ਯਦਾ ਮੁਕੁਨ੍ਦੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਪਦਂ ਗਤਃ । ਤਦ੍ਦਿਨਾਤ੍ ਕਲਿਰਾਯਾਤਃ ਸਰ੍ਵਸਾਧਨਬਾਧਕਃ
ਜਦੋਂ ਮੁਕੁੰਦ ਭਗਵਾਨ ਧਰਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਕਲਿਯੁਗ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਰਸਤੇ ਅਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟੋ ਦਿਗ੍ਵਿਜਯੇ ਰਾਜ੍ਞਾ ਦੀਨਵਤ੍ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ । ਨ ਮਯਾ ਮਾਰਣੀਯੋऽਯਂ ਸਾਰਂਗ ਇਵ ਸਰਭੁਕ੍
ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਦੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵੇਲੇ ਕਲਿਯੁਗ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਬੇਚਾਰਾ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਧੂ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੌਂ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਫਲਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਪਸਾ ਨ ਯੋਗੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ । ਤਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਕਲੌ ਕੇਸ਼ਵਕੀਰ੍ਤਨਾਤ੍
ਜੋ ਫਲ ਤਪੱਸਿਆ, ਜੋਗ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਕਾਰਂ ਕਲਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾਰਵਤ੍ਸਾਰਨੀਰਸਮ੍ । ਵਿष੍ਣੁਰਾਤਃ ਸ੍ਥਾਪਿਤਵਾਨ੍ ਕਲਿਜਾਨਾਂ ਸੁਖਾਯ ਚ
ਕਲਿਯੁਗ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ, ਰਸ ਤੇ ਮੂਲ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼੍ਣੁਰਾਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਿਯੁਗ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਵਸਾਇਆ।
ਕੁਕਰ੍ਮਾਚਰਨਾਤ੍ਸਾਰਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਨਿਰ੍ਗਤੋऽਧੁਨਾ । ਪਦਾਰ੍ਥਾਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਭੂਮੌ ਬੀਜਹੀਨਾਸ੍ਤੁषਾ ਯਥਾ
ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਹਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਮੂਲ ਰਸ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬੀਜ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਛਿਲਕਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪਈਆਂ ਹਨ।
ਵਿਪ੍ਰੈਰ੍ਭਾਗਵਤੀ ਵਾਰ੍ਤਾ ਗੇਹੇ ਗੇਹੇ ਜਨੇ ਜਨੇ । ਕਾਰਿਤਾ ਕਣਲੋਭੇਨ ਕਥਾਸਾਰਸ੍ਤਤੋ ਗਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਗੱਲ ਘਰ-ਘਰ ਤੇ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈ, ਪਰ ਦੱਖਣ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਰਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਤ੍ਯੁਗ੍ਰਭੂਰਿਕਰ੍ਮਾਣੋ ਨਾਸ੍ਤਿਕਾ ਰੌਰਵਾ ਜਨਾਃ । ਤੇऽਪਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਤੀਰ੍ਥਸਾਰਸ੍ਤਤੋ ਗਤਃ
ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਾਰੀ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਨਾਸਤਿਕ ਤੇ ਨਰਕ ਵਾਂਗ ਲੋਕ ਵੀ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਰਸ ਉਥੋਂ ਵੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਕਾਮਕ੍ਰੋਧ ਮਹਾਲੋਭ ਤृष੍ਣਾਵ੍ਯਾਕੁਲਚੇਤਸਃ । ਤੇऽਪਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਤਪਸਿ ਤਪਃਸਾਰਸ੍ਤਤੋ ਗਤਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸੇ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਬੇਚੈਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਤਪ ਦਾ ਮੂਲ ਫਲ ਉਥੋਂ ਖੋਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨਸਸ਼੍ਚਾਜਯਾਤ੍ ਲੋਭਾਦ੍ ਦਂਭਾਤ੍ ਪਾਖਣ੍ਡਸਂਸ਼੍ਰਯਾਤ੍ । ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ ਅਭ੍ਯਸਨਾਚ੍ਚੈਵ ਧ੍ਯਾਨਯੋਗਫਲਂ ਗਤਮ੍
ਮਨ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਕਰ ਲੈਣ, ਲਾਲਚ, ਦਿਖਾਵੇ ਜਾਂ ਝੂਠੇ ਮਤਾਂ ਦੀ ਪਨਾਹ ਲੈਣ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਦਾ ਅਸਲ ਫਲ ਖੋਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਣ੍ਡਿਤਾਸ੍ਤੁ ਕਲਤ੍ਰੇਣ ਰਮਨ੍ਤੇ ਮਹਿषਾ ਇਵ । ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯੋਤ੍ਪਾਦਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ਾ ਅਦਕ੍ਸ਼ਾ ਮੁਕ੍ਤਿਸਾਧਨੇ
ਵੱਡੇ ਪੰਡਿਤ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਵਧੂਆਂ ਨਾਲ ਭੈਂਸਾਂ ਵਾਂਗ ਮੌਜਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਚੁਸਤ ਹਨ, ਪਰ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹਨ।
ਨ ਹਿ ਵੈष੍ਣਵਤਾ ਕੁਤ੍ਰ ਸਂਪ੍ਰਦਾਯਪੁਰਃਸਰਾ । ਏਵਂ ਪ੍ਰਲਯਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਸ੍ਤੁਸਾਰਃ ਸ੍ਥਲੇ ਸ੍ਥਲੇ
ਅਸਲ ਵੈਸ਼ਣਵ ਧਰਮ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਸੱਚੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਅਯਂ ਤੁ ਯੁਗਧਰ੍ਮੋ ਹਿ ਵਰ੍ਤਤੇ ਕਸ੍ਯ ਦੂषਣਮ੍ । ਅਤਸ੍ਤੁ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸਹਤੇ ਨਿਕਟੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹ ਤਾਂ ਯੁੱਗ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ? ਇਸ ਲਈ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇੜੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤਾ । ਭਕ੍ਤਿਰੂਚੇ ਵਚੋ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਤਚ੍ਚ ਸ਼ੌਨਕ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਭਗਤੀ ਨੇ ਮੁੜ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਵੀ ਸੁਣ, ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ।'
ਭਕ੍ਤਿਰੁਵਾਚ - ਸੁਰਰ੍षੇ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਧਨ੍ਯੋऽਸਿ ਮਦ੍ਭਾਗ੍ਯੇਨ ਸਮਾਗਤਃ । ਸਾਧੂਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਲੋਕੇ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਭਗਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਵਾਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਸੁਭਾਗ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਇਆ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਧੂਆਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਵਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
(ਮਾਲਿਨੀ) ਜਯਤਿ ਜਯਤਿ ਮਾਯਾਂ ਯਸ੍ਯ ਕਾਯਾਧਵਸ੍ਤੇ ਵਚਨਰਚਨਮੇਕਂ ਕੇਵਲਂ ਚਾਕਲਯ੍ਯ । ਧ੍ਰੁਵਪਦਮਪਿ ਯਾਤੋ ਯਤ੍ਕृਪਾਤੋ ਧ੍ਰੁਵੋऽਯਂ ਸਕਲਕੁਸ਼ਲਪਾਤ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰਂ ਨਤਾਸ੍ਮਿ
ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਹ ਮਾਇਆ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਇਕ ਵਚਨ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਬੋਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਧ੍ਰੂਵ ਨੇ ਅਟੱਲ ਅਵਸਥਾ ਪਾਈ। ਮੈਂ ਸਭ ਮੰਗਲਾਂ ਦੇ ਪਾਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ - ਦ੍ਵਿਤੀਯੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਭਕ੍ਤੇਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਨਿਵृਤ੍ਤਯੇ ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਉਦ੍ਯੋਗਃ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ - (ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਵृਥਾ ਖੇਦਯਸੇ ਬਾਲੇ ਅਹੋ ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰਾ ਕਥਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਚਰਣਾਮ੍ਭੋਜਂ ਸ੍ਮਰ ਦੁਃਖਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ – ਦੂਜਾ ਅਧਿਆਇ। ਭਗਤੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦਾ ਉੱਦਮ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬੇਟੀ, ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਘੁਲ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ, ਤੇਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਚ ਪਰਿਤ੍ਰਾਤਾ ਯੇਨ ਕੌਰਵਕਸ਼੍ਮਲਾਤ੍ । ਪਾਲਿਤਾ ਗੋਪਸੁਨ੍ਦਰ੍ਯਃ ਸ ਕृष੍ਣਃ ਕ੍ਵਾਪਿ ਨੋ ਗਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਹੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ?
ਤ੍ਵਂਤੁ ਭਕ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਿਯਾ ਤਸ੍ਯ ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਾਣਤੋऽਧਿਕਾ । ਤ੍ਵਯਾऽऽਹੂਤਸ੍ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ ਯਾਤਿ ਨੀਚਗृਹੇष੍ਵਪਿ
ਪਰ ਤੂੰ, ਭਗਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਹੈਂ। ਜਦ ਤੂੰ ਸੱਦੀ ਹੈਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੀਵਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਾਦਿਤ੍ਰਿਯੁਗੇ ਬੋਧ ਵੈਰਾਗ੍ਯੌ ਮੁਕ੍ਤਿਸਾਧਕੌ । ਕਲੌ ਤੁ ਕੇਵਲਾ ਭਕ੍ਤਿਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਾਯੁਜ੍ਯਕਾਰਿਣੀ
ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਚ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਹਨ; ਪਰ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਭਗਤੀ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਚਿਦ੍ਰੂਪਃ ਸਦ੍ਰੂਪਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸਸਰ੍ਜ ਹ । ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਚਿਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿ ਸੁਂਦਰੀਂ ਕृष੍ਣਵਲ੍ਲਭਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ, ਚੇਤਨ ਸਰੂਪ ਨੇ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਉਸੇ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਮੂਰਤੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਬਣਾਇਆ।
ਬਦ੍ਧ੍ਵਾਂਜਲਿਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪृष੍ਟਂ ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤਿ ਚੈਕਦਾ । ਤ੍ਵਾਂ ਤਦਾऽऽਜ੍ਞਾਪਯਤ੍ ਕृष੍ਣੋ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਾਨ੍ ਪੋषਯੇਤਿ ਚ
ਤੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?' ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, 'ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰ।'
ਅਂਗੀਕृਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਤਦ੍ਵੈ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋऽਭੂਤ੍ ਹਰਿਸ੍ਤਦਾ । ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਦਾਸੀਂ ਦਦੌ ਤੁਭ੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਨਵੈਰਾਗ੍ਯਕੌ ਇਮੌ
ਤੂੰ ਉਹ ਹੁਕਮ ਮੰਨ ਲਿਆ, ਤੇ ਹਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ—ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੈਰਾਗ—ਵੀ ਦਿੱਤੇ।
ਪੋषਣਂ ਸ੍ਵੇਨ ਰੂਪੇਣ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਤ੍ਵਂ ਕਰੋषਿ ਚ । ਭੂਮੌ ਭਕ੍ਤਵਿਪੋषਾਯ ਛਾਯਾਰੂਪਂ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਮ੍
ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈਂ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ ਆਪਣਾ ਛਾਂਵਾਂ-ਰੂਪ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈਂ।
ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਵਿਰਕ੍ਤਿਂ ਚ ਸਹ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਤਾ ਭੁਵਿ । ਕृਤਾਦਿ ਦ੍ਵਾਪਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਮਹਾਨਨ੍ਦੇਨ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਮੁਕਤੀ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਈ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੁਆਪਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹੀ।
ਕਲੌ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਪਾਖਣ੍ਡਾਮਯਪੀਡਿਤਾ । ਤ੍ਵਦ੍ ਆਜ੍ਞਯਾ ਗਤਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਪੁਨਰੇਵ ਸਾ
ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ, ਝੂਠੇ ਮਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ; ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਹ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਵੈਕੁੰਠ ਚਲੀ ਗਈ।
ਸ੍ਮृਤਾ ਤ੍ਵਯਾਪਿ ਚਾਤ੍ਰੈਵ ਮੁਕ੍ਤਿਰਾਯਾਤਿ ਯਾਤਿ ਚ । ਪੁਤ੍ਰੀਕृਤ੍ਯ ਤ੍ਵਯੇਮੌ ਚ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸ੍ਵਸ੍ਯੈਵ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਮੁਕਤੀ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।
ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਾਤਃ ਕਲੌ ਮਨ੍ਦੌ ਵृਦ੍ਧੌ ਜਾਤੌ ਸੁਤੌ ਤਵ । ਤਥਾਪਿ ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਮੁਞ੍ਚ ਤ੍ਵਂ ਉਪਾਯਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਤੇਰੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਰਕੇ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਮੈਂ ਕੋਈ ਉਪਾਉ ਸੋਚ ਲਵਾਂਗਾ।
ਕਲਿਨਾ ਸਦृਸ਼ਃ ਕੋऽਪਿ ਯੁਗੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਰਾਨਨੇ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਤ੍ਵਾਂ ਸ੍ਥਾਪਯਿष੍ਯਾਮਿ ਗੇਹੇ ਗੇਹੇ ਜਨੇ ਜਨੇ
ਸੋਹਣੀਏ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਵਸਾਵਾਂਗਾ।
ਅਨ੍ਯਧਰ੍ਮਾਨ੍ ਤਿਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਮਹੋਤ੍ਸਵਾਨ੍ । ਤਦਾ ਨਾਹਂ ਹਰੇਰ੍ਦਾਸੋ ਲੋਕੇ ਤ੍ਵਾਂ ਨ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯੇ
ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਾ ਮੈਂ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਵਾਂਗਾ।
ਤ੍ਵਦ੍ ਅਨ੍ਵਿਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਜੀਵਾ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਲੌ ਇਹ । ਪਾਪਿਨੋऽਪਿ ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਰ੍ਭਯਂ ਕृष੍ਣਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਣਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਪਾਪੀ ਵੀ ਹੋਣ, ਉਹ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਜਾ ਸਕਣਗੇ।