ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼੍ਰੀਸੂਤ ਉਵਾਚ । ( ਇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ ) ਇਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਜਾ ਯਾਦਵਦੇਵਦਤ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰਾਤੁਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਮ੍ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਭੂਯੋऽਪਿ ਤਦੇਵ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵੈਯਾਸਕਿਂ ਯਨ੍ਨਿਗृਹੀਤਚੇਤਾਃ

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਦੁਜਾਤੀਓ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਚੰਭੇਲੇ ਕੰਮ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਵੀਯਾਸ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਉਹੀ ਪੁੱਛਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਰਾਜੋਵਾਚ । ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕਾਲਾਨ੍ਤਰਕृਤਂ ਤਤ੍ਕਾਲੀਨਂ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍ । ਯਤ੍ਕੌਮਾਰੇ ਹਰਿਕृਤਂ ਜਗੁਃ ਪੌਗਣ੍ਡਕੇऽਰ੍ਭਕਾਃ

ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਕੰਮ ਹਰੀ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਗਾਏ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ?

ਤਦ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਮਹਾਯੋਗਿਨ੍ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਗੁਰੋ । ਨੂਨਮੇਤਦ੍ਧਰੇਰੇਵ ਮਾਯਾ ਭਵਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ

ਹੇ ਵੱਡੇ ਜੋਗੀ, ਹੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਅਧਿਆਪਕ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਦੱਸੋ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਹਰਿ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦਾ ਹੀ ਖੇਡ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।

ਵਯਂ ਧਨ੍ਯਤਮਾ ਲੋਕੇ ਗੁਰੋऽਪਿ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਬਨ੍ਧਵਃ । ਯਤ੍ ਪਿਬਾਮੋ ਮੁਹੁਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕृष੍ਣਕਥਾਮृਤਮ੍

ਹੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਂ ਦੇ ਹੀ ਖ਼ਤਰੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ।

ਸ਼੍ਰੀਸੂਤ ਉਵਾਚ । ( ਇਂਦ੍ਰਵਂਸ਼ਾ ) ਇਤ੍ਥਂ ਸ੍ਮ ਪृष੍ਟਃ ਸ ਤੁ ਬਾਦਰਾਯਣਿਃ ਤਤ੍ਸ੍ਮਾਰਿਤਾਨਨ੍ਤਹृਤਾਖਿਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤ੍ ਪੁਨਰ੍ਲਬ੍ਧਬਹਿਰ੍ਦृਸ਼ਿਃ ਸ਼ਨੈਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹ ਤਂ ਭਾਗਵਤੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮ

ਸ੍ਰੀ ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਇੰਝ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਤਦ ਬਾਦਰਾਯਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਸਮੇਤ ਅਨੰਤ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ। ਥੋੜੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਬਾਹਰਲੀ ਹੋਸ਼ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਸ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।

ਇਤਿ ਚੋਕ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਯਤ੍ਪृष੍ਟੋऽਹਂ ਇਹਾਸ੍ਮਿ ਵਃ । ਲੀਲਾਵਤਾਰਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਨੀਹ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ

ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਤੁਸੀਂ ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੀਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਰਤੱਬ ਪੂਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਪਤਿਤਃ ਸ੍ਖਲਿਤਸ਼੍ਚਾਰ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾ ਵਿਵਸ਼ੋ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ । ਹਰਯੇ ਨਮ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਚੈਃ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕਾਤ੍

ਜੇ ਕੋਈ ਡਿੱਗ ਪਵੇ, ਲੜਖੜਾਏ, ਦੁੱਖੀ ਹੋਵੇ, ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ 'ਹਰਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਆਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

(ਉਪੇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ) ਸਙ੍‌ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਮਾਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਅਨਨ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤਾਨੁਭਾਵੋ ਵ੍ਯਸਨਂ ਹਿ ਪੁਂਸਾਮ੍ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਧੁਨੋਤ੍ਯਸ਼ੇषਂ ਯਥਾ ਤਮੋऽਰ੍ਕੋऽਭ੍ਰਮਿਵਾਤਿਵਾਤਃ

ਜਦੋਂ ਅਨੰਤ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁਣ ਕੇ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੱਖੀ ਹਵਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

(ਮਿਸ਼੍ਰ-੧੨) ਮृषਾ ਗਿਰਸ੍ਤਾ ਹ੍ਯਸਤੀਰਸਤ੍ਕਥਾ ਨ ਕਥ੍ਯਤੇ ਯਦ੍‌ਭਗਵਾਨਧੋਕ੍ਸ਼ਜਃ । ਤਦੇਵ ਸਤ੍ਯਂ ਤਦੁਹੈਵ ਮਙ੍‌ਗਲਂ ਤਦੇਵ ਪੁਣ੍ਯਂ ਭਗਵਦ੍‌ਗੁਣੋਦਯਮ੍

ਜਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜਾਂ ਝੂਠੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਅਦੋਖਜ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਉਣੀਆਂ। ਸੱਚ, ਮੰਗਲ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਉਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੁਣ ਉਘੜਦੇ ਹਨ।

ਤਦੇਵ ਰਮ੍ਯਂ ਰੁਚਿਰਂ ਨਵਂ ਨਵਂ ਤਦੇਵ ਸ਼ਸ਼੍ਵਨ੍ਮਨਸੋ ਮਹੋਤ੍ਸਵਮ੍ । ਤਦੇਵ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਣਵਸ਼ੋषਣਂ ਨृਣਾਂ ਯਦੁਤ੍ਤਮਃਸ਼੍ਲੋਕਯਸ਼ੋऽਨੁਗੀਯਤੇ

ਉਹੀ ਗੱਲ ਸੁਹਾਵਣੀ, ਮਨਮੋਹਣੀ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਨਵੀਂ ਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਮਨ ਦਾ ਸਦਾ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਗ਼ਮਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ—ਜਦੋਂ ਉੱਤਮ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਨ ਯਦ੍ਵਚਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਪਦਂ ਹਰੇਰ੍ਯਸ਼ੋ ਜਗਤ੍ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਗृਣੀਤ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍ । ਤਦ੍ ਧ੍ਵਾਙ੍‌ਕ੍ਸ਼ਤੀਰ੍ਥਂ ਨ ਤੁ ਹਂਸਸੇਵਿਤਂ ਯਤ੍ਰਾਚ੍ਯੁਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਸਾਧਵੋऽਮਲਾਃ

ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਬੋਲਚਾਲ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੀ ਸੋਹਣੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਹਰਿ ਦੇ ਯਸ਼, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਉਹ ਕਾਂਵਾਂ ਦੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਹੰਸ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਜਿੱਥੇ ਅਚੁਤ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਭਗਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਤਦ੍ਵਾਗ੍ਵਿਸਰ੍ਗੋ ਜਨਤਾਘਸਂਪ੍ਲਵੋ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਲੋਕਮਬਦ੍ਧਵਤ੍ਯਪਿ । ਨਾਮਾਨ੍ਯਨਨ੍ਤਸ੍ਯ ਯਸ਼ੋऽਙ੍‌ਕਿਤਾਨਿ ਯਤ੍ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਗृਣਨ੍ਤਿ ਸਾਧਵਃ

ਉਹੀ ਬਾਣੀ, ਭਾਵੇਂ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਅਨੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਯਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਵਹਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ, ਗਾਉਂਦੇ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਨੈष੍ਕਰ੍ਮ੍ਯਮਪ੍ਯਚ੍ਯੁਤ ਭਾਵਵਰ੍ਜਿਤਂ ਨ ਸ਼ੋਭਤੇ ਜ੍ਞਾਨਮਲਂ ਨਿਰਞ੍ਜਨਮ੍ । ਕੁਤਃ ਪੁਨਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦਭਦ੍ਰਮੀਸ਼੍ਵਰੇ ਨ ਹ੍ਯਰ੍ਪਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਯਦਪ੍ਯਨੁਤ੍ਤਮਮ੍

ਹੇ ਅਚੁਤ, ਜੇ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਵ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਵੀ ਸੋਭਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਫਿਰ, ਜਿਹੜਾ ਕਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਦੇ ਭੀ ਸਦਾ ਲਈ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

ਯਸ਼ਃਸ਼੍ਰਿਯਾਮੇਵ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮਃ ਪਰੋ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਚਾਰਤਪਃਸ਼੍ਰੁਤਾਦਿषੁ । ਅਵਿਸ੍ਮृਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਧਰਪਾਦਪਦ੍ਮਯੋਃ ਗੁਣਾਨੁਵਾਦਸ਼੍ਰਵਣਾਦਰਾਦਿਭਿਰ੍ਹਰੇਃ

ਯਸ਼ ਤੇ ਦੌਲਤ ਲਈ ਜੋ ਵੀ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਵਰਣ, ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਕਰਮ, ਤਪ, ਪਾਠ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤਦ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ੍ਰੀਧਰ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਅਟੱਲ ਯਾਦ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਰਿ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਤੇ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ।

(ਮਿਸ਼੍ਰ-੧੧,੧੨) ਅਵਿਸ੍ਮृਤਿਃ ਕृष੍ਣਪਦਾਰਵਿਨ੍ਦਯੋਃ ਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਯਭਦ੍ਰਾਣਿ ਚ ਸ਼ਂ ਤਨੋਤਿ ਚ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਭਕ੍ਤਿਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਨਵਿਰਾਗਯੁਕ੍ਤਮ੍

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ, ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਦਿੰਦੀ, ਤੇ ਗਿਆਨ, ਅਨੁਭਵ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

(ਇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ) ਯੂਯਂ ਦ੍ਵਿਜਾਗ੍ਰ੍ਯਾ ਬਤ ਭੂਰਿਭਾਗਾ ਯਚ੍ਛਸ਼੍ਵਦਾਤ੍ਮਨ੍ਯਖਿਲਾਤ੍ਮਭੂਤਮ੍ । ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਮਦੇਵਮੀਸ਼ਂ ਅਜਸ੍ਰਭਾਵਾ ਭਜਤਾਵਿਵੇਸ਼੍ਯ

ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਾਕਈ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਦੇਵ, ਨਾਰਾਇਣ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋ।

(ਮਿਸ਼੍ਰ-੧੧,੧੨) ਅਹਂ ਚ ਸਂਸ੍ਮਾਰਿਤ ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪੁਰਾ ਮੇ ਪਰਮਰ੍षਿਵਕ੍ਤ੍ਰਾਤ੍ । ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ੇ ਨृਪਤੇਃ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸਦਸ੍ਯृषੀਣਾਂ ਮਹਤਾਂ ਚ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਾਮ੍

ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ।

(ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਏਤਦ੍ਵਃ ਕਥਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕਥਨੀਯੋਰੁਕਰ੍ਮਣਃ । ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਸ਼ੁਭਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਡੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਯ ਏਤਤ੍ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਾਮਕ੍ਸ਼ਣਮਨਨ੍ਯਧੀਃ । ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਾਨ੍ ਯੋऽਨੁਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਤ੍ ਪੁਨਾਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮੇਵ ਸਃ

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿੱਤ, ਚਾਹੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ, ਅਟੱਲ ਮਨ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਹ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਮੇਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵਾ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਨ੍ਨਾਯੁष੍ਯਵਾਨ੍ ਭਵੇਤ੍ । ਪਠਤ੍ਯਨਸ਼੍ਨਨ੍ ਪ੍ਰਯਤਃ ਤਤੋ ਭਵਤ੍ਯਪਾਤਕੀ

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਕਥਾ ਦਸਵੀਂ ਜਾਂ ਗਿਆਰਵੀਂ ਤਿੱਥ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੁष੍ਕਰੇ ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਚ ਦ੍ਵਾਰਵਤ੍ਯਾਂ ਯਤਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਉਪੋष੍ਯ ਸਂਹਿਤਾਮੇਤਾਂ ਪਠਿਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਭਯਾਤ੍

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੁਸ਼ਕਰ, ਮਥੁਰਾ ਜਾਂ ਦੁਆਰਕਾ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਤੇ ਇਹ ਸੰਕਲਨ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵਤਾ ਮੁਨਯਃ ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਪਿਤਰੋ ਮਨਵੋ ਨृਪਾਃ । ਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਕਾਮਾਨ੍ ਗृਣਤਃ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤੋ ਯਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤਨਾਤ੍

ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਣ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ, ਪਿਤਰ, ਮਨੂ ਤੇ ਰਾਜੇ ਮਨਚਾਹੇ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ऋਚੋ ਯਜੂਂषਿ ਸਾਮਾਨਿ ਦ੍ਵਿਜੋऽਧੀਤ੍ਯਾਨੁਵਿਨ੍ਦਤੇ । ਮਧੁਕੁਲ੍ਯਾ ਘृਤਕੁਲ੍ਯਾਃ ਪਯਃਕੁਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਫਲਮ੍

ਜੋ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਵਿਅਕਤੀ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਧੂ, ਘਿਉ ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗੂ ਮਿੱਠੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪੁਰਾਣਸਂਹਿਤਾਂ ਏਤਾਂ ਅਧੀਤ੍ਯ ਪ੍ਰਯਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ ਯਤ੍ਤੁ ਤਤ੍ਪਦਂ ਪਰਮਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍

ਜੋ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹੀ ਉੱਚਾ ਥਾਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਵਿਪ੍ਰੋऽਧੀਤ੍ਯਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਂ ਰਾਜਨ੍ਯੋਦਧਿਮੇਖਲਾਮ੍ । ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਨਿਧਿਪਤਿਤ੍ਵਂ ਚ ਸ਼ੂਦ੍ਰਃ ਸ਼ੁਧ੍ਯੇਤ ਪਾਤਕਾਤ੍

ਇਹ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀ ਹਕੂਮਤ, ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਧਨ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

(unknown) ਕਲਿਮਲਸਂਹਤਿਕਾਲਨੋऽਖਿਲੇਸ਼ੋ ਹਰਿਰਿਤਰਤ੍ਰ ਨ ਗੀਯਤੇ ਹ੍ਯਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਮ੍ । ਇਹ ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਭਗਵਾਨਸ਼ੇषਮੂਰ੍ਤਿਃ ਪਰਿਪਠਿਤੋऽਨੁਪਦਂ ਕਥਾਪ੍ਰਸਙ੍‌ਗੈਃ

ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜਹਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਰੀ, ਜੋ ਕਲੀਯੁਗ ਦੀ ਮੈਲ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਿਫ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਪਰ ਇੱਥੇ ਤਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰ ਕਥਾ ਵਿਚ, ਹਰ ਪਦ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

(ਪੁष੍ਪਿਤਾਗ੍ਰਾ) ਤਮਹਮਜਮਨਨ੍ਤਮਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਜਗਦੁਦਯਸ੍ਥਿਤਿਸਂਯਮਾਤ੍ਮਸ਼ਕ੍ਤਿਮ੍ । ਦ੍ਯੁਪਤਿਭਿਰਜਸ਼ਕ੍ਰਸ਼ਙ੍‌ਕਰਾਦ੍ਯੈਃ ਦੁਰਵਸਿਤਸ੍ਤਵਮਚ੍ਯੁਤਂ ਨਤੋऽਸ੍ਮਿ

ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਅਜਨਮਾ, ਅਨੰਤ, ਅਸਲ ਸਵਰੂਪ ਹੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਬਣਦਾ, ਟਿਕਦਾ ਤੇ ਮਿਟਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਸ਼ਿਵ ਵਰਗੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ, ਹੇ ਅਚਲ ਪ੍ਰਭੂ।

ਉਪਚਿਤਨਵਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃ ਸ੍ਵ ਆਤ੍ਮਨਿ ਉਪਰਚਿਤਸ੍ਥਿਰਜਙ੍‌ਗਮਾਲਯਾਯ । ਭਗਵਤ ਉਪਲਬ੍ਧਿਮਾਤ੍ਰਧਾਮ੍ਨੇ ਸੁਰऋषਭਾਯ ਨਮਃ ਸਨਾਤਨਾਯ

ਜੋ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਜੋੜੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸਥਿਰ ਤੇ ਚਲਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਰਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਥਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

(ਮਾਲਿਨੀ) ਸ੍ਵਸੁਖਨਿਭृਤਚੇਤਾਸ੍ਤਦ੍ਵ੍ਯੁਦਸ੍ਤਾਨ੍ਯਭਾਵੋऽਪਿ ਅਜਿਤਰੁਚਿਰਲੀਲਾਕृष੍ਟਸਾਰਸ੍ਤਦੀਯਮ੍ । ਵ੍ਯਤਨੁਤ ਕृਪਯਾ ਯਃ ਤਤ੍ਤ੍ਵਦੀਪਂ ਪੁਰਾਣਂ ਤਮਖਿਲਵृਜਿਨਘ੍ਨਂ ਵ੍ਯਾਸਸੂਨੁਂ ਨਤੋऽਸ੍ਮਿ

ਮੈਂ ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸੁਖ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਜੈ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਲੀਲਾ ਵਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਸੱਚ ਦਾ ਚਿਰਾਗ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰਗਟ ਕੀਤਾ।