ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਪ੍ਰੇष੍ਠਮਾਯਾਨ੍ਤਂ ਵਸੁਦੇਵੋ ਮਹਾਮਨਾਃ । ਅਕ੍ਰੂਰਸ਼੍ਚੋਗ੍ਰਸੇਨਸ਼੍ਚ ਰਾਮਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭੁਤਵਿਕ੍ਰਮਃ
ਜਦੋਂ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ, ਵਸੁਦੇਵ ਜੀ, ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਅਕਰੂਰ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਤੇ ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਅਜੋਕੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਹਨ,
ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਚਾਰੁਦੇष੍ਣਸ਼੍ਚ ਸਾਮ੍ਬੋ ਜਾਮ੍ਬਵਤੀਸੁਤਃ । ਪ੍ਰਹਰ੍षਵੇਗ ਉਚ੍ਛਸ਼ਿਤ ਸ਼ਯਨਾਸਨ ਭੋਜਨਾਃ
ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਨ, ਸਾਂਬਾ (ਜਾਂਬਵਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ), ਇਹ ਸਭ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਖਟੀਆਂ, ਆਸਣ ਤੇ ਭੋਜਨ ਛੱਡ ਕੇ ਉਠ ਖੜੇ ਹੋਏ।
ਵਾਰਣੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸਸੁਮਙ੍ਗਲੈਃ । ਸ਼ਙ੍ਖਤੂਰ੍ਯ ਨਿਨਾਦੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषੇਣ ਚਾਦृਤਾਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਜ੍ਜਗ੍ਮੂ ਰਥੈਰ੍ਹृष੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਣਯਾਗਤ ਸਾਧ੍ਵਸਾਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਗ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਤੂਰੀਆਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਵੇਦ-ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਿਲਣ ਆਏ।
ਵਾਰਮੁਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਯਾਨੈਃ ਤਤ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਨੋਤ੍ਸੁਕਾਃ । ਲਸਤ੍ਕੁਣ੍ਡਲ ਨਿਰ੍ਭਾਤ ਕਪੋਲ ਵਦਨਸ਼੍ਰਿਯਃ
ਸੈਂਕੜੇ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ, ਉਸ ਦੀ ਝਲਕ ਦੇ ਲਾਲਚੀ, ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲ, ਰੋਸ਼ਨ ਗਲ੍ਹ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਸੋਭਾ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਨਟਨਰ੍ਤਕਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸੂਤ ਮਾਗਧ ਵਨ੍ਦਿਨਃ । ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਚੋਤ੍ਤਮਸ਼੍ਲੋਕ ਚਰਿਤਾਨਿ ਅਦ੍ਭੁਤਾਨਿ ਚ
ਨਚਣ ਵਾਲੇ, ਅਦਾਕਾਰ, ਗੰਧਰਵ, ਸੂਤ, ਮਾਗਧ ਤੇ ਵੰਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਉੱਚੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਦੀ ਅਜੋਕੇ ਕਰਤਬ ਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਭਗਵਾਨ੍ ਤਤ੍ਰ ਬਨ੍ਧੂਨਾਂ ਪੌਰਾਣਾਂ ਅਨੁਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍ । ਯਥਾਵਿਧਿ ਉਪਸਙ੍ਗਮ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮਾਨਮਾਦਧੇ
ਭਗਵਾਨ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਨਗਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਵਿਚ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਹੈ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਹ੍ਵਾਭਿਵਾਦਨ ਆਸ਼੍ਲੇष ਕਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ ਸ੍ਮਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣੈਃ । ਆਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਚਾਸ਼੍ਵਪਾਕੇਭ੍ਯੋ ਵਰੈਸ਼੍ਚ ਅਭਿਮਤੈਰ੍ਵਿਭੁਃ
ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸਲਾਮ, ਗਲੇ ਲੱਗਣ, ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਤੇ ਮੁਸਕੁਰਾ ਕੇ ਤੱਕਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੂਰ ਰਹੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ।
ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਗੁਰੁਭਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰੈਃ ਸਦਾਰੈਃ ਸ੍ਥਵਿਰੈਰਪਿ । ਆਸ਼ੀਰ੍ਭਿਃ ਯੁਜ੍ਯਮਾਨੋऽਨ੍ਯੈਃ ਵਨ੍ਦਿਭਿਸ਼੍ਚਾਵਿਸ਼ਤ੍ ਪੁਰਮ੍
ਉਹ ਆਪ, ਵੱਡੇ, ਪੰਡਤਾਂ, ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।
ਰਾਜਮਾਰ੍ਗਂ ਗਤੇ ਕृष੍ਣੇ ਦ੍ਵਾਰਕਾਯਾਃ ਕੁਲਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਹਰ੍ਮ੍ਯਾਣ੍ਯਾਰੁਰੁਹੁਰ੍ਵਿਪ੍ਰ ਤਦੀਕ੍ਸ਼ਣ ਮਹੋਤ੍ਸਵਾਃ
ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਜ-ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚੱਲੇ, ਦਵਾਰਕਾ ਦੀਆਂ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਝਲਕ ਦੇ ਮਹਾਂ-ਉਤਸਵ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮਹਲਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈਆਂ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਨਾਂ ਯਦਪਿ ਦ੍ਵਾਰਕੌਕਸਾਮ੍ । ਨ ਵਿਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਹਿ ਦृਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰਿਯੋ ਧਾਮਾਙ੍ਗਮਚ੍ਯੁਤਮ੍
ਦਵਾਰਕਾ ਦੇ ਵਾਸੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਰੱਜਦੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੋਭਾ ਤੇ ਲੱਖਮੀ ਦਾ ਘਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਿਯੋ ਨਿਵਾਸੋ ਯਸ੍ਯੋਰਃ ਪਾਨਪਾਤ੍ਰਂ ਮੁਖਂ ਦृਸ਼ਾਮ੍ । ਬਾਹਵੋ ਲੋਕਪਾਲਾਨਾਂ ਸਾਰਙ੍ਗਾਣਾਂ ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਛਾਤੀ ਲੱਖਮੀ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ, ਚਿਹਰਾ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਿਆਲਾ, ਬਾਂਹਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰ ਸਤਜਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ।
ਸਿਤਾਤਪਤ੍ਰਵ੍ਯਜਨੈਃ ਉਪਸ੍ਕृਤਃ ਨਵਰ੍षੈਃ ਅਭਿਵਰ੍षਿਤਃ ਪਥਿ । ਪਿਸ਼ਙ੍ਗਵਾਸਾ ਵਨਮਾਲਯਾ ਬਭੌ ਯਥਾਰ੍ਕੋਡੁਪ ਚਾਪ ਵੈਦ੍ਯੁਤੈਃ
ਚਿੱਟੇ ਛਤਰੀਆਂ ਤੇ ਪੰਖਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਰਸਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਰਸਤਾ ਚਮਕਦਾ, ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ, ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਤੁ ਗृਹਂ ਪਿਤ੍ਰੋਃ ਪਰਿष੍ਵਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਮਾਤृਭਿਃ । ਵਵਨ੍ਦੇ ਸ਼ਿਰਸਾ ਸਪ੍ਤ ਦੇਵਕੀਪ੍ਰਮੁਖਾ ਮੁਦਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਮਾਵਾਂ ਨੇ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਦੇਵਕੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸੱਤ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਵੰਦਨ ਕੀਤਾ।
ਤਾਃ ਪੁਤ੍ਰਮਙ੍ਕਂ ਆਰੋਪ੍ਯ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਨੁਤ ਪਯੋਧਰਾਃ । ਹਰ੍षਵਿਹ੍ਵਲਿਤਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਿषਿਚੁਃ ਨੇਤ੍ਰਜੈਰ੍ਜਲੈਃ
ਉਹ ਮਾਵਾਂ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਛਾਤੀਆਂ ਭਿੱਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥਾਵਿਸ਼ਤ੍ ਸ੍ਵਭਵਨਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪ੍ਰਾਸਾਦਾ ਯਤ੍ਰ ਪਤ੍ਨੀਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚ षੋਡਸ਼
ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਧੀਆ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਸੋਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਲ ਸਨ।
ਪਤ੍ਨ੍ਯਃ ਪਤਿਂ ਪ੍ਰੋष੍ਯ ਗृਹਾਨੁਪਾਗਤਂ ਕ੍ਯ ਸਞ੍ਜਾਤ ਮਨੋਮਹੋਤ੍ਸਵਾਃ । ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰਾਰਾਤ੍ ਸਹਸਾਸਨਾਸ਼ਯਾਤ੍ ਵ੍ਰਤੈਃ ਵ੍ਰੀਡਿਤ ਲੋਚਨਾਨਨਾਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਜੋ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਸਣਾਂ ਅਤੇ ਵਿਛੋਣਿਆਂ ਤੋਂ ਤੁਰਕੇ ਉਠ ਖੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਜਾ ਨਾਲ ਥੱਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ ਨਿਭਾਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤਂ ਆਤ੍ਮਜੈਃ ਦृष੍ਟਿਭਿਰਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ ਦੁਰਨ੍ਤਭਾਵਾਃ ਪਰਿਰੇਭਿਰੇ ਪਤਿਮ੍ । ਨਿਰੁਦ੍ਧਮਪ੍ਯਾਸ੍ਰਵਦਮ੍ਬੁ ਨੇਤ੍ਰਯੋਃ ਵਿਲਜ੍ਜਤੀਨਾਂ ਭृਗੁਵਰ੍ਯ ਵੈਕ੍ਲਵਾਤ੍
ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਉਹ ਮਾਣਵਾਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪਤੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ। ਲਜਾ ਨਾਲ ਹੰਝੂਆਂ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ, ਪਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਵਗ ਪਿਆ।
ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਸੌ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਤੋ ਰਹੋਗਤਃ ਤਥਾਪਿ ਤਸ੍ਯਾਙ੍ਘ੍ਰਿਯੁਗਂ ਨਵਂ ਨਵਮ੍ । ਪਦੇ ਪਦੇ ਕਾ ਵਿਰਮੇਤ ਤਤ੍ਪਦਾਤ੍ ਚਲਾਪਿ ਯਚ੍ਛ੍ਰੀਰ੍ਨ ਜਹਾਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ, ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਹਰ ਪਲ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਹੀ ਲੱਗਦੇ। ਕਿਹੜੀ ਔਰਤ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਸਕਦੀ, ਜਦੋਂ ਚਲਾਕ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਛੱਡਦੀ ਨਹੀਂ।
ਏਵਂ ਨृਪਾਣਾਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਭਾਰਜਨ੍ਮਨਾਂ ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਭਿਃ ਪਰਿਵृਤ੍ਤਤੇਜਸਾਮ੍ । ਵਿਧਾਯ ਵੈਰਂ ਸ਼੍ਵਸਨੋ ਯਥਾਨਲਂ ਮਿਥੋ ਵਧੇਨੋਪਰਤੋ ਨਿਰਾਯੁਧਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਗਈ, ਉਹ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਾਉਂਦਾ, ਆਪਸ ਵਿਚ ਮਾਰ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਸਤਰ ਹੋ ਕੇ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਏष ਨਰਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਅਵਤੀਰ੍ਣਃ ਸ੍ਵਮਾਯਯਾ । ਰੇਮੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤ੍ਨਕੂਟਸ੍ਥੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਕृਤੋ ਯਥਾ
ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਰਸ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਦ੍ਦਾਮਭਾਵ ਪਿਸ਼ੁਨਾਮਲ ਵਲ੍ਗੁਹਾਸ । ਵ੍ਰੀਡਾਵਲੋਕਨਿਹਤੋ ਮਦਨੋऽਪਿ ਯਾਸਾਮ੍ ॥ ਸਮ੍ਮੁਹ੍ਯ ਚਾਪਮਜਹਾਤ੍ ਪ੍ਰਮਦੋਤ੍ਤਮਾਸ੍ਤਾ । ਯਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਵਿਮਥਿਤੁਂ ਕੁਹਕੈਰ੍ਨ ਸ਼ੇਕੁਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ, ਲਜਜਤ ਹਾਸੇ ਅਤੇ ਪਾਸੇ ਤੱਕਣ ਨਾਲ, ਕਾਮਦੇਵ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਛੱਡ ਬੈਠਾ। ਪਰ ਉਹ ਉੱਤਮ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਆਪਣੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਨਾ ਸਕੀਆਂ।
ਤਮਯਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਲੋਕੋ ਹ੍ਯਸਙ੍ਗਮਪਿ ਸਙ੍ਗਿਨਮ੍ । ਆਤ੍ਮੌਪਮ੍ਯੇਨ ਮਨੁਜਂ ਵ੍ਯਾਪृਣ੍ਵਾਨਂ ਯਤੋऽਬੁਧਃ
ਅਜਾਣ ਲੋਕ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਸਤ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਿਅਸਤ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਾਪਦੰਡ ਨਾਲ ਤੋਲਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ ਈਸ਼ਨਮੀਸ਼ਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਥੋऽਪਿ ਤਦ੍ਗੁਣੈਃ । ਨ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਸਦਾऽਤ੍ਮਸ੍ਥੈਃ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤਦਾਸ਼੍ਰਯਾ
ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਰਵੋਚਤਾ ਹੈ: ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਤਂ ਮੇਨਿਰੇऽਬਲਾ ਮੂਢਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੈਣਂ ਚਾਨੁਵ੍ਰਤਂ ਰਹਃ । ਅਪ੍ਰਮਾਣਵਿਦੋ ਭਰ੍ਤੁਃ ਈਸ਼੍ਵਰਂ ਮਤਯੋ ਯਥਾ
ਮੂਰਖ ਔਰਤਾਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਸਮਝਦੀਆਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਮਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਵृषਾਯਮਾਣੌ ਨਰ੍ਦਨ੍ਤੌ ਯੁਯੁਧਾਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਅਨੁਕृਤ੍ਯ ਰੁਤੈਰ੍ਜਨ੍ਤੂਨ੍ ਚੇਰਤੁਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੌ ਯਥਾ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਗਾਂ ਦੇ ਬਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੇ ਤੇ ਦਹਾੜਦੇ, ਜੰਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਕਲ ਕਰਦੇ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਜੀਵ ਹੋਣ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ ਯਮੁਨਾਤੀਰੇ ਵਤ੍ਸਾਨ੍ ਚਾਰਯਤੋਃ ਸ੍ਵਕੈਃ । ਵਯਸ੍ਯੈਃ ਕृष੍ਣਬਲਯੋਃ ਜਿਘਾਂਸੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯ ਆਗਮਤ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਦੈਤ ਆਇਆ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਤਂ ਵਤ੍ਸਰੂਪਿਣਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਤ੍ਸਯੂਥਗਤਂ ਹਰਿਃ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ ਬਲਦੇਵਾਯ ਸ਼ਨੈਰ੍ਮੁਗ੍ਧ ਇਵਾਸਦਤ੍
ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੈਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੱਛਾ ਬਣ ਕੇ ਵੱਛਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ, ਮਾਸੂਮ ਬਣ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਅਪਰਪਾਦਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹਲਾਙ੍ਗੂਲਮਚ੍ਯੁਤਃ । ਭ੍ਰਾਮਯਿਤ੍ਵਾ ਕਪਿਤ੍ਥਾਗ੍ਰੇ ਪ੍ਰਾਹਿਣੋਦ੍ ਗਤਜੀਵਿਤਮ੍ । ਸ ਕਪਿਤ੍ਥੈਰ੍ਮਹਾਕਾਯਃ ਪਾਤ੍ਯਮਾਨੈਃ ਪਪਾਤ ਹ
ਅਚੂਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਪਿਛਲੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਪੂਛ ਸਮੇਤ ਫੜ ਲਿਆ, ਘੁੰਮਾਇਆ ਤੇ ਕਪਿੱਥ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਦੈਤ, ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਮ੍ਰਿਤਕ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾ ਬਾਲਾਃ ਸ਼ਸ਼ਂਸੁਃ ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ । ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਪਰਿਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾ ਬਭੂਵੁਃ ਪੁष੍ਪਵਰ੍षਿਣਃ
ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ 'ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!' ਕਿਹਾ। ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਪਰੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤੌ ਵਤ੍ਸਪਾਲਕੌ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕੈਕਪਾਲਕੌ । ਸਪ੍ਰਾਤਰਾਸ਼ੌ ਗੋਵਤ੍ਸਾਨ੍ ਚਾਰਯਨ੍ਤੌ ਵਿਚੇਰਤੁਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਸਨ, ਵੱਛਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਬਣ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਂਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ।