ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਨੂਨਂ ਵ੍ਰਤਸ੍ਨਾਨਹੁਤਾਦਿਨੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸਮਰ੍ਚਿਤੋ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਗृਹੀਤਪਾਣਿਭਿਃ । ਪਿਬਂਤਿ ਯਾਃ ਸਖ੍ਯਧਰਾਮृਤਂ ਮੁਹੁਃ ਵ੍ਰਜਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸਮ੍ਮੁਮੁਹੁਃ ਯਦਾਸ਼ਯਾਃ

ਨਿਸਚਿਤ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵ੍ਰਤ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਹਵਨ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਹਨ। ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਬਾਤਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਯਾ ਵੀਰ੍ਯਸ਼ੁਲ੍ਕੇਨ ਹृਤਾਃ ਸ੍ਵਯਂਵਰੇ ਪ੍ਰਮਥ੍ਯ ਚੈਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਮੁਖਾਨ੍ਹਿ ਸ਼ੁष੍ਮਿਣਃ । ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨ ਸਾਮ੍ਬਾਮ੍ਬ ਸੁਤਾਦਯੋऽਪਰਾ ਯਾਃ ਚਾਹृਤਾ ਭੌਮਵਧੇ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰਯ ਦੇ ਮੁੱਲ ਤੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਸਾਂਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਭੌਮ ਦੇ ਵਧ ਨਾਲ ਬਚਾਇਆ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲ ਆਈਆਂ।

ਏਤਾਃ ਪਰਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਮਪਾਸ੍ਤਪੇਸ਼ਲਂ ਨਿਰਸ੍ਤਸ਼ੌਚਂ ਬਤ ਸਾਧੁ ਕੁਰ੍ਵਤੇ । ਯਾਸਾਂ ਗृਹਾਤ੍ ਪੁष੍ਕਰਲੋਚਨਃ ਪਤਿਃ ਨ ਜਾਤੁ ਅਪੈਤ੍ਯਾਹृਤਿਭਿਃ ਹृਦਿ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍

ਇਹ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਰੀਪਣ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਮਲ-ਨੈਣ ਪਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਸਦਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

(ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਏਵਂਵਿਧਾ ਗਦਨ੍ਤੀਨਾਂ ਸ ਗਿਰਃ ਪੁਰਯੋषਿਤਾਮ੍ । ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ ਸਸ੍ਮਿਤੇਨ ਯਯੌ ਹਰਿਃ

ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹਰੀ ਨੇ ਹਸਦੇ ਹੋਏ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਚਲ ਪਿਆ।

ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੁਃ ਪृਤਨਾਂ ਗੋਪੀਥਾਯ ਮਧੁਦ੍ਵਿषਃ । ਪਰੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਯੁਙ੍ਕ੍ਤ ਚਤੁਰਙ੍‌ਗਿਣੀਮ੍

ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨੇ ਮਧੁ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੰਭਾਵੀ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਚੌਰੰਗੀ ਫੌਜ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀ।

ਅਥ ਦੂਰਾਗਤਾਨ੍ ਸ਼ੌਰਿਃ ਕੌਰਵਾਨ੍ ਵਿਰਹਾਤੁਰਾਨ੍ । ਸਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯ ਦृਢਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍ਸ੍ਵਨਗਰੀਂ ਪ੍ਰਿਯੈਃ

ਫਿਰ ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ, ਦੂਰੋਂ ਆਏ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਸਨ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਵਾਪਸ ਜਾਵਣ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਕੁਰੁਜਾਙ੍ਗਲਪਾਞ੍ਚਾਲਾਨ੍ ਸ਼ੂਰਸੇਨਾਨ੍ ਸਯਾਮੁਨਾਨ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਵਰ੍ਤਂ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ ਸਾਰਸ੍ਵਤਾਨਥ

ਉਹ ਕੁਰੁ, ਜੰਗਲ, ਪਾਂਚਾਲ, ਸ਼ੂਰਸੇਨ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਬ੍ਰਹਮਾਵਰਤ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਮਤਸਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰਸਵਤ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ।

ਮਰੁਧਨ੍ਵਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸੌਵੀਰਾਭੀਰਯੋਃ ਪਰਾਨ੍ । ਆਨਰ੍ਤਾਨ੍ ਭਾਰ੍ਗਵੋਪਾਗਾਤ੍ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਹੋ ਮਨਾਗ੍ਵਿਭੁਃ

ਮਰੁਧਨਵਾ ਦੇ ਰੇਤਲੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੌਵੀਰ ਅਤੇ ਆਭੀਰ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨਰਤ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਘੋੜੇ ਕੁਝ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਹ ਤਤ੍ਰਤ੍ਯੈਃ ਹਰਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਦ੍ਯਤਾਰ੍ਹਣਃ । ਸਾਯਂ ਭੇਜੇ ਦਿਸ਼ਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਗਵਿष੍ਠੋ ਗਾਂ ਗਤਸ੍ਤਦਾ

ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਉਥਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਯੋਗ ਪੂਜਾ ਮਿਲੀ; ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਉਹ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ ਅਤੇ ਚਰਾਗਾਹ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਿਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵੱਲ ਗਿਆ।

ਅਨੁਜਾਨੀਹਿ ਨੌ ਭੂਮਨ੍ ਤਵਾਨੁਚਰਕਿਙ੍‌ਕਰੌ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਨੌ ਭਗਵਤ ऋषੇਰਾਸੀਦਨੁਗ੍ਰਹਾਤ੍

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਅਨੁਮਤੀ ਦੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕ ਤੇ ਸਾਥੀ ਹਾਂ; ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਵਾਣੀ ਗੁਣਾਨੁਕਥਨੇ ਸ਼੍ਰਵਣੌ ਕਥਾਯਾਂ ਹਸ੍ਤੌ ਚ ਕਰ੍ਮਸੁ ਮਨਸ੍ਤਵ ਪਾਦਯੋਰ੍ਨਃ । ਸ੍ਮृਤ੍ਯਾਂ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤਵ ਨਿਵਾਸਜਗਤ੍ਪ੍ਰਣਾਮੇ ਦृष੍ਟਿਃ ਸਤਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇऽਸ੍ਤੁ ਭਵਤ੍ਤਨੂਨਾਮ੍

ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਕੰਨ ਤੇਰੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ, ਸਾਡਾ ਮਨ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ; ਸਾਡਾ ਸਿਰ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਘਰ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਸਤਜਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਹੀ ਮੂਰਤ ਹਨ, ਲੱਗੀ ਰਹੇ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ । ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤ੍ਥਂ ਸਙ੍‌ਕੀਰ੍ਤਿਤਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਭਗਵਾਨ੍ ਗੋਕੁਲੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਦਾਮ੍ਨਾ ਚੋਲੂਖਲੇ ਬਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਾਹ ਗੁਹ੍ਯਕੌ

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਉਲੂਖਲੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੱਸ ਕੇ ਗੁਪਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਜ੍ਞਾਤਂ ਮਮ ਪੁਰੈਵੈਤਦ੍ ऋषਿਣਾ ਕਰੁਣਾਤ੍ਮਨਾ । ਯਤ੍ ਸ਼੍ਰੀਮਦਾਨ੍ਧਯੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਿਃ ਵਿਭ੍ਰਂਸ਼ੋऽਨੁਗ੍ਰਹਃ ਕृਤਃ

ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਿਆਲੂ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਦੌਲਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਦਵੀ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲੀ।

ਸਾਧੂਨਾਂ ਸਮਚਿਤ੍ਤਾਨਾਂ ਸੁਤਰਾਂ ਮਤ੍ਕृਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ਨੋ ਭਵੇਦ੍‍ਬਨ੍ਧਃ ਪੁਂਸੋऽਕ੍ਸ਼੍ਣੋਃ ਸਵਿਤੁਰ੍ਯਥਾ

ਜੋ ਸਾਧੂ, ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੀਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੋਈ ਬੰਧਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ।

ਤਦ੍‍ਗਚ੍ਛਤਂ ਮਤ੍ਪਰਮੌ ਨਲਕੂਬਰ ਸਾਦਨਮ੍ । ਸਞ੍ਜਾਤੋ ਮਯਿ ਭਾਵੋ ਵਾਂ ਈਪ੍ਸਿਤਃ ਪਰਮੋऽਭਵਃ

ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਓ, ਹੇ ਨਲਕੂਬੇਰਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰੇਮ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੌ ਤੌ ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਬਦ੍ਧੋਲੂਖਲਮਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਜਗ੍ਮਤੁਰ੍ਦਿਸ਼ਮੁਤ੍ਤਰਾਮ੍

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਬੰਨ੍ਹੇ ਉਲੂਖਲੇ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।

ਇਤ੍ਥਂ ਭਾਵੇਨ ਕਥਿਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਭਗਵਤ੍ਤਮਃ । ਨ ਇਤ੍ਥਂ ਭਾਵੇਨ ਹਿ ਪਰਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਅਰ੍ਹਨ੍ਤਿ ਸੂਰਯਃ

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਭਗਵਾਨ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਇਸ ਭਾਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ।

ਨਾਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਿ ਜਨ੍ਮਾਦੌ ਪਰਸ੍ਯ ਅਨੁਵਿਧੀਯਤੇ । ਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਪ੍ਰਤਿषੇਧਾਰ੍ਥਂ ਮਾਯਯਾਰੋਪਿਤਂ ਹਿ ਤਤ੍

ਉਸ ਦੇ ਕਰਮ, ਜਨਮ ਆਦਿ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਇਹ ਮਾਇਆ ਵਲੋਂ ਉਸ ਤੇ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਰਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਅਯਂ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕਲ੍ਪਃ ਸਵਿਕਲ੍ਪ ਉਦਾਹृਤਃ । ਵਿਧਿਃ ਸਾਧਾਰਣੋ ਯਤ੍ਰ ਸਰ੍ਗਾਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਵੈਕृਤਾਃ

ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਕਲਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਮੂਲ ਤੇ ਦੂਜੀ, ਬਣਦੀ ਹੈ।

ਪਰਿਮਾਣਂ ਚ ਕਾਲਸ੍ਯ ਕਲ੍ਪਲਕ੍ਸ਼ਣ ਵਿਗ੍ਰਹਮ੍ । ਯਥਾ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯੇ ਪਾਦ੍ਮਂ ਕਲ੍ਪਮਥੋ ਸ਼੍ਰृਣੁ

ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਿਆਦ, ਕਲਪ ਦੀ ਪਹਚਾਨ ਅਤੇ ਪਦਮ ਕਲਪ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰਾਂਗਾ—ਸੁਣੋ।

ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ । ਯਦਾਹ ਨੋ ਭਵਾਨ੍ ਸੂਤ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤਾ ਭਾਗਵਤੋਤ੍ਤਮਃ । ਚਚਾਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਭੁਵਃ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬਂਧੂਨ੍ ਸੁ-ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਾਨ੍

ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੂਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਵਿਦੂਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਗਤ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਗਿਆ।

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤੁਃ ਕੌਸ਼ਾਰਵੇਃ ਤਸ੍ਯ ਸਂਵਾਦੋऽਧ੍ਯਾਤ੍ਮਸਂਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਯਦ੍ਵਾ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਤਸ੍ਮੈ ਪृष੍ਟਃ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਉਵਾਚ ਹ

ਵਿਦੂਰ, ਜੋ ਵਿਆਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਉਸ਼ਾਰਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਆਤਮਕ ਸਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ; ਜਾਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਭਗਤ, ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸਿਆ।

ਬ੍ਰੂਹਿ ਨਃ ਤਦ੍ ਇਦਂ ਸੌਮ੍ਯ ਵਿਦੁਰਸ੍ਯ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਬਨ੍ਧੁਤ੍ਯਾਗ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚ ਯਥੈਵ ਆਗਤਵਾਨ੍ ਪੁਨਃ

ਸੁਆਮੀ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਵਿਦੂਰ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਛੱਡਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਰਾਜ੍ਞਾ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਪृष੍ਟੋ ਯਦ੍ ਅਵੋਚਤ੍ ਮਹਾਮੁਨਿਃ । ਤਦ੍ਵੋऽਭਿਧਾਸ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰृਣੁਤ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਾਨੁਸਾਰਤਃ

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਸ 'ਤੇ ਮਹਾਂਮੁਨੀ ਨੇ ਜੋ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣੋ।

ਰਾਜੋਵਾਚ। ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਕਰ੍ਮਣਿ ਦੇਵਸ੍ਯ ਮਯੋऽਹਨ੍ਜਗਦੀਸ਼ਿਤੁਃ। ਯਥਾ ਚੋਪਚਿਤਾ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਕृष੍ਣੇਨਾਨੇਨ ਕਥ੍ਯਤਾਮ੍

ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਜਗਤ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਵੈ-ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵਧਾਈ? ਇਹ ਦੱਸੋ।

ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਦ ਉਵਾਚ। ਨਿਰ੍ਜਿਤਾ ਅਸੁਰਾ ਦੇਵੈਰ੍ਯੁਧ੍ਯਨੇਨੋਪਬृਂਹਿਤੈਃ। ਮਾਯਿਨਾਂ ਪਰਮਾਚਾਰ੍ਯਂ ਮਯਂ ਸ਼ਰਣਮਾਯਯੁਃ

ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਅਸੁਰ ਮਾਯਾ, ਜੋ ਭਟਕਾਵਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅਚਾਰਯ ਹੈ, ਕੋਲ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਗਏ।

ਸ ਨਿਰ੍ਮਾਯ ਪੁਰਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋ ਹੈਮੀਰੌਪ੍ਯਾਯਸੀਰ੍ਵਿਭੁਃ। ਦੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾਪਾਯਸਂਯੋਗਾ ਦੁਰ੍ਵਿਤਰ੍ਕ੍ਯਪਰਿਚ੍ਛਦਾਃ

ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਏ—ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ—ਜੋ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ, ਸੁਖਮ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਤੇ ਅਜੋਕੇ ਕਿਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ।

ਤਾਭਿਸ੍ਤੇऽਸੁਰਸੇਨਾਨ੍ਯੋ ਲੋਕਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ਸੇਸ਼੍ਵਰਾਨ੍ਨृਪ। ਸ੍ਮਰਨ੍ਤੋ ਨਾਸ਼ਯਾਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਪੂਰ੍ਵਵੈਰਮਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ

ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਪੁਰਾਣੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਰਾਜਾ ਜੀ।

ਤਤਸ੍ਤੇ ਸੇਸ਼੍ਵਰਾ ਲੋਕਾ ਉਪਾਸਾਦ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਂ ਨਤਾਃ। ਤ੍ਰਾਹਿ ਨਸ੍ਤਾਵਕਾਨ੍ਦੇਵ ਵਿਨष੍ਟਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਲਯੈਃ

ਫਿਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਗਏ, ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ: 'ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਪ੍ਰਭੂ! ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਸੀਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ।'