ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ । (ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਨਿਰ੍ਗਤੇ ਨਾਰਦੇ ਸੂਤ ਭਗਵਾਨ੍ ਬਾਦਰਾਯਣਃ । ਸ਼੍ਰੁਤਵਾਂਸ੍ਤਦਭਿਪ੍ਰੇਤਂ ਤਤਃ ਕਿਮਕਰੋਦ੍ ਵਿਭੁਃ । ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਦ੍ਯਾਂ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਂ ਆਸ਼੍ਰਮਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਤਟੇ । ਸ਼ਮ੍ਯਾਪ੍ਰਾਸ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤ ऋषੀਣਾਂ ਸਤ੍ਰਵਰ੍ਧਨਃ

ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਸੂਤ ਜੀ, ਜਦੋਂ ਨਾਰਦ ਜੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਬਾਦਰਾਯਣ ਜੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਰਾਦ ਸਮਝ ਕੇ, ਫਿਰ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਮਿਆਪ੍ਰਾਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਵ ਆਸ਼੍ਰਮੇ ਵ੍ਯਾਸੋ ਬਦਰੀषਣ੍ਡਮਣ੍ਡਿਤੇ । ਆਸੀਨੋऽਪ ਉਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਣਿਦਧ੍ਯੌ ਮਨਃ ਸ੍ਵਯਮ੍

ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਬੇਰੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਬੈਠੇ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਲਗਾ ਲਿਆ।

ਭਕ੍ਤਿਯੋਗੇਨ ਮਨਸਿ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਣਿਹਿਤੇऽਮਲੇ । ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਪੁਰੁषਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਮਾਯਾਂ ਚ ਤਦਪਾਸ਼੍ਰਯਮ੍

ਭਗਤੀ ਦੇ ਜੋਗ ਨਾਲ, ਮਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਉਹਦੇ ਆਸਰੇ ਹੈ।

ਯਯਾ ਸਂਮੋਹਿਤੋ ਜੀਵ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਪਰੋऽਪਿ ਮਨੁਤੇऽਨਰ੍ਥਂ ਤਤ੍ਕृਤਂ ਚਾਭਿਪਦ੍ਯਤੇ

ਉਸ ਮਾਇਆ ਕਰਕੇ, ਜੀਵ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਦੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਨਰ੍ਥੋਪਸ਼ਮਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਭਕ੍ਤਿਯੋਗਮਧੋਕ੍ਸ਼ਜੇ । ਲੋਕਸ੍ਯਾਜਾਨਤੋ ਵਿਦ੍ਵਾਂਨ੍ ਚਕ੍ਰੇ ਸਾਤ੍ਵਤਸਂਹਿਤਾਮ੍

ਇਹਨਾਂ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮੁੱਕਣ ਲਈ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਨੇ ਉਹ ਸਤਸੰਗ ਦੀ ਸੰਹਿਤਾ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਭਗਤੀ ਸਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਣਦੇ ਨਹੀਂ।

ਯਸ੍ਯਾਂ ਵੈ ਸ਼੍ਰੂਯਮਾਣਾਯਾਂ ਕृष੍ਣੇ ਪਰਮਪੂਰੁषੇ । ਭਕ੍ਤਿਰੁਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਪੁਂਸਃ ਸ਼ੋਕਮੋਹਭਯਾਪਹਾ

ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹਨ, ਦੀ ਭਗਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੁੱਖ, ਭੁਲਾਵਾ ਤੇ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸ ਸਂਹਿਤਾਂ ਭਾਗਵਤੀਂ ਕृਤ੍ਵਾਨੁਕ੍ਰਮ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਮ੍ । ਸ਼ੁਕਂ ਅਧ੍ਯਾਪਯਾਮਾਸ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਨਿਰਤਂ ਮੁਨਿਃ

ਇਹ ਭਾਗਵਤ ਸੰਹਿਤਾ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ । ਸ ਵੈ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਨਿਰਤਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੋਪੇਕ੍ਸ਼ਕੋ ਮੁਨਿਃ । ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਬृਹਤੀਂ ਏਤਾਂ ਆਤ੍ਮਾਰਾਮਃ ਸਮਭ੍ਯਸਤ੍

ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰੱਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰੰਥ ਕਿਉਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ?

ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਆਤ੍ਮਾਰਾਮਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਯੋ ਨਿਰ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਾ ਅਪ੍ਯੁਰੁਕ੍ਰਮੇ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਅਹੈਤੁਕੀਂ ਭਕ੍ਤਿਂ ਇਤ੍ਥਂਭੂਤਗੁਣੋ ਹਰਿਃ

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਰੱਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਬੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੀ ਹਰੀ ਦੇ ਐਸੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਲਾਲਚ ਦੇ, ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਹਰੇਰ੍ਗੁਣਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਮਤਿਃ ਭਗਵਾਨ੍ ਬਾਦਰਾਯਣਿਃ । ਅਧ੍ਯਗਾਨ੍ ਮਹਦਾਖ੍ਯਾਨਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਜਨਪ੍ਰਿਯਃ

ਹਰੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲੱਗਣ ਕਰਕੇ, ਬਾਦਰਾਯਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹ ਵੱਡੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।

ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋऽਥ ਰਾਜਰ੍षੇਃ ਜਨ੍ਮਕਰ੍ਮਵਿਲਾਪਨਮ੍ । ਸਂਸ੍ਥਾਂ ਚ ਪਾਣ੍ਡੁਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਕृष੍ਣਕਥੋਦਯਮ੍

ਹੁਣ ਮੈਂ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਰਾਜੇ ਦੇ ਜਨਮ, ਕਰਤੂਤਾਂ ਤੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੱਸਾਂਗਾ।

(ਇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ) ਯਦਾ ਮृਧੇ ਕੌਰਵਸृਞ੍ਜਯਾਨਾਂ ਵੀਰੇष੍ਵਥੋ ਵੀਰਗਤਿਂ ਗਤੇषੁ । ਵृਕੋਦਰਾਵਿਦ੍ਧਗਦਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ ਭਗ੍ਨੋਰੁਦਣ੍ਡੇ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਪੁਤ੍ਰੇ

ਜਦੋਂ ਕੌਰਵਾਂ ਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾ ਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜੰਘ ਭੀਮ ਦੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਈ—

ਭਰ੍ਤੁਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਦ੍ਰੌਣਿਰਿਤਿ ਸ੍ਮ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਕृष੍ਣਾਸੁਤਾਨਾਂ ਸ੍ਵਪਤਾਂ ਸ਼ਿਰਾਂਸਿ । ਉਪਾਹਰਦ੍ ਵਿਪ੍ਰਿਯਮੇਵ ਤਸ੍ਯ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਵਿਗਰ੍ਹਯਨ੍ਤਿ

ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕੀਤਾ—ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸੌਂਦੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਸਭ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਜੋਗ ਸੀ।

ਮਾਤਾ ਸ਼ਿਸ਼ੂਨਾਂ ਨਿਧਨਂ ਸੁਤਾਨਾਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਘੋਰਂ ਪਰਿਤਪ੍ਯਮਾਨਾ । ਤਦਾਰੁਦਦ੍ ਬਾष੍ਪਕਲਾਕੁਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਤਾਂ ਸਾਂਤ੍ਵਯਨ੍ਨਾਹ ਕਿਰੀਟਮਾਲੀ

ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਮੌਤ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ ਤੇ ਉਹ ਰੋ ਪਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਣ ਲਈ, ਮੋੜ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਬੋਲੇ।

ਤਦਾ ਸ਼ੁਚਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਮृਜਾਮਿ ਭਦ੍ਰੇ ਯਦ੍‍ਬ੍ਰਹ੍ਮਬਂਧੋਃ ਸ਼ਿਰ ਆਤਤਾਯਿਨਃ । ਗਾਣ੍ਡੀਵਮੁਕ੍ਤੈਃ ਵਿਸ਼ਿਖੈਰੁਪਾਹਰੇ ਤ੍ਵਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਯਤ੍ਸ੍ਨਾਸ੍ਯਸਿ ਦਗ੍ਧਪੁਤ੍ਰਾ

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਲੀਏ, ਤੇਰਾ ਦੁੱਖ ਮੈਂ ਮਿਟਾ ਦਿਆਂਗਾ—ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਭੇਸ ਵਾਲੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਸਿਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਚਿਤਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਸਕੀਂ।

(ਉਪੇਂਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ) ਇਤਿ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਵਲ੍ਗੁਵਿਚਿਤ੍ਰਜਲ੍ਪੈਃ ਸ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਿਤ੍ਵਾਚ੍ਯੁਤਮਿਤ੍ਰਸੂਤਃ । ਅਨ੍ਵਾਦ੍ਰਵਦ੍ ਦਂਸ਼ਿਤ ਉਗ੍ਰਧਨ੍ਵਾ ਕਪਿਧ੍ਵਜੋ ਗੁਰੁਪੁਤ੍ਰਂ ਰਥੇਨ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਅਚੁਤ ਜੀ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਵਾਲਾ ਝੰਡਾ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਿਆ।

ਤਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਸ ਵਿਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੂਰਾਤ੍ ਕੁਮਾਰਹੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਮਨਾ ਰਥੇਨ । ਪਰਾਦ੍ਰਵਤ੍ ਪ੍ਰਾਣਪਰੀਪ੍ਸੁਰੁਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਯਾਵਦ੍‍ਗਮਂ ਰੁਦ੍ਰਭਯਾਦ੍ ਯਥਾਰ੍ਕਃ

ਉਸਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਰਥ ਤੇ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਭੱਜ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰੁਦਰ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਦੂਰ ਭੱਜਦਾ ਹੈ।

(ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਯਦਾਸ਼ਰਣਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਐਕ੍ਸ਼ਤ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਜਿਨਮ੍ । ਅਸ੍ਤ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਿਰੋ ਮੇਨੇ ਆਤ੍ਮਤ੍ਰਾਣਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤ੍ਮਜਃ

ਜਦੋਂ ਦੁਜਾਤੀ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਬਿਨਾ ਆਸਰੇ ਦੇ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ ਥੱਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਇਕਲਾ ਸਹਾਰਾ ਸਮਝਿਆ।

ਅਥੋਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਸਲਿਲਂ ਸਨ੍ਦਧੇ ਤਤ੍ਸਮਾਹਿਤਃ । ਅਜਾਨਨ੍ ਉਪਸਂਹਾਰਂ ਪ੍ਰਾਣਕृਚ੍ਛ੍ਰ ਉਪਸ੍ਥਿਤੇ

ਫਿਰ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਉਸ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਉਚਾਰਣ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਢੰਗ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ ਸੀ।

ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਦੁष੍ਕृਤਂ ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਚਣ੍ਡਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦਿਸ਼ਮ੍ । ਪ੍ਰਾਣਾਪਦਮਭਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਂ ਜਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਹ

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਜੋਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ; ਜਾਨ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ । ਕृष੍ਣ ਕृष੍ਣ ਮਹਾਬਾਹੋ ਭਕ੍ਤਾਨਾਮਭਯਙ੍ਕਰ । ਤ੍ਵਮੇਕੋ ਦਹ੍ਯਮਾਨਾਨਾਂ ਅਪਵਰ੍ਗੋऽਸਿ ਸਂਸृਤੇਃ

ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿਚ ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।

ਤ੍ਵਮਾਦ੍ਯਃ ਪੁਰੁषਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਃ । ਮਾਯਾਂ ਵ੍ਯੁਦਸ੍ਯ ਚਿਚ੍ਛਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕੈਵਲ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤ ਆਤ੍ਮਨਿ

ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹੈਂ, ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ, ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈਂ; ਆਪਣੀ ਚੇਤਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਇਕ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ।

ਸ ਏਵ ਜੀਵਲੋਕਸ੍ਯ ਮਾਯਾਮੋਹਿਤਚੇਤਸਃ । ਵਿਧਤ੍ਸੇ ਸ੍ਵੇਨ ਵੀਰ੍ਯੇਣ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਧਰ੍ਮਾਦਿਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍

ਤੂੰ ਹੀ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਭੁਲੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।

ਤਥਾਯਂ ਚਾਵਤਾਰਸ੍ਤੇ ਭੁਵੋ ਭਾਰਜਿਹੀਰ੍षਯਾ । ਸ੍ਵਾਨਾਂ ਚਾਨਨ੍ਯਭਾਵਾਨਾਂ ਅਨੁਧ੍ਯਾਨਾਯ ਚਾਸਕृਤ੍

ਇਹ ਤੇਰਾ ਅਵਤਾਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਭਾਵ ਵਾਲੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਧਿਆਨ ਲਈ।

ਕਿਮਿਦਂ ਸ੍ਵਿਤ੍ਕੁਤੋ ਵੇਤਿ ਦੇਵਦੇਵ ਨ ਵੇਦ੍‌ਮ੍ਯਹਮ੍ । ਸਰ੍ਵਤੋ ਮੁਖਮਾਯਾਤਿ ਤੇਜਃ ਪਰਮਦਾਰੁਣਮ੍

ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਾ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇਜ਼ ਜੋਤ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਵੇਤ੍ਥੇਦਂ ਦ੍ਰੋਣਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਨੈਵਾਸੌ ਵੇਦ ਸਂਹਾਰਂ ਪ੍ਰਾਣਬਾਧ ਉਪਸ੍ਥਿਤੇ

ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤ੍ਰ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਢੰਗ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।

ਨ ਹ੍ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਯਤਮਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਕਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਜਹ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਤੇਜ ਉਨ੍ਨਦ੍ਧਂ ਅਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞੋ ਹ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਤੇਜਸਾ

ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਅਸਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਜੋਤ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਹੀ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਅਸਤਰ ਦੀ ਜੋਤ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਫਾਲ੍ਗੁਨਃ ਪਰਵੀਰਹਾ । ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾਪਸ੍ਤਂ ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਾਯ ਸਂਦਧੇ

ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਵਧੇਰੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਪਾਣੀ ਛੂਹ ਕੇ, ਘੁੰਮ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤ੍ਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਚਾਰਿਆ।

ਸਂਹਤ੍ਯ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਉਭਯੋਃ ਤੇਜਸੀ ਸ਼ਰਸਂਵृਤੇ । ਆਵृਤ੍ਯ ਰੋਦਸੀ ਖਂ ਚ ਵਵृਧਾਤੇऽਰ੍ਕਵਹ੍ਨਿਵਤ੍

ਦੋਵੇਂ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਜੋਤ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਹੋਈ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਵਧ ਗਈ।