ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਸੌ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਤੋ ਰਹੋਗਤਃ ਤਥਾਪਿ ਤਸ੍ਯਾਙ੍‌ਘ੍ਰਿਯੁਗਂ ਨਵਂ ਨਵਮ੍ । ਪਦੇ ਪਦੇ ਕਾ ਵਿਰਮੇਤ ਤਤ੍ਪਦਾਤ੍ ਚਲਾਪਿ ਯਚ੍ਛ੍ਰੀਰ੍ਨ ਜਹਾਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍

ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ, ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਹਰ ਪਲ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਹੀ ਲੱਗਦੇ। ਕਿਹੜੀ ਔਰਤ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਸਕਦੀ, ਜਦੋਂ ਚਲਾਕ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਛੱਡਦੀ ਨਹੀਂ।

ਏਵਂ ਨृਪਾਣਾਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਭਾਰਜਨ੍ਮਨਾਂ ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਭਿਃ ਪਰਿਵृਤ੍ਤਤੇਜਸਾਮ੍ । ਵਿਧਾਯ ਵੈਰਂ ਸ਼੍ਵਸਨੋ ਯਥਾਨਲਂ ਮਿਥੋ ਵਧੇਨੋਪਰਤੋ ਨਿਰਾਯੁਧਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਗਈ, ਉਹ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਾਉਂਦਾ, ਆਪਸ ਵਿਚ ਮਾਰ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਸਤਰ ਹੋ ਕੇ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਿਆ।

ਸ ਏष ਨਰਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਅਵਤੀਰ੍ਣਃ ਸ੍ਵਮਾਯਯਾ । ਰੇਮੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤ੍‍ਨਕੂਟਸ੍ਥੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਕृਤੋ ਯਥਾ

ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਰਸ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਉਦ੍ਦਾਮਭਾਵ ਪਿਸ਼ੁਨਾਮਲ ਵਲ੍ਗੁਹਾਸ । ਵ੍ਰੀਡਾਵਲੋਕਨਿਹਤੋ ਮਦਨੋऽਪਿ ਯਾਸਾਮ੍ ॥ ਸਮ੍ਮੁਹ੍ਯ ਚਾਪਮਜਹਾਤ੍ ਪ੍ਰਮਦੋਤ੍ਤਮਾਸ੍ਤਾ । ਯਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਵਿਮਥਿਤੁਂ ਕੁਹਕੈਰ੍ਨ ਸ਼ੇਕੁਃ

ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ, ਲਜਜਤ ਹਾਸੇ ਅਤੇ ਪਾਸੇ ਤੱਕਣ ਨਾਲ, ਕਾਮਦੇਵ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਛੱਡ ਬੈਠਾ। ਪਰ ਉਹ ਉੱਤਮ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਆਪਣੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਨਾ ਸਕੀਆਂ।

ਤਮਯਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਲੋਕੋ ਹ੍ਯਸਙ੍‌ਗਮਪਿ ਸਙ੍‌ਗਿਨਮ੍ । ਆਤ੍ਮੌਪਮ੍ਯੇਨ ਮਨੁਜਂ ਵ੍ਯਾਪृਣ੍ਵਾਨਂ ਯਤੋऽਬੁਧਃ

ਅਜਾਣ ਲੋਕ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਸਤ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਿਅਸਤ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਾਪਦੰਡ ਨਾਲ ਤੋਲਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

ਏਤਤ੍ ਈਸ਼ਨਮੀਸ਼ਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਥੋऽਪਿ ਤਦ੍‍ਗੁਣੈਃ । ਨ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਸਦਾऽਤ੍ਮਸ੍ਥੈਃ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤਦਾਸ਼੍ਰਯਾ

ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਰਵੋਚਤਾ ਹੈ: ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਤਂ ਮੇਨਿਰੇऽਬਲਾ ਮੂਢਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੈਣਂ ਚਾਨੁਵ੍ਰਤਂ ਰਹਃ । ਅਪ੍ਰਮਾਣਵਿਦੋ ਭਰ੍ਤੁਃ ਈਸ਼੍ਵਰਂ ਮਤਯੋ ਯਥਾ

ਮੂਰਖ ਔਰਤਾਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਸਮਝਦੀਆਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਮਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਵृषਾਯਮਾਣੌ ਨਰ੍ਦਨ੍ਤੌ ਯੁਯੁਧਾਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਅਨੁਕृਤ੍ਯ ਰੁਤੈਰ੍ਜਨ੍ਤੂਨ੍ ਚੇਰਤੁਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੌ ਯਥਾ

ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਗਾਂ ਦੇ ਬਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੇ ਤੇ ਦਹਾੜਦੇ, ਜੰਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਕਲ ਕਰਦੇ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਜੀਵ ਹੋਣ।

ਕਦਾਚਿਦ੍ ਯਮੁਨਾਤੀਰੇ ਵਤ੍ਸਾਨ੍ ਚਾਰਯਤੋਃ ਸ੍ਵਕੈਃ । ਵਯਸ੍ਯੈਃ ਕृष੍ਣਬਲਯੋਃ ਜਿਘਾਂਸੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯ ਆਗਮਤ੍

ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਦੈਤ ਆਇਆ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।

ਤਂ ਵਤ੍ਸਰੂਪਿਣਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਤ੍ਸਯੂਥਗਤਂ ਹਰਿਃ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ ਬਲਦੇਵਾਯ ਸ਼ਨੈਰ੍ਮੁਗ੍ਧ ਇਵਾਸਦਤ੍

ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੈਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੱਛਾ ਬਣ ਕੇ ਵੱਛਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ, ਮਾਸੂਮ ਬਣ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੈਠ ਗਿਆ।

ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਅਪਰਪਾਦਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹਲਾਙ੍‌ਗੂਲਮਚ੍ਯੁਤਃ । ਭ੍ਰਾਮਯਿਤ੍ਵਾ ਕਪਿਤ੍ਥਾਗ੍ਰੇ ਪ੍ਰਾਹਿਣੋਦ੍ ਗਤਜੀਵਿਤਮ੍ । ਸ ਕਪਿਤ੍ਥੈਰ੍ਮਹਾਕਾਯਃ ਪਾਤ੍ਯਮਾਨੈਃ ਪਪਾਤ ਹ

ਅਚੂਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਪਿਛਲੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਪੂਛ ਸਮੇਤ ਫੜ ਲਿਆ, ਘੁੰਮਾਇਆ ਤੇ ਕਪਿੱਥ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਦੈਤ, ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਮ੍ਰਿਤਕ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

ਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾ ਬਾਲਾਃ ਸ਼ਸ਼ਂਸੁਃ ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ । ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਪਰਿਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾ ਬਭੂਵੁਃ ਪੁष੍ਪਵਰ੍षਿਣਃ

ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ 'ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!' ਕਿਹਾ। ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਪਰੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਤੌ ਵਤ੍ਸਪਾਲਕੌ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕੈਕਪਾਲਕੌ । ਸਪ੍ਰਾਤਰਾਸ਼ੌ ਗੋਵਤ੍ਸਾਨ੍ ਚਾਰਯਨ੍ਤੌ ਵਿਚੇਰਤੁਃ

ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਸਨ, ਵੱਛਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਬਣ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਂਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ।

ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਵਤ੍ਸਕੁਲਂ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਯਯਿष੍ਯਨ੍ਤ ਏਕਦਾ । ਗਤ੍ਵਾ ਜਲਾਸ਼ਯਾਭ੍ਯਾਸ਼ਂ ਪਾਯਯਿਤ੍ਵਾ ਪਪੁਰ੍ਜਲਮ੍

ਇੱਕ ਦਿਨ, ਹਰ ਮੁੰਡਾ ਆਪਣੇ ਵੱਛਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਆ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪ ਵੀ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ।

ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਬਾਲਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰਸੁਰ੍ਵਜ੍ਰਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਂ ਗਿਰੇਃ ਸ਼ृਙ੍‌ਗਮਿਵ ਚ੍ਯੁਤਮ੍

ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੀਵ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਵੱਜੀ ਹੋਈ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।

ਸ ਵੈ ਬਕੋ ਨਾਮ ਮਹਾਨਸੁਰੋ ਬਕਰੂਪਧृਕ੍ । ਆਗਤ੍ਯ ਸਹਸਾ ਕृष੍ਣਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਤੁਣ੍ਡੋऽਗ੍ਰਸਦ੍‍ਬਲੀ

ਉਹ ਬਕਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੋ ਬਕ (ਕਰੋ) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਆ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਚੁੰਚ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।

ਕृष੍ਣਂ ਮਹਾਬਕਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮਾਦਯੋऽਰ੍ਭਕਾਃ । ਬਭੂਵੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣੀਵ ਵਿਨਾ ਪ੍ਰਾਣਂ ਵਿਚੇਤਸਃ

ਜਦੋਂ ਬਕਾ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਬੱਚੇ ਐਸਾ ਹੋ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹੋਏ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਖੋ ਗਈ।

( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਤਂ ਤਾਲੁਮੂਲਂ ਪ੍ਰਦਹਨ੍ਤਮਗ੍ਨਿਵਦ੍ ਗੋਪਾਲਸੂਨੁਂ ਪਿਤਰਂ ਜਗਦ੍‍ਗੁਰੋਃ । ਚਚ੍ਛਰ੍ਦ ਸਦ੍ਯੋऽਤਿਰੁषਾਕ੍ਸ਼ਤਂ ਬਕਃ ਤੁਣ੍ਡੇਨ ਹਨ੍ਤੁਂ ਪੁਨਰਭ੍ਯਪਦ੍ਯਤ

ਪਰ ਗੋਪਾਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਬਕਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਤਾਲੂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬਕਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਉਗਲ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਮੁੜ ਚੁੰਚ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਆਇਆ।

ਤਂ ਆਪਤਨ੍ਤਂ ਸ ਨਿਗृਹ੍ਯ ਤੁਣ੍ਡਯੋਃ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਬਕਂ ਕਂਸਸਖਂ ਸਤਾਂ ਪਤਿਃ । ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸੁ ਬਾਲੇषੁ ਦਦਾਰ ਲੀਲਯਾ ਮੁਦਾਵਹੋ ਵੀਰਣਵਦ੍ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍

ਜਦੋਂ ਬਕਾ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਸੱਚਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਕਾਂਸਾ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚੁੰਚ ਤੋਂ ਫੜ ਲਿਆ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀਰ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ।

ਤਦਾ ਬਕਾਰਿਂ ਸੁਰਲੋਕਵਾਸਿਨਃ ਸਮਾਕਿਰਨ੍ ਨਨ੍ਦਨਮਲ੍ਲਿਕਾਦਿਭਿਃ । ਸਮੀਡਿਰੇ ਚਾਨਕਸ਼ਙ੍‌ਖਸਂਸ੍ਤਵੈਃ ਤਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਗੋਪਾਲਸੁਤਾ ਵਿਸਿਸ੍ਮਿਰੇ

ਫਿਰ, ਸਵਰਗ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਬਕਾ ਦੇ ਵੈਰੀ 'ਤੇ ਨੰਦਨ ਫੁੱਲ ਤੇ ਮੱਲੀਆਂ ਵਰਸਾਏ, ਤੇ ਡੋਲ, ਸਿੰਘ ਤੇ ਸਤਕਾਰ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਗੋਪਾਲਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।

ਮੁਕ੍ਤਂ ਬਕਾਸ੍ਯਾਦ੍ ਉਪਲਭ੍ਯ ਬਾਲਕਾ ਰਾਮਾਦਯਃ ਪ੍ਰਾਣਮਿਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਗਣਃ । ਸ੍ਥਾਨਾਗਤਂ ਤਂ ਪਰਿਰਭ੍ਯ ਨਿਰ੍ਵृਤਾਃ ਪ੍ਰਣੀਯ ਵਤ੍ਸਾਨ੍ ਵ੍ਰਜਮੇਤ੍ਯ ਤਜ੍ਜਗੁਃ

ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਕਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਿਚ ਮੁੜ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਗਾਉਂ ਵਾਪਸ ਆਏ ਤੇ ਇਹ ਘਟਨਾ ਗਾ ਗਾ ਕੇ ਦੱਸਦੇ ਗਏ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾ ਗੋਪਾ ਗੋਪ੍ਯਸ਼੍ਚਾਤਿਪ੍ਰਿਯਾਦृਤਾਃ । ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਆਗਤਮਿਵੋਤ੍ਸੁਕ੍ਯਾਦ੍ ਐਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤ ਤृषਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਪ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਤਸੁਕਤਾ ਵਿਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਐਸਾ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਮੁੜ ਆਇਆ ਹੋਵੇ।

ਅਹੋ ਬਤਾਸ੍ਯ ਬਾਲਸ੍ਯ ਬਹਵੋ ਮृਤ੍ਯਵੋऽਭਵਨ੍ । ਅਪ੍ਯਾਸੀਦ੍ ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਤੇषਾਂ ਕृਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਤੋ ਭਯਮ੍

ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੇ ਕਿੰਨੇ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਖਤਰੇ ਵੇਖੇ ਹਨ! ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣੀ ਗਲਤੀ ਹੀ ਇਸ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਹੋਵੇ।

ਅਥਾਪਿ ਅਭਿਭਵਨ੍ਤ੍ਯੇਨਂ ਨੈਵ ਤੇ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ । ਜਿਘਾਂਸਯੈਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਗ੍ਨੌ ਪਤਙ੍‌ਗਵਤ੍

ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਜੀਵ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਮਾਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪਤੰਗਿਆਂ ਵਾਂਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਹੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਾਚੋ ਨਾਸਤ੍ਯਾਃ ਸਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍ । ਗਰ੍ਗੋ ਯਦਾਹ ਭਗਵਾਨ੍ ਅਨ੍ਵਭਾਵਿ ਤਥੈਵ ਤਤ੍

ਸੱਚਮੁੱਚ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ; ਗਰਗ ਜੀ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਹੋਇਆ।

ਇਤਿ ਨਨ੍ਦਾਦਯੋ ਗੋਪਾਃ ਕृष੍ਣਰਾਮਕਥਾਂ ਮੁਦਾ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੋ ਰਮਮਾਣਾਸ਼੍ਚ ਨਾਵਿਨ੍ਦਨ੍ ਭਵਵੇਦਨਾਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੰਦ ਤੇ ਹੋਰ ਗੋਪ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬੇਖਬਰ ਰਹੇ।

ਏਵਂ ਵਿਹਾਰੈਃ ਕੌਮਾਰੈਃ ਕੌਮਾਰਂ ਜਹਤੁਰ੍ਵ੍ਰਜੇ । ਨਿਲਾਯਨੈਃ ਸੇਤੁਬਨ੍ਧੈਃ ਮਰ੍ਕਟੋਤ੍ਪ੍ਲਵਨਾਦਿਭਿਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੁਕਣ-ਛੁਪਣ, ਪਲਾਂ ਬਣਾਉਣ, ਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਚਲ-ਕੂਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਬਿਤਾਇਆ।

ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ । ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਾਮ੍ਨੋਪਸृष੍ਟੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣੋਰੁਤੇਜਸਾ । ਉਤ੍ਤਰਾਯਾ ਹਤੋ ਗਰ੍ਭ ਈਸ਼ੇਨਾਜੀਵਿਤਃ ਪੁਨਃ

ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਸ਼ੀਰਸ਼ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉੱਤਰਾਂ ਦਾ ਗਰਭ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।

ਤਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇਃ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਨਿਧਨਂ ਚ ਯਥੈਵਾਸੀਤ੍ ਸ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਗਤਵਾਨ੍ ਯਥਾ

ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਦੇ ਜਨਮ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਕਰਤੱਬ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਇਹ ਸਭ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।