(ਵਂਸ਼ਸ੍ਥ) ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਗृਣਨ੍ਤ੍ਯਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਸ਼ਃ ਸ੍ਮਰਨ੍ਤਿ ਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਤਵੇਹਿਤਂ ਜਨਾਃ । ਤ ਏਵ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਚਿਰੇਣ ਤਾਵਕਂ ਭਵਪ੍ਰਵਾਹੋਪਰਮਂ ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਇੱਥਲੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸੁਣਦੇ, ਗਾਉਂਦੇ, ਸਲਾਹਦੇ, ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਵਹਾਵ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਪ੍ਯਦ੍ਯ ਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਕृਤੇਹਿਤ ਪ੍ਰਭੋ ਜਿਹਾਸਸਿ ਸ੍ਵਿਤ੍ ਸੁਹृਦੋऽਨੁਜੀਵਿਨਃ । ਯੇषਾਂ ਨ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ ਭਵਤਃ ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਾਤ੍ ਪਰਾਯਣਂ ਰਾਜਸੁ ਯੋਜਿਤਾਂਹਸਾਮ੍
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕੀ ਤੂੰ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂਗਾ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਰਾਜ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਾਂ।
(ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਕੇ ਵਯਂ ਨਾਮਰੂਪਾਭ੍ਯਾਂ ਯਦੁਭਿਃ ਸਹ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ । ਭਵਤੋऽਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਯਰ੍ਹਿ ਹृषੀਕਾਣਾਂ ਇਵ ਈਸ਼ਿਤੁਃ
ਅਸੀਂ ਪਾਂਡਵ ਤੇ ਯਾਦਵ, ਨਾਮ ਤੇ ਰੂਪ ਹੀ ਹਾਂ; ਜਦ ਤੂੰ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਓਝਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।
ਨੇਯਂ ਸ਼ੋਭਿष੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਰ ਯਥੇਦਾਨੀਂ ਗਦਾਧਰ । ਤ੍ਵਤ੍ਪਦੈਃ ਅਙ੍ਕਿਤਾ ਭਾਤਿ ਸ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਵਿਲਕ੍ਸ਼ਿਤੈਃ
ਹੇ ਗਦਾਧਰ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਇਹ ਇੰਨੀ ਸੋਹਣੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।
ਇਮੇ ਜਨਪਦਾਃ ਸ੍ਵृਦ੍ਧਾਃ ਸੁਪਕ੍ਵੌषਧਿਵੀਰੁਧਃ । ਵਨਾਦ੍ਰਿ ਨਦੀ ਉਦਨ੍ਵਨ੍ਤੋ ਹ੍ਯੇਧਨ੍ਤੇ ਤਵ ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤੈਃ
ਇਹ ਜਨਪਦ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹਨ; ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਖਿੜਦੇ ਤੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਅਥ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤੇ ਸ੍ਵਕੇषੁ ਮੇ । ਸ੍ਨੇਹਪਾਸ਼ਂ ਇਮਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਦृਢਂ ਪਾਣ੍ਡੁषੁ ਵृष੍ਣਿषੁ
ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਲਈ ਜੋ ਪਿਆਰ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੰਧਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦੇ।
ਤ੍ਵਯਿ ਮੇऽਨਨ੍ਯਵਿषਯਾ ਮਤਿਰ੍ਮਧੁਪਤੇऽਸਕृਤ੍ । ਰਤਿਂ ਉਦ੍ਵਹਤਾਤ੍ ਅਦ੍ਧਾ ਗਙ੍ਗੇਵੌਘਂ ਉਦਨ੍ਵਤਿ
ਹੇ ਮਧੂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੇਰੀ ਮਤਿ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੱਲ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਪੈਦਾ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
(ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ) ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਕृष੍ਣਸਖ ਵृष੍ਣਿ ऋषਭਾਵਨਿਧ੍ਰੁਗ੍ ਰਾਜਨ੍ਯਵਂਸ਼ਦਹਨ ਅਨਪਵਰ੍ਗ ਵੀਰ੍ਯ । ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਗੋਦ੍ਵਿਜਸੁਰਾਰ੍ਤਿਹਰਾਵਤਾਰ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਾਖਿਲਗੁਰੋ ਭਗਵਨ੍ ਨਮਸ੍ਤੇ
ਹੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਅਧਰਮ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਗੋਵਿੰਦਾ, ਜੋ ਗਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਸਭ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ । (ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਪृਥਯੇਤ੍ਥਂ ਕਲਪਦੈਃ ਪਰਿਣੂਤਾਖਿਲੋਦਯਃ । ਮਨ੍ਦਂ ਜਹਾਸ ਵੈਕੁਣ੍ਠੋ ਮੋਹਯਨ੍ਨਿਵ ਮਾਯਯਾ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਥਾ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹ ਲਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਤਾਂ ਬਾਢਂ ਇਤਿ ਉਪਾਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਗਜਸਾਹ੍ਵਯਮ੍ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਯਾਸ੍ਯਨ੍ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਰਾਜ੍ਞਾ ਨਿਵਾਰਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਸਤੀਨਾਪੁਰ ਵਿਚ ਗਿਆ; ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਵ੍ਯਾਸਾਦ੍ਯੈਰੀਸ਼੍ਵਰੇਹਾ ਜ੍ਞੈਃ ਕृष੍ਣੇਨਾਦ੍ਭੁਤਕਰ੍ਮਣਾ । ਪ੍ਰਬੋਧਿਤੋऽਪਿ ਇਤਿਹਾਸੈਃ ਨਾਬੁਧ੍ਯਤ ਸ਼ੁਚਾਰ੍ਪਿਤਃ
ਵਿਆਸ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਅਸਚਰਜ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ, ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕਿਆ।
ਆਹ ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮਸੁਤਃ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ਸੁਹृਦਾਂ ਵਧਮ੍ । ਪ੍ਰਾਕृਤੇਨਾਤ੍ਮਨਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ੍ਨੇਹਮੋਹਵਸ਼ਂ ਗਤਃ
ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਆਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਮਤਿ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਅਹੋ ਮੇ ਪਸ਼੍ਯਤਾਜ੍ਞਾਨਂ ਹृਦਿ ਰੂਢਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ । ਪਾਰਕ੍ਯਸ੍ਯੈਵ ਦੇਹਸ੍ਯ ਬਹ੍ਵ੍ਯੋ ਮੇऽਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਰ੍ਹਤਾਃ
ਹਾਏ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਹੈ, ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਹੈ! ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਲਈ, ਮੈਂ ਕਈ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬਾਲਦ੍ਵਿਜਸੁਹृਨ੍ ਮਿਤ੍ਰ ਪਿਤृਭ੍ਰਾਤृਗੁਰੁ ਦ੍ਰੁਹਃ । ਨ ਮੇ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਨਿਰਯਾਤ੍ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਹ੍ਯਪਿ ਵਰ੍ष ਅਯੁਤ ਆਯੁਤੈਃ
ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਵਾਂ, ਪਰ ਬੱਚਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਮਿੱਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਪਿਤਾ, ਭਰਾ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੈਂ ਕਦੇ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਨੈਨੋ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਜਾਭਰ੍ਤੁਃ ਧਰ੍ਮਯੁਦ੍ਧੇ ਵਧੋ ਦ੍ਵਿषਾਮ੍ । ਇਤਿ ਮੇ ਨ ਤੁ ਬੋਧਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ ਸ਼ਾਸਨਂ ਵਚਃ
ਰਾਜਾ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲਈ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਇਹ ਹੁਕਮ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਮਤ੍ ਹਤਬਂਧੂਨਾਂ ਦ੍ਰੋਹੋ ਯੋऽਸੌ ਇਹੋਤ੍ਥਿਤਃ । ਕਰ੍ਮਭਿਃ ਗृਹਮੇਧੀਯੈਃ ਨਾਹਂ ਕਲ੍ਪੋ ਵ੍ਯਪੋਹਿਤੁਮ੍
ਇਹ ਜੋ ਵੈਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਠਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਜਣ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਘਰ-ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਯਥਾ ਪਙ੍ਕੇਨ ਪਙ੍ਕਾਮ੍ਭਃ ਸੁਰਯਾ ਵਾ ਸੁਰਾਕृਤਮ੍ । ਭੂਤਹਤ੍ਯਾਂ ਤਥੈਵੈਕਾਂ ਨ ਯਜ੍ਞੈਃ ਮਾਰ੍ष੍ਟੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੀਚੜ ਨਾਲ ਕੀਚੜ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਇਉਂ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੱਤਿਆ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਜਪਸ਼੍ਚ ਪਰਮੋ ਗੁਹ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਮੇ ਨृਪਾਤ੍ਮਜ । ਯਂ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਪਠਨ੍ ਪੁਮਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਖੇਚਰਾਨ੍
ਹੁਣ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁਣੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ੴ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ । ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਦੇਵਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਯੀਂ ਬੁਧਃ । ਸਪਰ੍ਯਾਂ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਦੇਸ਼ਕਾਲਵਿਭਾਗਵਿਤ੍
ਓṃ, ਭਗਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਠੀਕ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਸਲਿਲੈਃ ਸ਼ੁਚਿਭਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯੈਃ ਵਨ੍ਯੈਰ੍ਮੂਲਫਲਾਦਿਭਿਃ । ਸ਼ਸ੍ਤਾਙ੍ਕੁਰਾਂਸ਼ੁਕੈਸ਼੍ਚਾਰ੍ਚੇਤ੍ ਤੁਲਸ੍ਯਾ ਪ੍ਰਿਯਯਾ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ, ਫੁੱਲ, ਜੰਗਲੀ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲ, ਨਰਮ ਕਲੀ, ਨਵੇਂ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰੇ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਯੀਮਰ੍ਚਾਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਯਮ੍ਬ੍ਵਾਦਿषੁ ਵਾਰ੍ਚਯੇਤ੍ । ਆਭृਤਾਤ੍ਮਾ ਮੁਨਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਯਤਵਾਙ੍ਮਿਤਵਨ੍ਯਭੁਕ੍
ਜਦੋਂ ਭਗਤੀ ਲਈ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਮੂਰਤੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੰਤ—ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ, ਸ਼ਾਂਤ, ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਰੋਕ, ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿਚ ਸਿਆਣਪ—ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਵਤਾਰਚਰਿਤੈਃ ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਨਿਜਮਾਯਯਾ । ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਉਤ੍ਤਮਸ਼੍ਲੋਕਃ ਤਦ੍ ਧ੍ਯਾਯੇਦ੍ ਹृਦਯਙ੍ਗਮਮ੍
ਉੱਤਮ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੀ ਅਚਿੰਤ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗਾ; ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਪਰਿਚਰ੍ਯਾ ਭਗਵਤੋ ਯਾਵਤ੍ਯਃ ਪੂਰ੍ਵਸੇਵਿਤਾਃ । ਤਾ ਮਂਤ੍ਰਹृਦਯੇਨੈਵ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਨ੍ ਮਂਤ੍ਰਮੂਰ੍ਤਯੇ
ਭਗਵਾਨ ਦੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੰਤ੍ਰ ਰਾਹੀਂ ਬਣੀ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ, ਮੰਤ੍ਰ ਵਿਚ ਰਮ ਕੇ, ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਏਵਂ ਕਾਯੇਨ ਮਨਸਾ ਵਚਸਾ ਚ ਮਨੋਗਤਮ੍ । ਪਰਿਚਰ੍ਯਮਾਣੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਭਕ੍ਤਿਮਤ੍ਪਰਿਚਰ੍ਯਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸਰੀਰ, ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਚਮੁਚ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਂਸਾਂ ਅਮਾਯਿਨਾਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਭਜਤਾਂ ਭਾਵਵਰ੍ਧਨਃ । ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਦਿਸ਼ਤ੍ਯਭਿਮਤਂ ਯਦ੍ਧਰ੍ਮਾਦਿषੁ ਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਠੱਗੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਗਵਾਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਚੰਗੀ ਵਸਤੂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਵਿਰਕ੍ਤਸ਼੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਰਤੌ ਭਕ੍ਤਿਯੋਗੇਨ ਭੂਯਸਾ । ਤਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਭਾਵੇਨ ਭਜੇਤਾਦ੍ਧਾ ਵਿਮੁਕ੍ਤਯੇ
ਜੋ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਤੀ-ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ, ਸੱਚੀ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਪੂਰੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਂ ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ ਨृਪਾਰ੍ਭਕਃ । ਯਯੌ ਮਧੁਵਨਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਹਰੇਸ਼੍ਚਰਣਚਰ੍ਚਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਹਰੇ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ ਮਧੁਵਨ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਪੋਵਨਂ ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋऽਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਮੁਨਿਃ । ਅਰ੍ਹਿਤਾਰ੍ਹਣਕੋ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸੁਖਾਸੀਨ ਉਵਾਚ ਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਪੋਵਨ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੁਨੀ ਨੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ - ਰਾਜਨ੍ ਕਿਂ ਧ੍ਯਾਯਸੇ ਦੀਰ੍ਘਂ ਮੁਖੇਨ ਪਰਿਸ਼ੁष੍ਯਤਾ । ਕਿਂ ਵਾ ਨ ਰਿष੍ਯਤੇ ਕਾਮੋ ਧਰ੍ਮੋ ਵਾਰ੍ਥੇਨ ਸਂਯੁਤਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਲੰਬਾ ਸੋਚਦਾ ਬੈਠਾ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੀ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਧਰਮ, ਜੋ ਧਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ?
ਰਾਜੋਵਾਚ - ਸੁਤੋ ਮੇ ਬਾਲਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰੈਣੇਨਾ-ਕਰੁਣਾਤ੍ਮਨਾ । ਨਿਰ੍ਵਾਸਿਤਃ ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਃ ਸਹ ਮਾਤ੍ਰਾ ਮਹਾਨ੍ਕਵਿਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਨਿਕਾ ਬੱਚਾ, ਇੱਕ ਨਿਰਦਈ ਔਰਤ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸਮੇਤ ਨਿਕਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਵੱਡਾ ਸੰਤ ਹੈ।