ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਨ੍ਯਰੁਨ੍ਧਨ੍ ਉਦ੍‍ਗਲਤ੍ ਬਾष੍ਪਂ ਔਤ੍ਕਣ੍ਠ੍ਯਾਤ੍ ਦੇਵਕੀਸੁਤੇ । ਨਿਰ੍ਯਾਤ੍ਯਗਾਰਾਤ੍ ਨੋऽਭਦ੍ਰਂ ਇਤਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਬਾਨ੍ਧਵਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ

ਬੰਧੂਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿਚ, ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਰੋਕ ਲਏ, ਸੋਚਦੀਆਂ, 'ਉਹ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਨਾ ਹੋਵੇ।'

ਮृਦਙ੍ਗਸ਼ਙ੍ਖਭੇਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵੀਣਾਪਣਵ ਗੋਮੁਖਾਃ । ਧੁਨ੍ਧੁਰ੍ਯਾਨਕ ਘਣ੍ਟਾਦ੍ਯਾ ਨੇਦੁਃ ਦੁਨ੍ਦੁਭਯਸ੍ਤਥਾ

ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਸ਼ੰਖ, ਭੇਰੀ, ਵੀਣਾ, ਪਣਵਾ, ਗੋਮੁਖ, ਧੁੰਧੁਰੀ, ਆਨਕਾ, ਘੰਟਾ ਅਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀ ਆਦਿ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜੀ।

ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ਼ਿਖਰਾਰੂਢਾਃ ਕੁਰੁਨਾਰ੍ਯੋ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ । ਵਵृषੁਃ ਕੁਸੁਮੈਃ ਕृष੍ਣਂ ਪ੍ਰੇਮਵ੍ਰੀਡਾਸ੍ਮਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ

ਕੁਰੂ ਘਰ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਹਲਾਂ ਦੀ ਛੱਤਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈਆਂ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਲਾਜ ਨਾਲ ਹੱਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ 'ਤੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ।

ਸਿਤਾਤਪਤ੍ਰਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਮੁਕ੍ਤਾਦਾਮਵਿਭੂषਿਤਮ੍ । ਰਤ੍‍ਨਦਣ੍ਡਂ ਗੁਡਾਕੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰਿਯਃ ਪ੍ਰਿਯਤਮਸ੍ਯ ਹ

ਗੁਡਾਕੇਸ਼, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਮੋਤੀ ਦੀ ਲੜੀ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸਫੈਦ ਛਤਰੀ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।

ਉਦ੍ਧਵਃ ਸਾਤ੍ਯਕਿਸ਼੍ਚੈਵ ਵ੍ਯਜਨੇ ਪਰਮਾਦ੍‍ਭੁਤੇ । ਵਿਕੀਰ੍ਯਮਾਣਃ ਕੁਸੁਮੈ ਰੇਜੇ ਮਧੁਪਤਿਃ ਪਥਿ

ਉੱਧਵ ਤੇ ਸਾਤਯਕੀ, ਵੱਡੇ ਅਜੀਬ ਪੱਖਿਆਂ ਨਾਲ, ਮਧੁਪਤੀ ਨੂੰ ਰਸਤਾ 'ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਛੜਕਦੇ ਹੋਏ, ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਕਰਦੇ।

ਅਸ਼੍ਰੂਯਨ੍ਤਾਸ਼ਿषਃ ਸਤ੍ਯਾਃ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਵਿਜੇਰਿਤਾਃ । ਨਾਨੁਰੂਪਾਨੁਰੂਪਾਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਗੁਣਸ੍ਯ ਗੁਣਾਤ੍ਮਨਃ

ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ, ਦੁਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੱਚੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਕੁਝ ਢੁਕਵੀਆਂ, ਕੁਝ ਨਾ-ਢੁਕਵੀਆਂ, ਉਸ ਲਈ ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।

ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਾਸੀਤ੍ ਸਂਜਲ੍ਪ ਉਤ੍ਤਮਸ਼੍ਲੋਕਚੇਤਸਾਮ੍ । ਕੌਰਵੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਰੁਤਿਮਨੋਹਰਃ

ਕੌਰਵ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ, ਪਰਸਪਰ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ, ਜੋ ਸਭ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉੱਚੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।

(ਵਂਸ਼ਸ੍ਥ) ਸ ਵੈ ਕਿਲਾਯਂ ਪੁਰੁषਃ ਪੁਰਾਤਨੋ ਯ ਏਕ ਆਸੀਦਵਿਸ਼ੇष ਆਤ੍ਮਨਿ । ਅਗ੍ਰੇ ਗੁਣੇਭ੍ਯੋ ਜਗਦਾਤ੍ਮਨੀਸ਼੍ਵਰੇ ਨਿਮੀਲਿਤਾਤ੍ਮਨ੍ਨਿਸ਼ਿ ਸੁਪ੍ਤਸ਼ਕ੍ਤਿषੁ

ਇਹੀ ਮਨੁੱਖ, ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਪ ਵਿਚ ਇਕ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਜਗਤ ਦਾ ਆਤਮਾ ਤੇ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਰੱਖ ਕੇ।

ਸ ਏਵ ਭੂਯੋ ਨਿਜਵੀਰ੍ਯਚੋਦਿਤਾਂ ਸ੍ਵਜੀਵਮਾਯਾਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ਤੀਮ੍ । ਅਨਾਮਰੂਪਾਤ੍ਮਨਿ ਰੂਪਨਾਮਨੀ ਵਿਧਿਤ੍ਸਮਾਨੋऽਨੁਸਸਾਰ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਕृਤ੍

ਉਹ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਜੀਵ ਮਾਇਆ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਜੋ ਰਚਨਾ ਕਰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ; ਨਾਂ-ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਾਂ ਤੇ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ।

ਸ ਵਾ ਅਯਂ ਯਤ੍ਪਦਮਤ੍ਰ ਸੂਰਯੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਨਿਰ੍ਜਿਤਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਨਃ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਭਕ੍ਤਿ ਉਤ੍ਕਲਿਤਾਮਲਾਤ੍ਮਨਾ ਨਨ੍ਵੇष ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰਿਮਾਰ੍ष੍ਟੁਮਰ੍ਹਤਿ

ਉਹੀ ਥਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ ਮਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਇਹ ਸਰੂਪ ਸਤਤਾ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਹੈ।

ਸ ਵਾ ਅਯਂ ਸਖ੍ਯਨੁਗੀਤ ਸਤ੍ਕਥੋ ਵੇਦੇषੁ ਗੁਹ੍ਯੇषੁ ਚ ਗੁਹ੍ਯਵਾਦਿਭਿਃ । ਯ ਏਕ ਈਸ਼ੋ ਜਗਦਾਤ੍ਮਲੀਲਯਾ ਸृਜਤ੍ਯਵਤ੍ਯਤ੍ਤਿ ਨ ਤਤ੍ਰ ਸਜ੍ਜਤੇ

ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ, ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਜਗਤ ਦਾ ਆਤਮਾ ਤੇ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਰਚਦਾ, ਪਾਲਦਾ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ।

ਯਦਾ ਹ੍ਯਧਰ੍ਮੇਣ ਤਮੋਧਿਯੋ ਨृਪਾ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰੈष ਹਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਤਃ ਕਿਲ । ਧਤ੍ਤੇ ਭਗਂ ਸਤ੍ਯਮृਤਂ ਦਯਾਂ ਯਸ਼ੋ ਭਵਾਯ ਰੂਪਾਣਿ ਦਧਤ੍ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ

ਜਦੋਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿਚ ਹੋ ਕੇ, ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਉਹ ਸਾਤਵਤਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਭਾਗ, ਸਚ, ਦਇਆ ਤੇ ਯਸ਼ ਧਾਰ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਹਰ ਯੁਗ ਵਿਚ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਹੈ।

ਅਹੋ ਅਲਂ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਤਮਂ ਯਦੋਃ ਕੁਲਂ ਅਹੋ ਅਲਂ ਪੁਣ੍ਯਤਮਂ ਮਧੋਰ੍ਵਨਮ੍ । ਯਦੇष ਪੁਂਸਾਂ ऋषਭਃ ਸ਼੍ਰਿਯਃ ਪਤਿਃ ਸ੍ਵਜਨ੍ਮਨਾ ਚਙ੍ਕ੍ਰਮਣੇਨ ਚਾਞ੍ਚਤਿ

ਵਾਹ, ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਕਿੰਨਾ ਵਡਿਆਈਯੋਗ ਹੈ! ਵਾਹ, ਮਧੂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਕਿੰਨਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਤੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਅਹੋ ਬਤ ਸ੍ਵਰ੍ਯਸ਼ਸਃ ਤਿਰਸ੍ਕਰੀ ਕੁਸ਼ਸ੍ਥਲੀ ਪੁਣ੍ਯਯਸ਼ਸ੍ਕਰੀ ਭੁਵਃ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਦਨੁਗ੍ਰਹੇषਿਤਂ ਸ੍ਮਿਤਾਵਲੋਕਂ ਸ੍ਵਪਤਿਂ ਸ੍ਮ ਯਤ੍ਪ੍ਰਜਾਃ

ਅਸਲ ਵਿਚ, ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੀ ਯਸ਼ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵਡਭਾਗੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਲੋਕ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਹੱਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

ਨੂਨਂ ਵ੍ਰਤਸ੍ਨਾਨਹੁਤਾਦਿਨੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸਮਰ੍ਚਿਤੋ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਗृਹੀਤਪਾਣਿਭਿਃ । ਪਿਬਂਤਿ ਯਾਃ ਸਖ੍ਯਧਰਾਮृਤਂ ਮੁਹੁਃ ਵ੍ਰਜਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸਮ੍ਮੁਮੁਹੁਃ ਯਦਾਸ਼ਯਾਃ

ਨਿਸਚਿਤ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵ੍ਰਤ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਹਵਨ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਹਨ। ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਬਾਤਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਯਾ ਵੀਰ੍ਯਸ਼ੁਲ੍ਕੇਨ ਹृਤਾਃ ਸ੍ਵਯਂਵਰੇ ਪ੍ਰਮਥ੍ਯ ਚੈਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਮੁਖਾਨ੍ਹਿ ਸ਼ੁष੍ਮਿਣਃ । ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨ ਸਾਮ੍ਬਾਮ੍ਬ ਸੁਤਾਦਯੋऽਪਰਾ ਯਾਃ ਚਾਹृਤਾ ਭੌਮਵਧੇ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰਯ ਦੇ ਮੁੱਲ ਤੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਸਾਂਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਭੌਮ ਦੇ ਵਧ ਨਾਲ ਬਚਾਇਆ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲ ਆਈਆਂ।

ਏਤਾਃ ਪਰਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਮਪਾਸ੍ਤਪੇਸ਼ਲਂ ਨਿਰਸ੍ਤਸ਼ੌਚਂ ਬਤ ਸਾਧੁ ਕੁਰ੍ਵਤੇ । ਯਾਸਾਂ ਗृਹਾਤ੍ ਪੁष੍ਕਰਲੋਚਨਃ ਪਤਿਃ ਨ ਜਾਤੁ ਅਪੈਤ੍ਯਾਹृਤਿਭਿਃ ਹृਦਿ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍

ਇਹ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਰੀਪਣ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਮਲ-ਨੈਣ ਪਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਸਦਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

(ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਏਵਂਵਿਧਾ ਗਦਨ੍ਤੀਨਾਂ ਸ ਗਿਰਃ ਪੁਰਯੋषਿਤਾਮ੍ । ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ ਸਸ੍ਮਿਤੇਨ ਯਯੌ ਹਰਿਃ

ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹਰੀ ਨੇ ਹਸਦੇ ਹੋਏ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਚਲ ਪਿਆ।

ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੁਃ ਪृਤਨਾਂ ਗੋਪੀਥਾਯ ਮਧੁਦ੍ਵਿषਃ । ਪਰੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਯੁਙ੍ਕ੍ਤ ਚਤੁਰਙ੍‌ਗਿਣੀਮ੍

ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨੇ ਮਧੁ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੰਭਾਵੀ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਚੌਰੰਗੀ ਫੌਜ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀ।

ਅਥ ਦੂਰਾਗਤਾਨ੍ ਸ਼ੌਰਿਃ ਕੌਰਵਾਨ੍ ਵਿਰਹਾਤੁਰਾਨ੍ । ਸਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯ ਦृਢਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍ਸ੍ਵਨਗਰੀਂ ਪ੍ਰਿਯੈਃ

ਫਿਰ ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ, ਦੂਰੋਂ ਆਏ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਸਨ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਵਾਪਸ ਜਾਵਣ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਕੁਰੁਜਾਙ੍ਗਲਪਾਞ੍ਚਾਲਾਨ੍ ਸ਼ੂਰਸੇਨਾਨ੍ ਸਯਾਮੁਨਾਨ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਵਰ੍ਤਂ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ ਸਾਰਸ੍ਵਤਾਨਥ

ਉਹ ਕੁਰੁ, ਜੰਗਲ, ਪਾਂਚਾਲ, ਸ਼ੂਰਸੇਨ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਬ੍ਰਹਮਾਵਰਤ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਮਤਸਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰਸਵਤ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ।

ਮਰੁਧਨ੍ਵਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸੌਵੀਰਾਭੀਰਯੋਃ ਪਰਾਨ੍ । ਆਨਰ੍ਤਾਨ੍ ਭਾਰ੍ਗਵੋਪਾਗਾਤ੍ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਹੋ ਮਨਾਗ੍ਵਿਭੁਃ

ਮਰੁਧਨਵਾ ਦੇ ਰੇਤਲੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੌਵੀਰ ਅਤੇ ਆਭੀਰ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨਰਤ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਘੋੜੇ ਕੁਝ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਹ ਤਤ੍ਰਤ੍ਯੈਃ ਹਰਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਦ੍ਯਤਾਰ੍ਹਣਃ । ਸਾਯਂ ਭੇਜੇ ਦਿਸ਼ਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਗਵਿष੍ਠੋ ਗਾਂ ਗਤਸ੍ਤਦਾ

ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਉਥਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਯੋਗ ਪੂਜਾ ਮਿਲੀ; ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਉਹ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ ਅਤੇ ਚਰਾਗਾਹ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਿਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵੱਲ ਗਿਆ।

ਅਨੁਜਾਨੀਹਿ ਨੌ ਭੂਮਨ੍ ਤਵਾਨੁਚਰਕਿਙ੍‌ਕਰੌ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਨੌ ਭਗਵਤ ऋषੇਰਾਸੀਦਨੁਗ੍ਰਹਾਤ੍

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਅਨੁਮਤੀ ਦੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕ ਤੇ ਸਾਥੀ ਹਾਂ; ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਵਾਣੀ ਗੁਣਾਨੁਕਥਨੇ ਸ਼੍ਰਵਣੌ ਕਥਾਯਾਂ ਹਸ੍ਤੌ ਚ ਕਰ੍ਮਸੁ ਮਨਸ੍ਤਵ ਪਾਦਯੋਰ੍ਨਃ । ਸ੍ਮृਤ੍ਯਾਂ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤਵ ਨਿਵਾਸਜਗਤ੍ਪ੍ਰਣਾਮੇ ਦृष੍ਟਿਃ ਸਤਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇऽਸ੍ਤੁ ਭਵਤ੍ਤਨੂਨਾਮ੍

ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਕੰਨ ਤੇਰੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ, ਸਾਡਾ ਮਨ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ; ਸਾਡਾ ਸਿਰ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਘਰ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਸਤਜਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਹੀ ਮੂਰਤ ਹਨ, ਲੱਗੀ ਰਹੇ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ । ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤ੍ਥਂ ਸਙ੍‌ਕੀਰ੍ਤਿਤਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਭਗਵਾਨ੍ ਗੋਕੁਲੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਦਾਮ੍ਨਾ ਚੋਲੂਖਲੇ ਬਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਾਹ ਗੁਹ੍ਯਕੌ

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਉਲੂਖਲੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੱਸ ਕੇ ਗੁਪਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਜ੍ਞਾਤਂ ਮਮ ਪੁਰੈਵੈਤਦ੍ ऋषਿਣਾ ਕਰੁਣਾਤ੍ਮਨਾ । ਯਤ੍ ਸ਼੍ਰੀਮਦਾਨ੍ਧਯੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਿਃ ਵਿਭ੍ਰਂਸ਼ੋऽਨੁਗ੍ਰਹਃ ਕृਤਃ

ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਿਆਲੂ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਦੌਲਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਦਵੀ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲੀ।

ਸਾਧੂਨਾਂ ਸਮਚਿਤ੍ਤਾਨਾਂ ਸੁਤਰਾਂ ਮਤ੍ਕृਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ਨੋ ਭਵੇਦ੍‍ਬਨ੍ਧਃ ਪੁਂਸੋऽਕ੍ਸ਼੍ਣੋਃ ਸਵਿਤੁਰ੍ਯਥਾ

ਜੋ ਸਾਧੂ, ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੀਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੋਈ ਬੰਧਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ।

ਤਦ੍‍ਗਚ੍ਛਤਂ ਮਤ੍ਪਰਮੌ ਨਲਕੂਬਰ ਸਾਦਨਮ੍ । ਸਞ੍ਜਾਤੋ ਮਯਿ ਭਾਵੋ ਵਾਂ ਈਪ੍ਸਿਤਃ ਪਰਮੋऽਭਵਃ

ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਓ, ਹੇ ਨਲਕੂਬੇਰਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰੇਮ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।