ਵ੍ਯਾਸਾਦ੍ਯੈਰੀਸ਼੍ਵਰੇਹਾ ਜ੍ਞੈਃ ਕृष੍ਣੇਨਾਦ੍ਭੁਤਕਰ੍ਮਣਾ । ਪ੍ਰਬੋਧਿਤੋऽਪਿ ਇਤਿਹਾਸੈਃ ਨਾਬੁਧ੍ਯਤ ਸ਼ੁਚਾਰ੍ਪਿਤਃ
ਵਿਆਸ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਅਸਚਰਜ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ, ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕਿਆ।
ਆਹ ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮਸੁਤਃ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ਸੁਹृਦਾਂ ਵਧਮ੍ । ਪ੍ਰਾਕृਤੇਨਾਤ੍ਮਨਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ੍ਨੇਹਮੋਹਵਸ਼ਂ ਗਤਃ
ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਆਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਮਤਿ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਅਹੋ ਮੇ ਪਸ਼੍ਯਤਾਜ੍ਞਾਨਂ ਹृਦਿ ਰੂਢਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ । ਪਾਰਕ੍ਯਸ੍ਯੈਵ ਦੇਹਸ੍ਯ ਬਹ੍ਵ੍ਯੋ ਮੇऽਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਰ੍ਹਤਾਃ
ਹਾਏ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਹੈ, ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਹੈ! ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਲਈ, ਮੈਂ ਕਈ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬਾਲਦ੍ਵਿਜਸੁਹृਨ੍ ਮਿਤ੍ਰ ਪਿਤृਭ੍ਰਾਤृਗੁਰੁ ਦ੍ਰੁਹਃ । ਨ ਮੇ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਨਿਰਯਾਤ੍ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਹ੍ਯਪਿ ਵਰ੍ष ਅਯੁਤ ਆਯੁਤੈਃ
ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਵਾਂ, ਪਰ ਬੱਚਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਮਿੱਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਪਿਤਾ, ਭਰਾ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੈਂ ਕਦੇ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਨੈਨੋ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਜਾਭਰ੍ਤੁਃ ਧਰ੍ਮਯੁਦ੍ਧੇ ਵਧੋ ਦ੍ਵਿषਾਮ੍ । ਇਤਿ ਮੇ ਨ ਤੁ ਬੋਧਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ ਸ਼ਾਸਨਂ ਵਚਃ
ਰਾਜਾ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲਈ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਇਹ ਹੁਕਮ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਮਤ੍ ਹਤਬਂਧੂਨਾਂ ਦ੍ਰੋਹੋ ਯੋऽਸੌ ਇਹੋਤ੍ਥਿਤਃ । ਕਰ੍ਮਭਿਃ ਗृਹਮੇਧੀਯੈਃ ਨਾਹਂ ਕਲ੍ਪੋ ਵ੍ਯਪੋਹਿਤੁਮ੍
ਇਹ ਜੋ ਵੈਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਠਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਜਣ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਘਰ-ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਯਥਾ ਪਙ੍ਕੇਨ ਪਙ੍ਕਾਮ੍ਭਃ ਸੁਰਯਾ ਵਾ ਸੁਰਾਕृਤਮ੍ । ਭੂਤਹਤ੍ਯਾਂ ਤਥੈਵੈਕਾਂ ਨ ਯਜ੍ਞੈਃ ਮਾਰ੍ष੍ਟੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੀਚੜ ਨਾਲ ਕੀਚੜ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਇਉਂ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੱਤਿਆ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਜਪਸ਼੍ਚ ਪਰਮੋ ਗੁਹ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਮੇ ਨृਪਾਤ੍ਮਜ । ਯਂ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਪਠਨ੍ ਪੁਮਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਖੇਚਰਾਨ੍
ਹੁਣ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁਣੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ੴ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ । ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਦੇਵਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਯੀਂ ਬੁਧਃ । ਸਪਰ੍ਯਾਂ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਦੇਸ਼ਕਾਲਵਿਭਾਗਵਿਤ੍
ਓṃ, ਭਗਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਠੀਕ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਸਲਿਲੈਃ ਸ਼ੁਚਿਭਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯੈਃ ਵਨ੍ਯੈਰ੍ਮੂਲਫਲਾਦਿਭਿਃ । ਸ਼ਸ੍ਤਾਙ੍ਕੁਰਾਂਸ਼ੁਕੈਸ਼੍ਚਾਰ੍ਚੇਤ੍ ਤੁਲਸ੍ਯਾ ਪ੍ਰਿਯਯਾ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ, ਫੁੱਲ, ਜੰਗਲੀ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲ, ਨਰਮ ਕਲੀ, ਨਵੇਂ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰੇ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਯੀਮਰ੍ਚਾਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਯਮ੍ਬ੍ਵਾਦਿषੁ ਵਾਰ੍ਚਯੇਤ੍ । ਆਭृਤਾਤ੍ਮਾ ਮੁਨਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਯਤਵਾਙ੍ਮਿਤਵਨ੍ਯਭੁਕ੍
ਜਦੋਂ ਭਗਤੀ ਲਈ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਮੂਰਤੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੰਤ—ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ, ਸ਼ਾਂਤ, ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਰੋਕ, ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿਚ ਸਿਆਣਪ—ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਵਤਾਰਚਰਿਤੈਃ ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਨਿਜਮਾਯਯਾ । ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਉਤ੍ਤਮਸ਼੍ਲੋਕਃ ਤਦ੍ ਧ੍ਯਾਯੇਦ੍ ਹृਦਯਙ੍ਗਮਮ੍
ਉੱਤਮ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੀ ਅਚਿੰਤ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗਾ; ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਪਰਿਚਰ੍ਯਾ ਭਗਵਤੋ ਯਾਵਤ੍ਯਃ ਪੂਰ੍ਵਸੇਵਿਤਾਃ । ਤਾ ਮਂਤ੍ਰਹृਦਯੇਨੈਵ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਨ੍ ਮਂਤ੍ਰਮੂਰ੍ਤਯੇ
ਭਗਵਾਨ ਦੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੰਤ੍ਰ ਰਾਹੀਂ ਬਣੀ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ, ਮੰਤ੍ਰ ਵਿਚ ਰਮ ਕੇ, ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਏਵਂ ਕਾਯੇਨ ਮਨਸਾ ਵਚਸਾ ਚ ਮਨੋਗਤਮ੍ । ਪਰਿਚਰ੍ਯਮਾਣੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਭਕ੍ਤਿਮਤ੍ਪਰਿਚਰ੍ਯਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸਰੀਰ, ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਚਮੁਚ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਂਸਾਂ ਅਮਾਯਿਨਾਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਭਜਤਾਂ ਭਾਵਵਰ੍ਧਨਃ । ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਦਿਸ਼ਤ੍ਯਭਿਮਤਂ ਯਦ੍ਧਰ੍ਮਾਦਿषੁ ਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਠੱਗੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਗਵਾਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਚੰਗੀ ਵਸਤੂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਵਿਰਕ੍ਤਸ਼੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਰਤੌ ਭਕ੍ਤਿਯੋਗੇਨ ਭੂਯਸਾ । ਤਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਭਾਵੇਨ ਭਜੇਤਾਦ੍ਧਾ ਵਿਮੁਕ੍ਤਯੇ
ਜੋ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਤੀ-ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ, ਸੱਚੀ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਪੂਰੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਂ ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ ਨृਪਾਰ੍ਭਕਃ । ਯਯੌ ਮਧੁਵਨਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਹਰੇਸ਼੍ਚਰਣਚਰ੍ਚਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਹਰੇ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ ਮਧੁਵਨ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਪੋਵਨਂ ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋऽਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਮੁਨਿਃ । ਅਰ੍ਹਿਤਾਰ੍ਹਣਕੋ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸੁਖਾਸੀਨ ਉਵਾਚ ਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਪੋਵਨ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੁਨੀ ਨੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ - ਰਾਜਨ੍ ਕਿਂ ਧ੍ਯਾਯਸੇ ਦੀਰ੍ਘਂ ਮੁਖੇਨ ਪਰਿਸ਼ੁष੍ਯਤਾ । ਕਿਂ ਵਾ ਨ ਰਿष੍ਯਤੇ ਕਾਮੋ ਧਰ੍ਮੋ ਵਾਰ੍ਥੇਨ ਸਂਯੁਤਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਲੰਬਾ ਸੋਚਦਾ ਬੈਠਾ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੀ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਧਰਮ, ਜੋ ਧਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ?
ਰਾਜੋਵਾਚ - ਸੁਤੋ ਮੇ ਬਾਲਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰੈਣੇਨਾ-ਕਰੁਣਾਤ੍ਮਨਾ । ਨਿਰ੍ਵਾਸਿਤਃ ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਃ ਸਹ ਮਾਤ੍ਰਾ ਮਹਾਨ੍ਕਵਿਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਨਿਕਾ ਬੱਚਾ, ਇੱਕ ਨਿਰਦਈ ਔਰਤ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸਮੇਤ ਨਿਕਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਵੱਡਾ ਸੰਤ ਹੈ।
ਅਪ੍ਯਨਾਥਂ ਵਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਮਾ ਸ੍ਮਾਦਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਭਕਂ ਵृਕਾਃ । ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ਯਾਨਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਂ ਪਰਿਮ੍ਲਾਨਮੁਖਾਮ੍ਬੁਜਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਅਰਦਾਸ ਹੈ ਕਿ ਭੇੜੀਏ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ, ਜੋ ਥੱਕਾ ਹੋਇਆ, ਲੈਟਾ ਹੋਇਆ, ਭੁੱਖਾ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਮੁਰਝਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਹੋ ਮੇ ਬਤ ਦੌਰਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਜਿਤਸ੍ਯੋਪਧਾਰਯ । ਯੋऽਙ੍ਕਂ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾऽऽਰੁਰੁਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਂ ਨਾਭ੍ਯਨਨ੍ਦਮਸਤ੍ਤਮਃ
ਹਾਏ, ਮੇਰੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇਖੋ, ਜੋ ਔਰਤ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ! ਮੈਂ ਉਸ ਨਿਰਮਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਗੋਦ ਚੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਸਵਾਗਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ—ਕਿੰਨਾ ਘਟੀਆ ਹਾਂ!
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ - ਮਾ ਮਾ ਸ਼ੁਚਃ ਸ੍ਵਤਨਯਂ ਦੇਵਗੁਪ੍ਤਂ ਵਿਸ਼ਾਮ੍ਪਤੇ । ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਅਵਿਜ੍ਞਾਯ ਪ੍ਰਾਵृਙ੍ਕ੍ਤੇ ਯਦ੍ਯਸ਼ੋ ਜਗਤ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਯਸ਼ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਫੈਲ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸੁਦੁष੍ਕਰਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤ੍ਵਾ ਲੋਕਪਾਲੈਰਪਿ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਐष੍ਯਤ੍ਯਚਿਰਤੋ ਰਾਜਨ੍ ਯਸ਼ੋ ਵਿਪੁਲਯਂਸ੍ਤਵ
ਉਹ ਨੇ ਐਸਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਲੈ ਆਵੇਗਾ।
ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਦੇਵਰ੍षਿਣਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਜਗਤੀਪਤਿਃ । ਰਾਜਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਮਨਾਦृਤ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਂ ਏਵਾਨ੍ਵਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਰਾਜਸੀ ਸ਼ਾਨ-ਸ਼ੌਕਤ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਹੀ ਸੋਚਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਭਿषਿਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਯਤਃ ਤਾਂ ਉਪੋष੍ਯ ਵਿਭਾਵਰੀਮ੍ । ਸਮਾਹਿਤਃ ਪਰ੍ਯਚਰ ਦृष੍ਯਾਦੇਸ਼ੇਨ ਪੂਰੁषਮ੍
ਉਥੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਬਿਤਾਈ। ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਤੇ ਹੁਕਮ ਮੁਤਾਬਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਕਪਿਤ੍ਥਬਦਰਾਸ਼ਨਃ । ਆਤ੍ਮਵृਤ੍ਤ੍ਯਨੁਸਾਰੇਣ ਮਾਸਂ ਨਿਨ੍ਯੇऽਰ੍ਚਯਨ੍ ਹਰਿਮ੍
ਹਰ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਕਪਿੱਠ ਤੇ ਬੇਰ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਚ ਤਥਾ ਮਾਸਂ षष੍ਠੇ षष੍ਠੇऽਰ੍ਭਕੋ ਦਿਨੇ । ਤृਣਪਰ੍ਣਾਦਿਭਿਃ ਸ਼ੀਰ੍ਣੈਃ ਕृਤਾਨ੍ਨੋऽਭ੍ਯਰ੍ਚਯਨ੍ ਵਿਭੁਮ੍
ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ, ਹਰ ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ, ਘਾਹ ਆਦਿ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ।
ਤृਤੀਯਂ ਚਾਨਯਨ੍ ਮਾਸਂ ਨਵਮੇ ਨਵਮੇऽਹਨਿ । ਅਬ੍ਭਕ੍ਸ਼ ਉਤ੍ਤਮਸ਼੍ਲੋਕਂ ਉਪਾਧਾਵਤ੍ਸਮਾਧਿਨਾ
ਤੀਜੇ ਮਹੀਨੇ, ਹਰ ਨੌਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਜੀਉਂਦਾ ਤੇ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵਧੀਆ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ।
ਚਤੁਰ੍ਥਮਪਿ ਵੈ ਮਾਸਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇऽਹਨਿ । ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ੋ ਜਿਤਸ਼੍ਵਾਸੋ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ ਦੇਵਮਧਾਰਯਤ੍
ਚੌਥੇ ਮਹੀਨੇ, ਹਰ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਹ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਉਂਦਾ, ਆਪਣੀ ਸਾਂਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਲੈਂਦਾ।