉਲੂ ਵੀ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸੁੱਤ ਨਾ ਆਉਣ ਤੇ ਸੁੰਨਪਨ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਧੂਮ੍ਰਾ ਦਿਸ਼ਃ ਪਰਿਧਯਃ ਕਮ੍ਪਤੇ ਭੂਃ ਸਹਾਦ੍ਰਿਭਿਃ । ਨਿਰ੍ਘਾਤਸ਼੍ਚ ਮਹਾਂਸ੍ਤਾਤ ਸਾਕਂ ਚ ਸ੍ਤਨਯਿਤ੍‍ਨੁਭਿਃ

ਚੌਫੇਰੇ ਧੂੰਆਂ ਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜ ਕੰਬ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਵੱਡੇ ਗੜਗੜਾਹਟਾਂ ਤੇ ਬਿਜਲੀਆਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਵਾਯੁਰ੍ਵਾਤਿ ਖਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੋ ਰਜਸਾ ਵਿਸृਜਂਸ੍ਤਮਃ । ਅਸृਗ੍ ਵਰ੍षਨ੍ਤਿ ਜਲਦਾ ਬੀਭਤ੍ਸਂ ਇਵ ਸਰ੍ਵਤਃ

ਹਵਾ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਧੂੜ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੱਦਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੂਨ ਵਰਸਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।