ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰੀਤਮਨਾ ਰਾਜਾ ਵਿਪ੍ਰੈਰ੍ਧੌਮ੍ਯ ਕृਪਾਦਿਭਿਃ । ਜਾਤਕਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਵਾਚਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਧੌਮਿਆ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਆਦਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਬਣਵਾਈ ਤੇ ਮੰਗਲਚਰਨ ਕਰਵਾਇਆ।
ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਗਾਂ ਮਹੀਂ ਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਾਨ੍ ਨृਪਤਿਰ੍ਵਰਾਨ੍ । ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਸ੍ਵਨ੍ਨਂ ਚ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਤੀਰ੍ਥੇ ਸ ਤੀਰ੍ਥਵਿਤ੍
ਜਨਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨਾ, ਗਾਂ, ਜਮੀਨ, ਪਿੰਡ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ।
ਤਮੂਚੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਤੁष੍ਟਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਏष ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਜਾਤਨ੍ਤੌ ਪੁਰੂਣਾਂ ਪੌਰਵਰ੍षਭ
ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਨਿਮਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਪੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੇਰੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਹੈ।'
ਦੈਵੇਨਾਪ੍ਰਤਿਘਾਤੇਨ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਸਂਸ੍ਥਾਮੁਪੇਯੁषਿ । ਰਾਤੋ ਵੋऽਨੁਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਾਯ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ
'ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਰੋਕ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਚਿੱਟਾ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦੇਣ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਭੇਜਿਆ ਹੈ।'
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਵਿष੍ਣੁਰਾਤ ਇਤਿ ਲੋਕੇ ਬृਹਚ੍ਛ੍ਰਵਾਃ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਮਹਾਭਾਗਵਤੋ ਮਹਾਨ੍
'ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂਰਾਟਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਵੇਗਾ — ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਹੇਠ। ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਭਗਤ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ । ਅਪ੍ਯੇष ਵਂਸ਼੍ਯਾਨ੍ ਰਾਜਰ੍षੀਨ੍ ਪੁਣ੍ਯਸ਼੍ਲੋਕਾਨ੍ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਅਨੁਵਰ੍ਤਿਤਾ ਸ੍ਵਿਦ੍ਯਸ਼ਸਾ ਸਾਧੁਵਾਦੇਨ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਕੀ ਇਹ ਬੱਚਾ ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀਆਂ, ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੀਤ, ਜੋ ਭਲੇ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਲਾਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਅਪਣਾਏਗਾ?'
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਊਚੁਃ । ਪਾਰ੍ਥ ਪ੍ਰਜਾਵਿਤਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਰਿਵ ਮਾਨਵਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਃ ਸਤ੍ਯਸਨ੍ਧਸ਼੍ਚ ਰਾਮੋ ਦਾਸ਼ਰਥਿਰ੍ਯਥਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇਗਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵਾਂਗ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਭਗਤ ਤੇ ਸੱਚਾ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਰਾਮ ਵਾਂਗ।'
ਏष ਦਾਤਾ ਸ਼ਰਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਹ੍ਯੌਸ਼ੀਨਰਃ ਸ਼ਿਬਿਃ । ਯਸ਼ੋ ਵਿਤਨਿਤਾ ਸ੍ਵਾਨਾਂ ਦੌष੍ਯਨ੍ਤਿਰਿਵ ਯਜ੍ਵਨਾਮ੍
'ਉਹ ਦਾਨੀ ਤੇ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਔਸ਼ੀਨਰ ਦੇ ਸ਼ਿਬੀ ਵਾਂਗ; ਆਪਣੀ ਲੜੀ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਫੈਲਾਏਗਾ, ਦushyant ਦੇ ਪੁੱਤ ਵਾਂਗ ਯਜਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ।'
ਧਨ੍ਵਿਨਾਮਗ੍ਰਣੀਰੇष ਤੁਲ੍ਯਸ਼੍ਚਾਰ੍ਜੁਨਯੋਰ੍ਦ੍ਵਯੋਃ । ਹੁਤਾਸ਼ ਇਵ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਃ ਸਮੁਦ੍ਰ ਇਵ ਦੁਸ੍ਤਰਃ
'ਉਹ ਧਨੁਧਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੋਵੇਗਾ, ਦੋਵੇਂ ਅਰਜੁਨਾਂ ਵਾਂਗ; ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ।'
ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਨਿषੇਵ੍ਯੋ ਹਿਮਵਾਨਿਵ । ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਸੁਧੇਵਾਸੌ ਸਹਿष੍ਣੁਃ ਪਿਤਰਾਵਿਵ
'ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਬਹਾਦਰ, ਹਿਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ, ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ, ਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵਾਂਗ ਢੀਠ।'
ਪਿਤਾਮਹਸਮਃ ਸਾਮ੍ਯੇ ਪ੍ਰਸਾਦੇ ਗਿਰਿਸ਼ੋਪਮਃ । ਆਸ਼੍ਰਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਯਥਾ ਦੇਵੋ ਰਮਾਸ਼੍ਰਯਃ
'ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਵਾਂਗ ਬਰਾਬਰੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਵਾਂਗ ਦਇਆਲੂ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਲਈ।'
ਸਰ੍ਵਸਦ੍ਗੁਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਏष ਕृष੍ਣਮਨੁਵ੍ਰਤਃ । ਰਨ੍ਤਿਦੇਵ ਇਵੋਦਾਰੋ ਯਯਾਤਿਰਿਵ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
ਉਹ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਉਹ ਰੰਤਿਦੇਵ ਵਾਂਗ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਤੇ ਯਯਾਤੀ ਵਾਂਗ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੈ।
ਧृਤ੍ਯਾ ਬਲਿਸਮਃ ਕृष੍ਣੇ ਪ੍ਰਹ੍ਰਾਦ ਇਵ ਸਦ੍ਗ੍ਰਹਃ । ਆਹਰ੍ਤੈषੋऽਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਂ ਵृਦ੍ਧਾਨਾਂ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਕਃ
ਹੌਸਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਲੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਕਰੇਗਾ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ।
ਰਾਜਰ੍षੀਣਾਂ ਜਨਯਿਤਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਚੋਤ੍ਪਥਗਾਮਿਨਾਮ੍ । ਨਿਗ੍ਰਹੀਤਾ ਕਲੇਰੇष ਭੁਵੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਕਾਰਣਾਤ੍
ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਗਲਤ ਰਾਹ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਨੂੰ ਰੋਕੇਗਾ।
ਤਕ੍ਸ਼ਕਾਦਾਤ੍ਮਨੋ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਦ੍ਵਿਜਪੁਤ੍ਰੋਪਸਰ੍ਜਿਤਾਤ੍ । ਪ੍ਰਪਤ੍ਸ੍ਯਤ ਉਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤਸਙ੍ਗਃ ਪਦਂ ਹਰੇਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁਣੇਗਾ ਕਿ ਤਕਸ਼ਕ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਲਿਆਉਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਜਿਜ੍ਞਾਸਿਤਾਤ੍ਮ ਯਾਥਾਰ੍ਥ੍ਯੋ ਮੁਨੇਰ੍ਵ੍ਯਾਸਸੁਤਾਦਸੌ । ਹਿਤ੍ਵੇਦਂ ਨृਪ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਯਾਸ੍ਯਤ੍ਯਦ੍ਧਾ ਅਕੁਤੋਭਯਮ੍
ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲੋਂ ਗਿਆਨ ਸੁਣੇਗਾ। ਫਿਰ, ਰਾਜਨ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਚਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਰਾਜ੍ਞ ਉਪਾਦਿਸ਼੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਾ ਜਾਤਕਕੋਵਿਦਾਃ । ਲਬ੍ਧਾਪਚਿਤਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਮੁਃ ਸ੍ਵਕਾਨ੍ ਗृਹਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ ਏष ਲੋਕੇ ਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਦਿਤਿ ਯਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਪੂਰ੍ਵਂ ਦृष੍ਟਮਨੁਧ੍ਯਾਯਨ੍ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ੇਤ ਨਰੇष੍ਵਿਹ
ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰੇਗਾ।
ਸ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋ ਵਵृਧੇ ਆਸ਼ੁ ਸ਼ੁਕ੍ਲ ਇਵੋਡੁਪਃ । ਆਪੂਰ੍ਯਮਾਣਃ ਪਿਤृਭਿਃ ਕਾष੍ਠਾਭਿਰਿਵ ਸੋऽਨ੍ਵਹਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਚੰਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਾਂਗ ਜਲਦੀ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਪਾਲਦੇ ਰਹੇ।
ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣੋऽਸ਼੍ਵਮੇਧੇਨ ਜ੍ਞਾਤਿਦ੍ਰੋਹਜਿਹਾਸਯਾ । ਰਾਜਾ ਲਬ੍ਧਧਨੋ ਦਧ੍ਯੌ ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕਰਦਣ੍ਡਯੋਃ
ਆਪਣੇ ਸਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਭੁੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦੌਲਤ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਟੈਕਸ ਜਾਂ ਜੁਰਮਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਰਸਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਦਭਿਪ੍ਰੇਤਮਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਰੋऽਚ੍ਯੁਤਚੋਦਿਤਾਃ । ਧਨਂ ਪ੍ਰਹੀਣਮਾਜਹ੍ਰੁਃ ਉਦੀਚ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਭੂਰਿਸ਼ਃ
ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ, ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ, ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਧਨ ਲਿਆਏ।
ਤੇਨ ਸਮ੍ਭृਤਸਮ੍ਭਾਰੋ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ । ਵਾਜਿਮੇਧੈਃ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਭੀਤੋ ਯਜ੍ਞੈਃ ਸਮਯਜਤ੍ ਹਰਿਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਸਮਾਨ ਨਾਲ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਕੀਤੇ ਤੇ ਡਰ ਤੇ ਭੈ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਆਹੂਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਰਾਜ੍ਞਾ ਯਾਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੈਰ੍ਨृਪਮ੍ । ਉਵਾਸ ਕਤਿਚਿਤ੍ ਮਾਸਾਨ੍ ਸੁਹृਦਾਂ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਸੱਦੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਯਗ ਕਰਵਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਉਥੇ ਟਿਕਿਆ।
ਤਤੋ ਰਾਜ੍ਞਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਃ ਕृष੍ਣਯਾ ਸਹਬਨ੍ਧੁਭਿਃ । ਯਯੌ ਦ੍ਵਾਰਵਤੀਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸਾਰ੍ਜੁਨੋ ਯਦੁਭਿਰ੍ਵृਤਃ
ਫਿਰ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ, ਦਵਾਰਕਾ ਵਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਤਤ੍ਕੌਮਾਰਜਂ ਕਰ੍ਮ ਹਰੇਰਾਤ੍ਮਾਹਿਮੋਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਮृਤ੍ਯੋਃ ਪੌਗਣ੍ਡਕੇ ਬਾਲਾ ਦृष੍ਟ੍ਵੋਚੁਰ੍ਵਿਸ੍ਮਿਤਾ ਵ੍ਰਜੇ
ਹਰੀ ਦੇ ਬਚਪਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਕਰਤੱਬ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਦੱਸਿਆ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਨੈਤਦ੍ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਮਨੁਜਾਰ੍ਭਮਾਯਿਨਃ ਪਰਾਵਰਾਣਾਂ ਪਰਮਸ੍ਯ ਵੇਧਸਃ । ਅਘੋऽਪਿ ਯਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਧੌਤਪਾਤਕਃ ਪ੍ਰਾਪਾਤ੍ਮਸਾਮ੍ਯਂ ਤ੍ਵਸਤਾਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਖੇਡ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਅਘਾਸੁਰ ਵਰਗਾ ਪਾਪੀ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲਿਆ ਜੋ ਮਾੜਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
( ਵਂਸ਼ਸ੍ਥਾ ) ਸਕृਦ੍ਯਦਙ੍ਗਪ੍ਰਤਿਮਾਨ੍ਤਰਾਹਿਤਾ ਮਨੋਮਯੀ ਭਾਗਵਤੀਂ ਦਦੌ ਗਤਿਮ੍ । ਸ ਏਵ ਨਿਤ੍ਯਾਤ੍ਮਸੁਖਾਨੁਭੂਤ੍ਯਭਿ ਵ੍ਯੁਦਸ੍ਤਮਾਯੋऽਨ੍ਤਰ੍ਗਤੋ ਹਿ ਕਿਂ ਪੁਨਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਸਾ ਲਈ, ਉਹ ਭਗਤੀ ਦਾ ਉੱਚਾ ਰਸਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਕੇ ਸਦਾ ਅੰਦਰੋਂ ਆਤਮਿਕ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਹੋਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਸੂਤ ਉਵਾਚ । ( ਇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ ) ਇਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਜਾ ਯਾਦਵਦੇਵਦਤ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰਾਤੁਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਮ੍ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਭੂਯੋऽਪਿ ਤਦੇਵ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵੈਯਾਸਕਿਂ ਯਨ੍ਨਿਗृਹੀਤਚੇਤਾਃ
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਦੁਜਾਤੀਓ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਚੰਭੇਲੇ ਕੰਮ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਵੀਯਾਸ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਉਹੀ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਜੋਵਾਚ । ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕਾਲਾਨ੍ਤਰਕृਤਂ ਤਤ੍ਕਾਲੀਨਂ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍ । ਯਤ੍ਕੌਮਾਰੇ ਹਰਿਕृਤਂ ਜਗੁਃ ਪੌਗਣ੍ਡਕੇऽਰ੍ਭਕਾਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਕੰਮ ਹਰੀ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਗਾਏ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ?
ਤਦ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਮਹਾਯੋਗਿਨ੍ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਗੁਰੋ । ਨੂਨਮੇਤਦ੍ਧਰੇਰੇਵ ਮਾਯਾ ਭਵਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਜੋਗੀ, ਹੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਅਧਿਆਪਕ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਦੱਸੋ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਹਰਿ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦਾ ਹੀ ਖੇਡ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।