ਯਾਜਯਿਤ੍ਵਾਸ਼੍ਵਮੇਧੈਸ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਭਿਰੁਤ੍ਤਮਕਲ੍ਪਕੈਃ । ਤਦ੍ਯਸ਼ਃ ਪਾਵਨਂ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸ਼ਤਮਨ੍ਯੋਰਿਵਾਤਨੋਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਉੱਤਮ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਵਾਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ੋਭਾ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਈ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ।
ਆਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਪਾਣ੍ਡੁਪੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ੈਨੇਯੋਦ੍ਧਵਸਂਯੁਤਃ । ਦ੍ਵੈਪਾਯਨਾਦਿਭਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰੈਃ ਪੂਜਿਤੈਃ ਪ੍ਰਤਿਪੂਜਿਤਃ
ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਸੈਣੇ ਅਤੇ ਉਧਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਅਾਸ ਤੇ ਹੋਰ ਮੁਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਗਨ੍ਤੁਂ ਕृਤਮਤਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਦ੍ਵਾਰਕਾਂ ਰਥਮਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਉਪਲੇਭੇऽਭਿਧਾਵਨ੍ਤੀਂ ਉਤ੍ਤਰਾਂ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਾਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦਵਾਰਕਾ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਪਰ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਡਰ ਵਿਚ ਪਈ ਹੋਈ, ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਉਤ੍ਤਰੋਵਾਚ ਪਾਹਿ ਪਾਹਿ ਮਹਾਯੋਗਿਨ੍ ਦੇਵਦੇਵ ਜਗਤ੍ਪਤੇ । ਨਾਨ੍ਯਂ ਤ੍ਵਦਭਯਂ ਪਸ਼੍ਯੇ ਯਤ੍ਰ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਮਹਾਂਯੋਗੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ! ਜਿੱਥੇ ਮੌਤ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
ਅਭਿਦ੍ਰਵਤਿ ਮਾਮੀਸ਼ ਸ਼ਰਸ੍ਤਪ੍ਤਾਯਸੋ ਵਿਭੋ । ਕਾਮਂ ਦਹਤੁ ਮਾਂ ਨਾਥ ਮਾ ਮੇ ਗਰ੍ਭੋ ਨਿਪਾਤ੍ਯਤਾਮ੍
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਕ ਤਪਦੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਤੀਰ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਦੌੜ ਰਿਹਾ ਹੈ! ਜੇ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇ, ਪਰ ਹੇ ਮਾਲਕ, ਮੇਰੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਉਪਧਾਰ੍ਯ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ । ਅਪਾਣ੍ਡਵਮਿਦਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਦ੍ਰੌਣੇਰਸ੍ਤ੍ਰਮਬੁਧ੍ਯਤ
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਪਾਂਡਵ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਹੈ।
ਤਰ੍ਹ੍ਯੇਵਾਥ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ ਪਞ੍ਚ ਸਾਯਕਾਨ੍ । ਆਤ੍ਮਨੋऽਭਿਮੁਖਾਨ੍ ਦੀਪ੍ਤਾਨ੍ ਆਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯੁਪਾਦਦੁਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਪੰਜ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆ ਰਹੇ ਤਪਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾ ਲਿਆ।
ਵ੍ਯਸਨਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਤ੍ਤੇषਾਂ ਅਨਨ੍ਯਵਿषਯਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਸ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਵਾਨਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਵ੍ਯਧਾਦ੍ਵਿਭੁਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਆਈ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਉਸ ਵਿਚ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਅਨ੍ਤਃਸ੍ਥਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਆਤ੍ਮਾ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੋ ਹਰਿਃ । ਸ੍ਵਮਾਯਯਾऽऽਵृਣੋਦ੍ਗਰ੍ਭਂ ਵੈਰਾਟ੍ਯਾਃ ਕੁਰੁਤਨ੍ਤਵੇ
ਹਰੀ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਹਰ ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉੱਤਰਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਨੂੰ, ਜੋ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੀ, ਢੱਕ ਲਿਆ।
ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਿਰਃ ਤ੍ਵਮੋਘਂ ਚਾਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਯਮ੍ । ਵੈष੍ਣਵਂ ਤੇਜ ਆਸਾਦ੍ਯ ਸਮਸ਼ਾਮ੍ਯਦ੍ ਭृਗੂਦ੍ਵਹ
ਭਾਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਸ਼ਿਰਾ ਹਥਿਆਰ ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਪਰਤਿਕਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੇਰੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਾ ਮਂਸ੍ਥਾ ਹ੍ਯੇਤਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮਯੇऽਚ੍ਯੁਤੇ । ਯ ਇਦਂ ਮਾਯਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਸृਜਤ੍ਯਵਤਿ ਹਨ੍ਤ੍ਯਜਃ
ਇਸ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਨਾ ਸਮਝੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਚ੍ਯੁਤ ਸਭ ਅਚੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਅਜਨਮਾ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਪਾਲਦਾ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜੋਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੈਃ ਆਤ੍ਮਜੈਃ ਸਹ ਕृष੍ਣਯਾ । ਪ੍ਰਯਾਣਾਭਿਮੁਖਂ ਕृष੍ਣਂ ਇਦਮਾਹ ਪृਥਾ ਸਤੀ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਕੁਨ੍ਤ੍ਯੁਵਾਚ । ਨਮਸ੍ਯੇ ਪੁਰੁषਂ ਤ੍ਵਾऽऽਦ੍ਯਂ ਈਸ਼੍ਵਰਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਮ੍ । ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਅਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਰਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਮਾਯਾਜਵਨਿਕਾਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਞਾਧੋਕ੍ਸ਼ਜਮਵ੍ਯਯਮ੍ । ਨ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਮੂਢਦृਸ਼ਾ ਨਟੋ ਨਾਟ੍ਯਧਰੋ ਯਥਾ
ਮਾਇਆ ਦੀ ਚਾਦਰ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਗਿਆਤ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ, ਤੂੰ ਮੂਰਖਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ ਆਪਣੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਨਾਲ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਪਰਮਹਂਸਾਨਾਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਅਮਲਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਭਕ੍ਤਿਯੋਗਵਿਧਾਨਾਰ੍ਥਂ ਕਥਂ ਪਸ਼੍ਯੇਮ ਹਿ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਮ ਹੰਸਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਜਾਗਣ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਔਰਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਕृष੍ਣਾਯ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਦੇਵਕੀਨਂਦਨਾਯ ਚ । ਨਂਦਗੋਪਕੁਮਾਰਾਯ ਗੋਵਿਂਦਾਯ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨੰਦ ਤੇ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਲਾਡਲੇ, ਗੋਵਿੰਦ — ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮਃ ਪਙ੍ਕਜਨਾਭਾਯ ਨਮਃ ਪਙ੍ਕਜਮਾਲਿਨੇ । ਨਮਃ ਪਙ੍ਕਜਨੇਤ੍ਰਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਪਙ੍ਕਜਾਙ੍ਘ੍ਰਯੇ
ਕੰਵਲ-ਨਾਭੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਕੰਵਲ-ਮਾਲਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਕੰਵਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤੇਰੇ ਕੰਵਲ-ਜਿਹੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
(ਵਂਸ਼ਸ੍ਥ) ਯਥਾ ਹृषੀਕੇਸ਼ ਖਲੇਨ ਦੇਵਕੀ ਕਂਸੇਨ ਰੁਦ੍ਧਾਤਿਚਿਰਂ ਸ਼ੁਚਾਰ੍ਪਿਤਾ । ਵਿਮੋਚਿਤਾਹਂ ਚ ਸਹਾਤ੍ਮਜਾ ਵਿਭੋ ਤ੍ਵਯੈਵ ਨਾਥੇਨ ਮੁਹੁਰ੍ਵਿਪਦ੍ਗਣਾਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਕਮਸਾ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਕਰਕੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੁਖੀ ਰਹੀ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਤਿਵੇਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਬਹੁਤ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ।
ਵਿषਾਨ੍ਮਹਾਗ੍ਨੇਃ ਪੁਰੁषਾਦਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ ਅਸਤ੍ਸਭਾਯਾ ਵਨਵਾਸਕृਚ੍ਛ੍ਰਤਃ । ਮृਧੇ ਮृਧੇऽਨੇਕਮਹਾਰਥਾਸ੍ਤ੍ਰਤੋ ਦ੍ਰੌਣ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮ ਹਰੇऽਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਜਹਿਰੀਲੇ ਵਿਸ਼ ਤੋਂ, ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਤੋਂ, ਮਨੁੱਖ-ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ, ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਤੋਂ, ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਜੰਗ ਤੋਂ, ਤੇ ਦ੍ਰੌਣ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਤੋਂ, ਹੇ ਹਰੀ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਇਆ।
(ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਵਿਪਦਃ ਸਨ੍ਤੁ ਤਾਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਜਗਦ੍ਗੁਰੋ । ਭਵਤੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਯਤ੍ਸ੍ਯਾਦ੍ ਅਪੁਨਰ੍ਭਵਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਉਹ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਸਦਾ ਆਉਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਵੇਖੀਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਜਨ੍ਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਰੀਭਿਃ ਏਧਮਾਨਮਦਃ ਪੁਮਾਨ੍ । ਨੈਵਾਰ੍ਹਤ੍ਯਭਿਧਾਤੁਂ ਵੈ ਤ੍ਵਾਂ ਅਕਿਞ੍ਚਨਗੋਚਰਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ, ਧਨ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸੱਦ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਕੇਵਲ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੈ ਜੋ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ।
ਨਮੋऽਕਿਞ੍ਚਨਵਿਤ੍ਤਾਯ ਨਿਵृਤ੍ਤਗੁਣਵृਤ੍ਤਯੇ । ਆਤ੍ਮਾਰਾਮਾਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਯ ਕੈਵਲ੍ਯਪਤਯੇ ਨਮਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਧਨ-ਸੰਪਤੀ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ — ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਮਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਕਾਲਮੀਸ਼ਾਨਂ ਅਨਾਦਿਨਿਧਨਂ ਵਿਭੁਮ੍ । ਸਮਂ ਚਰਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਭੂਤਾਨਾਂ ਯਨ੍ਮਿਥਃ ਕਲਿਃ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਮਾਂ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ, ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
(ਵਂਸ਼ਸ੍ਥ) ਨ ਵੇਦ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਭਗਵਂਸ਼੍ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਂ ਤਵੇਹਮਾਨਸ੍ਯ ਨृਣਾਂ ਵਿਡਮ੍ਬਨਮ੍ । ਨ ਯਸ੍ਯ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਦਯਿਤੋऽਸ੍ਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਦ੍ ਦ੍ਵੇष੍ਯਸ਼੍ਚ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿषਮਾ ਮਤਿਰ੍ਨृਣਾਮ੍
ਕੋਈ ਵੀ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ। ਤੇਰੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਕੰਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਹਾਸ-ਮਜਾਕ ਹਨ। ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨ ਪਿਆਰ, ਨ ਵੈਰ ਹੈ, ਪਰ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਖਪਾਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
(ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਜਨ੍ਮ ਕਰ੍ਮ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ ਅਜਸ੍ਯਾਕਰ੍ਤੁਰਾਤ੍ਮਨਃ । ਤਿਰ੍ਯਙ੍ ਨृषਿषੁ ਯਾਦਃਸੁ ਤਦ੍ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਵਿਡਮ੍ਬਨਮ੍
ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਅਜਨਮਾ, ਕੁਝ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਦੋਂ ਪਸ਼ੂਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਤੇ ਜਲ-ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਤੇ ਕਰਤਬ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਾਸ-ਮਜਾਕ ਹੈ।
(ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ) ਗੋਪ੍ਯਾਦਦੇ ਤ੍ਵਯਿ ਕृਤਾਗਸਿ ਦਾਮ ਤਾਵਦ੍ ਯਾ ਤੇ ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਰੁਕਲਿਲ ਅਞ੍ਜਨ ਸਂਭ੍ਰਮਾਕ੍ਸ਼ਮ੍ । ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਨਿਨੀਯ ਭਯਭਾਵਨਯਾ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਸਾ ਮਾਂ ਵਿਮੋਹਯਤਿ ਭੀਰਪਿ ਯਦ੍ਬਿਭੇਤਿ
ਜਦੋਂ ਗੋਪੀ ਨੇ ਤੇਰੇ ਉਪਦ੍ਰਵ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਬੰਨਣ ਲਈ ਰੱਸਾ ਲਿਆ, ਤੇਰੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਤੇ ਕਾਜਲ ਲਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੂੰ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੂੰਹ ਝੁਕਾ ਲਿਆ — ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਡਰਪੋਕ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਡਰਦੇ ਹਨ।
(ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਕੇਚਿਦ੍ ਆਹੁਃ ਅਜਂ ਜਾਤਂ ਪੁਣ੍ਯਸ਼੍ਲੋਕਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤਯੇ । ਯਦੋਃ ਪ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਅਨ੍ਵਵਾਯੇ ਮਲਯਸ੍ਯੇਵ ਚਨ੍ਦਨਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਨਮਾ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਯਦੂਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਲਯਾ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦਨ ਉਗਦਾ ਹੈ।
ਅਪਰੇ ਵਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਦੇਵਕ੍ਯਾਂ ਯਾਚਿਤੋऽਭ੍ਯਗਾਤ੍ । ਅਜਸ੍ਤ੍ਵਮਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਮਾਯ ਵਧਾਯ ਚ ਸੁਰਦ੍ਵਿषਾਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ 'ਤੇ, ਤੂੰ, ਜੋ ਜਨਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈਂ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਆਇਆ।
ਭਾਰਾਵਤਾਰਣਾਯਾਨ੍ਯੇ ਭੁਵੋ ਨਾਵ ਇਵੋਦਧੌ । ਸੀਦਨ੍ਤ੍ਯਾ ਭੂਰਿਭਾਰੇਣ ਜਾਤੋ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਭੁਵਾਰ੍ਥਿਤਃ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਵੱਡੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੌਕਾ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਤੂੰ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਲਕਾ ਕਰ ਸਕੀ।
ਭਵੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਮਾਨਾਨਾਂ ਅਵਿਦ੍ਯਾਕਾਮਕਰ੍ਮਭਿਃ । ਸ਼੍ਰਵਣ ਸ੍ਮਰਣਾਰ੍ਹਾਣਿ ਕਰਿष੍ਯਮ੍ ਇਤਿ ਕੇਚਨ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਆਇਆ ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਗਿਆਨ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁਣਨ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਾਇਕ ਹਨ।