ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

(ਵਂਸ਼ਸ੍ਥ) ਤਥਾਹृਤਂ ਪਸ਼ੁਵਤ੍ਪਾਸ਼ਬਦ੍ਧਂ ਅਵਾਙ੍ਮੁਖਂ ਕਰ੍ਮਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤੇਨ । ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕृष੍ਣਾਪਕृਤਂ ਗੁਰੋਃ ਸੁਤਂ ਵਾਮਸ੍ਵਭਾਵਾ ਕृਪਯਾ ਨਨਾਮ ਚ

ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ ਸੀ, ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਸਿਰ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਕੁਪੀਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਨਰਮ ਸੀ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਝੁਕ ਗਈ।

(ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਉਵਾਚ ਚਾਸਹਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਬਂਧਨਾਨਯਨਂ ਸਤੀ । ਮੁਚ੍ਯਤਾਂ ਮੁਚ੍ਯਤਾਂ ਏष ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨਿਤਰਾਂ ਗੁਰੁਃ

ਉਹ ਸਤੀ, ਉਸ ਦੀ ਬੇਬਸੀ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਲਿਜਾਣਾ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੀ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, 'ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡੋ, ਛੱਡੋ! ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਾਡਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।'

ਸਰਹਸ੍ਯੋ ਧਨੁਰ੍ਵੇਦਃ ਸਵਿਸਰ੍ਗੋਪਸਂਯਮਃ । ਅਸ੍ਤ੍ਰਗ੍ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਭਵਤਾ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਯਦਨੁਗ੍ਰਹਾਤ੍

ਧਨੁਰ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭੇਦ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੇ ਵਾਪਸੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ।

ਸ ਏष ਭਗਵਾਨ੍ ਦ੍ਰੋਣਃ ਪ੍ਰਜਾਰੂਪੇਣ ਵਰ੍ਤਤੇ । ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋऽਰ੍ਧਂ ਪਤ੍‍ਨ੍ਯਾਃ ਤੇ ਨਾਨ੍ਵਗਾਦ੍ ਵੀਰਸੂਃ ਕृਪੀ

ਉਹੀ ਭਗਵਾਨ ਦ੍ਰੋਣ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਅੱਧੀ ਹਿਸੇਦਾਰੀ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੁਪੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਜਣਿਆ।

ਤਦ੍ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਮਹਾਭਾਗ ਭਵਦ੍‌ਭਿਃ ਰ੍ਗੌਰਵਂ ਕੁਲਮ੍ । ਵृਜਿਨਂ ਨਾਰ੍ਹਤਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਪੂਜ੍ਯਂ ਵਨ੍ਦ੍ਯਮਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਸ਼ਃ

ਇਸ ਲਈ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ, ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਜ਼ਤਦਾਰ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲਾ ਘਰਾਣਾ, ਜੋ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਭੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬਦਨਾਮੀ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।

ਮਾ ਰੋਦੀਦਸ੍ਯ ਜਨਨੀ ਗੌਤਮੀ ਪਤਿਦੇਵਤਾ । ਯਥਾਹਂ ਮृਤਵਤ੍ਸਾऽਰ੍ਤਾ ਰੋਦਿਮ੍ਯਸ਼੍ਰੁਮੁਖੀ ਮੁਹੁਃ

ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਗੌਤਮੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਰੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਮੁੜ ਮੁੜ ਅੰਸੂ ਵਗਾ ਕੇ ਰੋਈ ਹਾਂ।

ਯੈਃ ਕੋਪਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੁਲਂ ਰਾਜਨ੍ਯੈਰਜਿਤਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਤਤ੍ ਕੁਲਂ ਪ੍ਰਦਹਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸਾਨੁਬਂਧਂ ਸ਼ੁਚਾਰ੍ਪਿਤਮ੍

ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਘਰਾਣਾ ਬੇਕਾਬੂ ਰਾਜਿਆਂ ਕਰਕੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਘਰਾਣਾ, ਚਾਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਜਲਦੀ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਨ੍ਯਾਯ੍ਯਂ ਸਕਰੁਣਂ ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਲੀਕਂ ਸਮਂ ਮਹਤ੍ । ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮਸੁਤੋ ਰਾਜ੍ਞ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨਂਦਦ੍ ਵਚੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਰਾਣੀ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ, ਜੋ ਧਰਮਕ, ਨਿਆਂਯੁਕਤ, ਦਇਆਲੂ, ਸੱਚੇ ਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਸਨ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਮੰਨ ਲਏ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।

ਨਕੁਲਃ ਸਹਦੇਵਸ਼੍ਚ ਯੁਯੁਧਾਨੋ ਧਨਂਜਯਃ । ਭਗਵਾਨ੍ ਦੇਵਕੀਪੁਤ੍ਰੋ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਯਾਸ਼੍ਚ ਯੋषਿਤਃ

ਉਥੇ ਨਕੁਲ, ਸਹਦੇਵ, ਯੁਯੁਧਾਨ, ਧਨੰਜਯ, ਭਗਵਾਨ ਦੇਵਕੀ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਪੁਰਖ ਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਤਤ੍ਰਾਹਾਮਰ੍षਿਤੋ ਭੀਮਃ ਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ ਵਧਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਨ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਨਾਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚਾਰ੍ਥੇ ਯੋऽਹਨ੍ ਸੁਪ੍ਤਾਨ੍ ਸ਼ਿਸ਼ੂਨ੍ ਵृਥਾ

ਉਸ ਵੇਲੇ ਭੀਮ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਬੰਦਾ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਸੁੱਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮੌਤ ਹੀ ਠੀਕ ਹੈ।

ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਭੀਮਗਦਿਤਂ ਦ੍ਰੌਪਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ । ਆਲੋਕ੍ਯ ਵਦਨਂ ਸਖ੍ਯੁਃ ਇਦਮਾਹ ਹਸਨ੍ਨਿਵ

ਭੀਮ ਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਹੌਲੀ ਹੱਸਦਿਆਂ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਬਂਧੁਰ੍ਨ ਹਨ੍ਤਵ੍ਯ ਆਤਤਾਯੀ ਵਧਾਰ੍ਹਣਃ । ਮਯੈਵੋਭਯਮਾਮ੍ਨਾਤਂ ਪਰਿਪਾਹ੍ਯਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍

ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਪਰ ਹਮਲਾਵਰ ਮਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ—ਮੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ।

ਕੁਰੁ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਤ੍ਯਂ ਯਤ੍ਤਤ੍ ਸਾਂਤ੍ਵਯਤਾ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਪ੍ਰਿਯਂ ਚ ਭੀਮਸੇਨਸ੍ਯ ਪਾਞ੍ਚਾਲ੍ਯਾ ਮਹ੍ਯਮੇਵ ਚ

ਕੁਰੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰੋ, ਜੋ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਭੀਮਸੇਨ, ਪਾਂਚਾਲੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਅਰ੍ਜੁਨਃ ਸਹਸਾऽऽਜ੍ਞਾਯ ਹਰੇਰ੍ਹਾਰ੍ਦਮਥਾਸਿਨਾ । ਮਣਿਂ ਜਹਾਰ ਮੂਰ੍ਧਨ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯ ਸਹਮੂਰ੍ਧਜਮ੍

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਹਰਿ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੁਜਾਤੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਮਣੀ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਹਟਾ ਲਿਆ।

ਵਿਮੁਚ੍ਯ ਰਸ਼ਨਾਬਦ੍ਧਂ ਬਾਲਹਤ੍ਯਾਹਤਪ੍ਰਭਮ੍ । ਤੇਜਸਾ ਮਣਿਨਾ ਹੀਨਂ ਸ਼ਿਬਿਰਾਨ੍ ਨਿਰਯਾਪਯਤ੍

ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਮਰਬੰਦ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬੱਚਾ ਮਾਰਣ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਮੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਮਣੀ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਿਵਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲੈ ਗਿਆ।

ਵਪਨਂ ਦ੍ਰਵਿਣਾਦਾਨਂ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ ਨਿਰ੍ਯਾਪਣਂ ਤਥਾ । ਏष ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਬਂਧੂਨਾਂ ਵਧੋ ਨਾਨ੍ਯੋऽਸ੍ਤਿ ਦੈਹਿਕਃ

ਸਿਰ ਮੁੰਢਣਾ, ਦੌਲਤ ਲੈ ਲੈਣਾ, ਅਤੇ ਘਰ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦੇਣਾ—ਇਹ ਨਾਮ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਸਜ਼ਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।

ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਾਤੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ ਸਹ ਕृष੍ਣਯਾ । ਸ੍ਵਾਨਾਂ ਮृਤਾਨਾਂ ਯਤ੍ਕृਤ੍ਯਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਨਿਰ੍ਹਰਣਾਦਿਕਮ੍

ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੰਮ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣਾ, ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

ਅਥ ਸਪ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ । ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ। ਯਦਾਤ੍ਥ ਮਾਂ ਮਹਾਭਾਗ ਤਚ੍ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮੇਵ ਮੇ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਭਵੋ ਲੋਕਪਾਲਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਵਾਸਂ ਮੇऽਭਿਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ

ਹੁਣ ਸੱਤਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਉਹੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਵਸਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਜਾਃ ਪੁਪੁषਤੁਃ ਪ੍ਰੀਤੌ ਦਮ੍ਪਤੀ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਸਲੌ। ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤੌ ਕੂਜਿਤਂ ਤਾਸਾਂ ਨਿਰ੍ਵृਤੌ ਕਲਭਾषਿਤੈਃ

ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਫਲਦੇ-ਫੂਲਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਵਾਂਗ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਸੁਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਦੇ।

ਤਾਸਾਂ ਪਤਤ੍ਰੈਃ ਸੁਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੈਃ ਕੂਜਿਤੈਰ੍ਮੁਗ੍ਧਚੇष੍ਟਿਤੈਃ। ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਦ੍ਗਮੈਰਦੀਨਾਨਾਂ ਪਿਤਰੌ ਮੁਦਮਾਪਤੁਃ

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਾਂ ਦੀ ਨਰਮ ਛੁਹਟ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਹਲਚਲਾਂ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕੋਲ ਆਏ, ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ।

ਸ੍ਨੇਹਾਨੁਬਦ੍ਧਹृਦਯਾਵਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਮਾਯਯਾ। ਵਿਮੋਹਿਤੌ ਦੀਨਧਿਯੌ ਸ਼ਿਸ਼ੂਨ੍ਪੁਪੁषਤੁਃ ਪ੍ਰਜਾਃ

ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦਿਲ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭਟਕੇ ਹੋਏ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

ਏਕਦਾ ਜਗ੍ਮਤੁਸ੍ਤਾਸਾਮਨ੍ਨਾਰ੍ਥਂ ਤੌ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਨੌ। ਪਰਿਤਃ ਕਾਨਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਰ੍ਥਿਨੌ ਚੇਰਤੁਸ਼੍ਚਿਰਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਦੋ ਘਰਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਨਿਕਲੇ; ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਖਾਣਾ ਲੱਭਦੇ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।

ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਲੁਬ੍ਧਕਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਯਦृਚ੍ਛਾਤੋ ਵਨੇਚਰਃ। ਜਗृਹੇ ਜਾਲਮਾਤਤ੍ਯ ਚਰਤਃ ਸ੍ਵਾਲਯਾਨ੍ਤਿਕੇ

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮੌਕੇ ਤੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਾਲ ਪਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਫੜ ਲਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਲ ਰਹੇ ਸਨ।

ਕਪੋਤਸ਼੍ਚ ਕਪੋਤੀ ਚ ਪ੍ਰਜਾਪੋषੇ ਸਦੋਤ੍ਸੁਕੌ। ਗਤੌ ਪੋषਣਮਾਦਾਯ ਸ੍ਵਨੀਡਮੁਪਜਗ੍ਮਤੁਃ

ਕਬੂਤਰ ਅਤੇ ਕਬੂਤਰੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਖਾਣਾ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਗਏ।

ਕਪੋਤੀ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਜਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਬਾਲਕਾਨ੍ਜਾਲਸਂਵृਤਾਨ੍। ਤਾਨਭ੍ਯਧਾਵਤ੍ਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤੀ ਕ੍ਰੋਸ਼ਤੋ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਾ

ਕਬੂਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜੀ, ਰੋਈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੋਹਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈ।

ਸਾਸਕृਤ੍ਸ੍ਨੇਹਗੁਣਿਤਾ! ਦੀਨਚਿਤ੍ਤਾਜਮਾਯਯਾ। ਸ੍ਵਯਂ ਚਾਬਧ੍ਯਤ ਸ਼ਿਚਾ ਬਦ੍ਧਾਨ੍ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਪਸ੍ਮृਤਿਃ

ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਦੁਖੀ ਦਿਲ ਨਾਲ, ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਭਟਕ ਗਈ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪ ਵੀ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ, ਹੋਸ਼ ਗਵਾ ਬੈਠੀ।

ਕਪੋਤਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਜਾਨ੍ਬਦ੍ਧਾਨਾਤ੍ਮਨੋऽਪ੍ਯਧਿਕਾਨ੍ਪ੍ਰਿਯਾਨ੍। ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਚਾਤ੍ਮਸਮਾਂ ਦੀਨੋ ਵਿਲਲਾਪਾਤਿਦੁਃਖਿਤਃ

ਕਬੂਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ, ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਇਆ।

ਅਹੋ ਮੇ ਪਸ਼੍ਯਤਾਪਾਯਮਲ੍ਪਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਮਤੇਃ। ਅਤृਪ੍ਤਸ੍ਯਾਕृਤਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਗृਹਸ੍ਤ੍ਰੈਵਰ੍ਗਿਕੋ ਹਤਃ

ਹਾਏ, ਮੇਰਾ ਦੁਖ ਵੇਖੋ—ਕਮ ਪੂਣ ਵਾਲਾ, ਮੂਰਖ ਮਨ! ਨਾ ਰੱਜਿਆ, ਨਾ ਮਨਚਾਹਾ ਮਿਲਿਆ, ਘਰਵਾਲੇ ਦੀ ਤਿੰਨ ਲਕੜਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ।

ਅਨੁਰੂਪਾਨੁਕੂਲਾ ਚ ਯਸ੍ਯ ਮੇ ਪਤਿਦੇਵਤਾ। ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਗृਹੇ ਮਾਂ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੈਃ ਸ੍ਵਰ੍ਯਾਤਿ ਸਾਧੁਭਿਃ

ਜੋ ਮੇਰੀ ਪਤੀ-ਦੇਵੀ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਤੇ ਭਗਤ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਖਾਲੀ ਘਰ ਵਿਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਧੂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਚਲੀ ਗਈ।