ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਕृष੍ਣੋ ਮਹਾਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਸਹਸ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਸ੍ਵਚਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਹਿਣੋਤ੍ਪੁਰਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਂਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਕਰ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਅੱਗੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਤਮਃ ਸੁਘੋਰਂ ਗਹਨਂ ਕृਤਂ ਮਹਦ੍। ਵਿਦਾਰਯਦ੍ਭੂਰਿਤਰੇਣ ਰੋਚਿषਾ। ਮਨੋਜਵਂ ਨਿਰ੍ਵਿਵਿਸ਼ੇ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਂ। ਗੁਣਚ੍ਯੁਤੋ ਰਾਮਸ਼ਰੋ ਯਥਾ ਚਮੂਃ
ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ ਨੇ ਵੱਡੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਦਾ ਤੀਰ ਫੌਜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਰੇਣ ਚਕ੍ਰਾਨੁਪਥੇਨ ਤਤ੍ਤਮਃ ਪਰਂ ਪਰਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰਨਨ੍ਤਪਾਰਮ੍। ਸਮਸ਼੍ਨੁਵਾਨਂ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਫਾਲ੍ਗੁਨਃ ਪ੍ਰਤਾਡਿਤਾਕ੍ਸ਼ੋ ਪਿਦਧੇऽਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਉਭੇ
ਚਕਰ ਦੇ ਬਣਾਏ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਉਹ ਅੰਤਹੀਣ ਤੇ ਉੱਚੀ ਜੋਤ ਵੇਖੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਨੇ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਵੱਜ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਸਲਿਲਂ ਨਭਸ੍ਵਤਾ ਬਲੀਯਸੈਜਦ੍ਬृਹਦੂਰ੍ਮਿਭੂषਣਮ੍। ਤਤ੍ਰਾਦ੍ਭੁਤਂ ਵੈ ਭਵਨਂ ਦ੍ਯੁਮਤ੍ਤਮਂ ਭ੍ਰਾਜਨ੍ਮਣਿਸ੍ਤਮ੍ਭਸਹਸ੍ਰਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਹਵਾ ਦੇ ਸਹਾਰੇ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜੋ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ; ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚਮਕਦੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ, ਅਜੋਬਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮਹਲ ਵੇਖਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਭੋਗਮਨਨ੍ਤਮਦ੍ਭੁਤਂ। ਸਹਸ੍ਰਮੂਰ੍ਧਨ੍ਯਫਣਾਮਣਿਦ੍ਯੁਭਿਃ। ਵਿਭ੍ਰਾਜਮਾਨਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣੇਕ੍ਸ਼ਣੋਲ੍ਬਣਂ। ਸਿਤਾਚਲਾਭਂ ਸ਼ਿਤਿਕਣ੍ਠਜਿਹ੍ਵਮ੍
ਉਸ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਅਨੰਤ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਵੱਡਾ ਸੱਪ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਰਤਨ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਦੋ ਭਿਆਨਕ ਅੱਖਾਂ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਨੀਲਾ ਜੀਭ ਵਾਲਾ, ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਦ੍ਭੋਗਸੁਖਾਸਨਂ ਵਿਭੁਂ। ਮਹਾਨੁਭਾਵਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍। ਸਾਨ੍ਦ੍ਰਾ ਮ੍ਬੁਦਾਭਂ ਸੁਪਿਸ਼ਙ੍ਗਵਾਸਸਂ। ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਰੁਚਿਰਾਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਸ ਸੱਪ ਦੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਆਸਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਮਹਾਨ, ਗੂੜ੍ਹ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਮਹਾਮਣਿਵ੍ਰਾਤਕਿਰੀਟਕੁਣ੍ਡਲ। ਪ੍ਰਭਾਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਸਹਸ੍ਰਕੁਨ੍ਤਲਮ੍। ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਚਾਰ੍ਵष੍ਟਭੁਜਂ ਸਕੌਸ੍ਤੁਭਂ। ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਵਨਮਾਲਯਾਵृਤਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਮੋਹਰ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੁੰਮਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਪ੍ਰਭਾ ਘੇਰੇ ਹੋਈ, ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਠ ਬਾਂਹਾਂ, ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ।
ਮਹਾਮਣਿਵ੍ਰਾਤਕਿਰੀਟਕੁਣ੍ਡਲ। ਪ੍ਰਭਾਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਸਹਸ੍ਰਕੁਨ੍ਤਲਮ੍। ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਚਾਰ੍ਵष੍ਟਭੁਜਂ ਸਕੌਸ੍ਤੁਭਂ। ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਵਨਮਾਲਯਾਵृਤਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਮੋਹਰ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੁੰਮਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਪ੍ਰਭਾ ਘੇਰੇ ਹੋਈ, ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਠ ਬਾਂਹਾਂ, ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ।
ਵਵਨ੍ਦ ਆਤ੍ਮਾਨਮਨਨ੍ਤਮਚ੍ਯੁਤੋ ਜਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਜਾਤਸਾਧ੍ਵਸਃ। ਤਾਵਾਹ ਭੂਮਾ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾਂ ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਬਦ੍ਧਾਞ੍ਜਲੀ ਸਸ੍ਮਿਤਮੂਰ੍ਜਯਾ ਗਿਰਾ
ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੇ ਅਨੰਤ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਵੀ ਉਸ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਡਰ-ਅਦਬ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਿਆ; ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਜੋੜੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਦ੍ਵਿਜਾਤ੍ਮਜਾ ਮੇ ਯੁਵਯੋਰ੍ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਣਾ ਮਯੋਪਨੀਤਾ ਭੁਵਿ ਧਰ੍ਮਗੁਪ੍ਤਯੇ। ਕਲਾਵਤੀਰ੍ਣਾਵਵਨੇਰ੍ਭਰਾਸੁਰਾਨ੍ਹਤ੍ਵੇਹ ਭੂਯਸ੍ਤ੍ਵਰਯੇਤਮਨ੍ਤਿ ਮੇ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ; ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਅੰਸ਼ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਹੋ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਾਪ ਦਾ ਭਾਰ ਮਿਟਾ ਕੇ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ।
ਪੂਰ੍ਣਕਾਮਾਵਪਿ ਯੁਵਾਂ ਨਰਨਾਰਾਯਣਾਵृषੀ। ਧਰ੍ਮਮਾਚਰਤਾਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਯੈ ऋषਭੌ ਲੋਕਸਙ੍ਗ੍ਰਹਮ੍
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ—ਨਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ।
ਇਤ੍ਯਾਦਿष੍ਟੌ ਭਗਵਤਾ ਤੌ ਕृष੍ਣੌ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ। ੴ ਇਤ੍ਯਾਨਮ੍ਯ ਭੂਮਾਨਮਾਦਾਯ ਦ੍ਵਿਜਦਾਰਕਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ 'ਓਮ' ਕਹਿ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਨ੍ਯਵਰ੍ਤੇਤਾਂ ਸ੍ਵਕਂ ਧਾਮ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਟੌ ਯਥਾਗਤਮ੍। ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਦਤੁਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਯਥਾਰੂਪਂ ਯਥਾਵਯਃ
ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਏ ਸੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਉਮਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਨਿਸ਼ਾਮ੍ਯ ਵੈष੍ਣਵਂ ਧਾਮ ਪਾਰ੍ਥਃ ਪਰਮਵਿਸ੍ਮਿਤਃ। ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪੌਰੁषਂ ਪੁਂਸਾਂ ਮੇਨੇ ਕृष੍ਣਾਨੁਕਮ੍ਪਿਤਮ੍
ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਾਰਥ ਬਿਲਕੁਲ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਜੋ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਹੀ ਹੈ।
ਇਤੀਦृਸ਼ਾਨ੍ਯਨੇਕਾਨਿ ਵੀਰ੍ਯਾਣੀਹ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍। ਬੁਭੁਜੇ ਵਿषਯਾਨ੍ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਨੀਜੇ ਚਾਤ੍ਯੁਰ੍ਜਿਤੈਰ੍ਮਖੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਕਈ ਵਿਰਲੇ ਕਾਰਜ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰੀ ਸੁਖ ਲਏ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਜਨਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਪ੍ਰਵਵਰ੍षਾਖਿਲਾਨ੍ਕਾਮਾਨ੍ਪ੍ਰਜਾਸੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਿषੁ। ਯਥਾਕਾਲਂ ਯਥੈਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਭਗਵਾਨ੍ਸ਼੍ਰੈष੍ਠ੍ਯਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਹੋਰਾਂ—ਨੂੰ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਦਾਤ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਰਵੋਤਮਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਤ੍ਵਾ ਨृਪਾਨਧਰ੍ਮਿष੍ਠਾਨ੍ਘਾਟਯਿਤ੍ਵਾਰ੍ਜੁਨਾਦਿਭਿਃ। ਅਞ੍ਜਸਾ ਵਰ੍ਤਯਾਮਾਸ ਧਰ੍ਮਂ ਧਰ੍ਮਸੁਤਾਦਿਭਿਃ
ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਧਰਮੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਲੀਲਾਨਾਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤੋऽਵਰ੍ਣਨਂ, ਤਨ੍ਮਹਿषੀਣਾਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਅਨੁਰਾਗਾਧਿਕ੍ਯਂ ਯਦੁਵਂਸ਼ੀਯਾਨਾਮਸਖ੍ਯੇਯਤ੍ਵ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨਂ ਚ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਸੁਖਂ ਸ੍ਵਪੁਰ੍ਯਾਂ ਨਿਵਸਨ੍ ਦ੍ਵਾਰਕਾਯਾਂ ਸ਼੍ਰਿਯਃ ਪਤਿਃ । ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਤ੍ਸਮृਦ੍ਧਾਯਾਂ ਜੁष੍ਟਾਯਾਂ ਵृष੍ਣਿਪੁਙ੍ਗਵੈਃ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਦਵਾਰਕਾ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਧੀਆ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਸੁਖੀ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਮਵੇषਾਭਿਃ ਨਵਯੌਵਨਕਾਨ੍ਤਿਭਿਃ । ਕਨ੍ਦੁਕਾਦਿਭਿਰ੍ਹਰ੍ਮ੍ਯੇषੁ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤੀਭਿਸ੍ਤਡਿਦ੍ਦ੍ਯੁਭਿਃ
ਉਤਮ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਨਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਰੂਪ ਰੌਣਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦ ਆਦਿ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀਆਂ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਙ੍ਕੁਲਮਾਰ੍ਗਾਯਾਂ ਮਦਚ੍ਯੁਦ੍ਭਿਰ੍ਮਤਙ੍ਗਜੈਃ । ਸ੍ਵਲਙ੍ਕृਤੈਰ੍ਭਟੈਰਸ਼੍ਵੈ ਰਥੈਸ਼੍ਚ ਕਨਕੋਜ੍ਜ੍ਵਲੈਃ
ਗਲੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ, ਸਜੀ ਹੋਈ ਫੌਜ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਵਾਲੀਆਂ।
ਉਦ੍ਯਾਨੋਪਵਨਾਢ੍ਯਾਯਾਂ ਪੁष੍ਪਿਤਦ੍ਰੁਮਰਾਜਿषੁ । ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਦ੍ਭृਙ੍ਗਵਿਹਗੈਃ ਨਾਦਿਤਾਯਾਂ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਉਪਵਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੌਰਿਆਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ।
ਰੇਮੇ षੋਡਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰ ਪਤ੍ਨੀਨਾਂ ਏਕਵਲ੍ਲਭਃ । ਤਾਵਦ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰਰੂਪੋऽਸੌ ਤਦ੍ਗੇਹੇषੁ ਮਹਰ੍ਦ੍ਧਿषੁ
ਉਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪਤਨੀਆਂ ਦਾ ਇਕੋ ਹੀ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਰੌਣਕ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲੋਤ੍ਪਲਕਹ੍ਲਾਰ ਕੁਮੁਦਾਮ੍ਭੋਜਰੇਣੁਭਿਃ । ਵਾਸਿਤਾਮਲਤੋਯੇषੁ ਕੂਜਦ੍ਦ੍ਵਿਜਕੁਲੇषੁ ਚ
ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ, ਕਹਲਾਰ ਤੇ ਕੁਮੁਦ ਦੇ ਰੇਣੂ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਤ, ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਚਿਰਪ ਕਰਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿਚ।
ਵਿਜਹਾਰ ਵਿਗਾਹ੍ਯਾਮ੍ਭੋ ਹ੍ਰਦਿਨੀषੁ ਮਹੋਦਯਃ । ਕੁਚਕੁਙ੍ਕੁਮਲਿਪ੍ਤਾਙ੍ਗਃ ਪਰਿਰਬ੍ਧਸ਼੍ਚ ਯੋषਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਤਨਾਂ ਤੋਂ ਲੱਗੇ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਲਿੰਗਨ ਕਰਕੇ ਖੇਡਦਾ ਸੀ।
ਉਪਗੀਯਮਾਨੋ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਃ ਮृਦਙ੍ਗਪਣਵਾਨਕਾਨ੍ । ਵਾਦਯਦ੍ਭਿਰ੍ਮੁਦਾ ਵੀਣਾਂ ਸੂਤਮਾਗਧਵਨ੍ਦਿਭਿਃ
ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਲੋਂ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਪਣਵਾ ਤੇ ਨਕਾਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਜਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਤੇ ਸੂਤ, ਮਾਗਧ ਤੇ ਵੰਦੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵੀਣਾ ਵਜਾਈ ਜਾਂਦੀ।
ਸਿਚ੍ਯਮਾਨੋऽਚ੍ਯੁਤਸ੍ਤਾਭਿਃ ਹਸਨ੍ਤੀਭਿਃ ਸ੍ਮ ਰੇਚਕੈਃ । ਪ੍ਰਤਿषਿਞ੍ਚਨ੍ ਵਿਚਿਕ੍ਰੀਡੇ ਯਕ੍ਸ਼ੀਭਿਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਡਿਵ
ਅਚੁਤ ਨੂੰ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਹੱਸਦੀਆਂ ਤੇ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ-ਛਿੜਕ ਕੇ, ਉਸ ਵਾਂਗ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਯਕਸ਼ ਰਾਜ ਯਕਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿਚ।
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਤਾਃ ਕ੍ਲਿਨ੍ਨਵਸ੍ਤ੍ਰਵਿਵृਤੋਰੁਕੁਚਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਃ ਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤ੍ਯ ਉਦ੍ਧृਤਬृਹਤ੍ਕਵਰਪ੍ਰਸੂਨਾਃ । ਕਾਨ੍ਤਂ ਸ੍ਮ ਰੇਚਕਜਿਹੀਰ੍षਯਯੋਪਗੁਹ੍ਯ ਜਾਤਸ੍ਮਰੋਤ੍ਸ੍ਮਯਲਸਦ੍ ਵਦਨਾ ਵਿਰੇਜੁਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ, ਚੌੜੇ ਸਤਨ ਖੁਲ੍ਹੇ, ਵੱਡੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਲੈ ਕੇ ਛਿੜਕਦੇ, ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਖੇਡ-ਮਜਾਕ ਨਾਲ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕृष੍ਣਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਸ੍ਤਨਵਿषਤ੍ ਜਿਤਕੁਙ੍ਕੁਮਸ੍ਰਕ੍ ਕ੍ਰੀਡਾਭਿषਙ੍ਗਧੁਤਕੁਨ੍ਤਲਵृਨ੍ਦਬਨ੍ਧਃ । ਸਿਞ੍ਚਨ੍ ਮੁਨ੍ਮੁਹੁਰ੍ਯੁਵਤਿਭਿਃ ਪ੍ਰਤਿषਿਚ੍ਯਮਾਨੋ ਰੇਮੇ ਕਰੇਣੁਭਿਰਿਵੇਭਪਤਿਃ ਪਰੀਤਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੇ ਸਤਨ ਕੇਸਰ ਲੱਗੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਖੇਡ ਤੇ ਆਲਿੰਗਨ ਕਰਕੇ ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਦੇ, ਉਹ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਨਟਾਨਾਂ ਨਰ੍ਤਕੀਨਾਂ ਚ ਗੀਤਵਾਦ੍ਯੋਪਜੀਵਿਨਾਮ੍ । ਕ੍ਰੀਡਾਲਙ੍ਕਾਰਵਾਸਾਂਸਿ ਕृष੍ਣੋऽਦਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਨਚਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਨਰਤਕੀ, ਗਾਇਕ ਤੇ ਵਾਦਕਾਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਖੇਡ ਲਈ ਗਹਣੇ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦਿੱਤੇ।
ਕृष੍ਣਸ੍ਯੈਵਂ ਵਿਹਰਤੋ ਗਤ੍ਯਾਲਾਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਮਿਤੈਃ । ਨਰ੍ਮਕ੍ਸ਼੍ਵੇਲਿਪਰਿष੍ਵਙ੍ਗੈਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਕਿਲ ਹृਤਾ ਧਿਯਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਜਦੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਸਣ, ਨਜ਼ਰਾਂ, ਮਜਾਕ ਤੇ ਆਲਿੰਗਨ ਨਾਲ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਖਿੱਚੇ ਗਏ।