ਅਕਿਂਚਨੇषੁ ਭਕ੍ਤੇषੁ ਪ੍ਰਾਯੋ ਨੋਦ੍ਯਾਪਨਾਗ੍ਰਹਃ । ਸ਼੍ਰਵਣੇਨੈਵ ਪੂਤਾਸ੍ਤੇ ਨਿष੍ਕਾਮਾ ਵੈष੍ਣਵਾ ਯਤਃ
ਜੋ ਗਰੀਬ ਪਰ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਖਰੀ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਵਿਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤ ਹਨ।
ਏਵਂ ਨਗਾਹਯਜ੍ਞੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਮਾਪ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰੋਤृਭਿਸ੍ਤਦਾ । ਪੁਸ੍ਤਕਸ੍ਯ ਚ ਵਕ੍ਤੁਸ਼੍ਚ ਪੂਜਾ ਕਾਰ੍ਯਾਤਿਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਥਾ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੁਸਤਕ ਤੇ ਵਚਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਾਦਤੁਲਸੀਮਾਲਾ ਸ਼੍ਰੋਤृਭ੍ਯਸ਼੍ਚਾਥ ਦੀਯਤਾਮ੍ । ਮृਦਂਗਤਾਲਲਲਿਤਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਤਤਃ
ਫਿਰ, ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਤੇ ਝੰਜ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਯਸ਼ਬ੍ਦਂ ਨਮਃਸ਼ਬ੍ਦਂ ਸ਼ਂਖਸ਼ਬ੍ਦਂ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਯਾਚਕੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਿਤ੍ਤਂ ਅਨ੍ਨਂ ਚ ਦੀਯਤਾਮ੍
ਜੈਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਵਿਰਕ੍ਤਸ਼੍ਚੇਤ੍ ਭਵੇਤ੍ ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਗੀਤਾ ਵਾਦ੍ਯਾ ਪਰੇऽਹਨਿ । ਗृਹਸ੍ਥਸ਼੍ਚੇਤ੍ ਤਦਾ ਹੋਮਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਕਰ੍ਮਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ
ਜੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਵਿਰਕਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਵਜਾਏ ਜਾਣ; ਜੇ ਘਰਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਲੋਕਂ ਤੁ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ ਵਿਧਿਨਾ ਦਸ਼ਮਸ੍ਯ ਚ । ਪਾਯਸਂ ਮਧੁ ਸਰ੍ਪਿਸ਼੍ਚ ਤਿਲਾਨ੍ ਆਦਿਕਸਂਯੁਤਮ੍
ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਲਈ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਯਸ, ਮਧੂ, ਘੀ ਤੇ ਤਿਲ ਆਦਿ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਲਈ, ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਥਵਾ ਹਵਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ । ਤਨ੍ਮਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਪਰਮਸ੍ਯ ਚ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਰਾਣਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਹੋਮਾਸ਼ਕ੍ਤੌ ਬੁਧੋ ਹੌਮ੍ਯਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਤਤ੍ਫਲ ਸਿਦ੍ਧਯੇ । ਨਾਨਾਚ੍ਛਿਦ੍ਰਨਿਰੋਧਾਰ੍ਥਂ ਨ੍ਯੂਨਤਾਧਿਕਤਾਨਯੋਃ
ਜੇ ਹਵਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਹਵਨ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਫਲ ਮਿਲੇ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁਕਾਵਟਾਂ, ਘਾਟ ਜਾਂ ਵਾਧਾ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕੇ।
ਦੋषਯੋਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਾਰ੍ਥਂ ਚ ਪਠੇਤ੍ ਨਾਮਸਹਸ੍ਰਕਮ੍ । ਤੇਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਫਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਮਾਦਧਿਕਂ ਯਤਃ
ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ; ਇਸ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਭੋਜਯੇਤ੍ ਮਧੁਪਾਯਸੈਃ । ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਧੇਨੁਂ ਚ ਵ੍ਰਤਪੂਰ੍ਣਤ੍ਵਹੇਤਵੇ
ਫਿਰ, ਬਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਚੌਲ ਤੇ ਮਧੂ ਖਵਾਓ, ਤੇ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਨਾ ਤੇ ਗਾਂ ਦਿਓ।
ਸ਼ਕ੍ਤੌ ਪਲਤ੍ਰਯਮਿਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਸਿਂਹਂ ਵਿਧਾਯ ਚ । ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਯ ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਂ ਲਿਖਿਤਂ ਲਲਿਤਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਜੇ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਪਲ ਭਾਰ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸਿੰਘ ਬਣਾਓ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਸੁੰਦਰ ਲਿਖਾਈ ਵਾਲੀ ਪੁਸਤਕ ਰੱਖੋ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਆਵਾਹਨਾਦ੍ਯੈਃ ਤਦ੍ ਉਪਚਾਰੈਃ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ । ਵਸ੍ਤ੍ਰਭੂषਣ ਗਨ੍ਧਾਦ੍ਯੈਃ ਪੂਜਿਤਾਯ ਯਤਾਤ੍ਮਨੇ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਆਮੰਤਰਣ, ਉਪਚਾਰ, ਦਾਨ, ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਣੇ, ਸੁਗੰਧ ਆਦਿ—ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਆਚਾਰ੍ਯਾਯ ਸੁਧੀਰ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਭਵਬਂਧਨੈਃ । ਏਵਂ ਕृਤੇ ਵਿਧਾਨੇ ਚ ਸਰ੍ਵਪਾਪਨਿਵਾਰਣੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਬੁਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਪੂਜਾ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਿਆ ਨੂੰ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਫਲਦਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪੁਰਾਣਂ ਤੁ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਮੋਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਸਾਧਨਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰਾਣ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ, ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ, ਧਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਕੁਮਾਰਾ ਊਚੁਃ - ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ । ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇਨੈਵ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿ ਕਰੇ ਸ੍ਥਿਤੇ
ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਹੀ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ - ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪ੍ਰੋਚੁਰ੍ਭਾਗਵਤੀਂ ਕਥਾਮ੍ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਾਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਨਿਯਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਯਥਾਵਿਧਿ ਤਤੋ ਦੇਵਂ ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ, ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।
ਤਦਨ੍ਤੇ ਜ੍ਞਾਨਵੈਰਾਗ੍ਯ-ਭਕ੍ਤੀਨਾਂ ਪੁष੍ਟਤਾ ਪਰਾ । ਤਾਰੁਣ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਚਾਭੂਤ੍ ਸਰ੍ਵਭੂਤਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਸਮਾਪਤੀ 'ਤੇ ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਭਕਤੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਗਈ; ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਰੁਣਾਈ ਆਈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਨਾਰਦਸ਼੍ਚ ਕृਤਾਰ੍ਥੋऽਭੂਤ੍ ਸਿਦ੍ਧੇ ਸ੍ਵੀਯੇ ਮਨੋਰਥੇ । ਪੁਲਕੀਕृਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਸਮ੍ਭृਤਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨੋਰਥ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰ ਲਈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਗਏ।
ਏਵਂ ਕਥਾਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਨਾਰਦੋ ਭਗਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਃ । ਪ੍ਰੇਮਗਦ੍ਗਦਯਾ ਵਾਚਾ ਤਾਨੁਵਾਚ ਕृਤਾਞਲਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਥਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਦ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗਲੇ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ - ਧਨ੍ਯੋਸ੍ਮਿ ਅਨੁਗृਹਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਕਰੁਣਾਪਰੈਃ । ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਲਬ੍ਧਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰੋ ਹਰਿਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਤੁਟ ਦਇਆ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਭਗਵਾਨ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਰੀ, ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮੇਭ੍ਯੋ ਵਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਤਪੋਧਨਾਃ । ਵੈਕੁਣ੍ਠਸ੍ਥੋ ਯਤਃ ਕृष੍ਣਃ ਸ਼੍ਰਵਣਾਦ੍ ਯਸ੍ਯ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਤਪਸਵੀਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੇਵਲ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ - ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤਿ ਵੈ ਤਤ੍ਰ ਨਾਰਦੇ ਵੈष੍ਣਵੋਤ੍ਤਮੇ । ਪਰਿਭ੍ਰਮਨ੍ ਸਮਾਯਾਤਃ ਸ਼ੁਕੋ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਾਸ੍ਤਦਾ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨਾਰਦ ਇਉਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ੁਕਾ, ਘੁੰਮਦਿਆਂ, ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
(ਵਂਸ਼ਸ੍ਥ) ਤਤ੍ਰਾਯਯੌ षੋਡਸ਼ਵਾਰ੍षਿਕਸ੍ਤਦਾ ਵ੍ਯਾਸਾਤ੍ਮਜੋ ਜ੍ਞਾਨਮਹਾਬ੍ਧਿਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ । ਕਥਾਵਸਾਨੇ ਨਿਜਲਾਭਪੂਰ੍ਣਃ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਪਠਨ੍ ਭਾਗਵਤਂ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਚੰਦ, ਵਿਆਸ ਦਾ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆ ਗਿਆ; ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭਾਗਵਤ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
(ਇਂਦ੍ਰਵਂਸ਼ਾ) ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਦਸ੍ਯਾਃ ਪਰਮੋਰੁਤੇਜਸਂ ਸਦ੍ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਦਦੁਰ੍ਮਹਾਸਨਮ੍ । ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਸੁਰਰ੍षਿਸ੍ਤਮਪੂਜਯਤ੍ ਸੁਖਂ ਸ੍ਥਿਤੋऽਵਦਤ੍ ਸਂਸ਼੍ਰृਣੁਤਾਮਲਾਂ ਗਿਰਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਸਦੱਸ, ਉਸ ਦੀ ਪਰਮ ਚਮਕ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਉਠੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ; ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਿਆ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਣੀ ਸੁਣੋ।'
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - (ਦ੍ਰੁਤਵਿਲਂਬਿਤ) ਨਿਗਮਕਲ੍ਪਤਰੋਰ੍ਗਲਿਤਂ ਫਲਂ ਸ਼ੁਕਮੁਖਾਤ੍ ਅਮृਤਦ੍ਰਵਸਂਯੁਤਮ੍ । ਪਿਬਤ ਭਾਗਵਤਂ ਰਸਮਾਲਯਂ ਮੁਹੁਰਕੋ ਰਸਿਕਾ ਭੁਵਿ ਭਾਵੁਕਾਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਿਗਮ ਦੇ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖ ਦਾ ਪੱਕਾ ਫਲ, ਸ਼ੁਕ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਭਾਗਵਤ ਹੈ; ਹੇ ਰਸਿਕ ਅਤੇ ਭਾਵਕ ਲੋਕੋ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਰਸ ਪੀਓ।
(ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਵਿਕ੍ਰੀਡਿਤ) ਧਰ੍ਮਪ੍ਰੋਜ੍ਝਿਤਕੈਤਵੋऽਤ੍ਰ ਪਰਮੋ ਨਿਰ੍ਮਤ੍ਸਰਾਣਾਂ ਸਤਾਂ ਵੇਦ੍ਯਂ ਵਾਸ੍ਤਵਮਤ੍ਰ ਵਸ੍ਤੁ ਸ਼ਿਵਦਂ ਤਾਪਤ੍ਰਯੋਨ੍ਮੂਲਨਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਮੁਨਿਕृਤੇ ਕਿਂ ਵਾ ਪਰੈਰੀਸ਼੍ਵਰਃ ਸਦ੍ਯੋ ਹृਦ੍ਯਵਰੁਧ੍ਯਤੇऽਤ੍ਰ ਕृਤਿਭਿਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੁਭਿਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਇਸ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਰਚਿਆ, ਵਿੱਚ ਕਪਟ ਧਰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਨਿਰਮਲ, ਨਿਰਵੈਰ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸੱਚਾ, ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਤੱਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਇੱਥੇ, ਭਗਵਾਨ ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸੁਣਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਂ ਪੁਰਾਣਤਿਲਕਂ ਯਦ੍ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਧਨਂ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਮੇਵਮਮਲਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪਰਂ ਗੀਯਤੇ । ਯਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਨਵਿਰਾਗਭਕ੍ਤਿਸਹਿਤਂ ਨੈष੍ਕਰ੍ਮ੍ਯਮਾਵਿष੍ਕृਤਂ ਤਤ੍ ਸ਼੍ਰੁਣ੍ਵਨ੍ ਪ੍ਰਪਠਨ੍ ਵਿਚਾਰਣਪਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਮੁਚ੍ਯੇਨ੍ਨਰਃ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਮੋਹਰ, ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਲ, ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਨਿਸ਼ਕਾਮਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸੁਣੇ, ਪੜ੍ਹੇ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇ, ਉਹ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
(ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਸਤ੍ਯੇ ਚ ਕੈਲਾਸੇ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਯਂ ਰਸਃ । ਅਤਃ ਪਿਬਨ੍ਤੁ ਸਦ੍ਭਾਗ੍ਯਾ ਮਾ ਮਾ ਮੁਞ੍ਚਤ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਸੁਰਗ, ਸਤਯ ਲੋਕ, ਕੈਲਾਸ ਜਾਂ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਗਵਾਨ ਵਾਲੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਰਸ ਪੀਓ—ਕਦੇ ਵੀ ਛੱਡੋ ਨਾ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ - (ਇਂਦ੍ਰਵਂਸ਼ਾ) ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣੇ ਸਤਿ ਬਾਦਰਾਯਣੌ ਮਧ੍ਯੇ ਸਭਾਯਾਂ ਹਰਿਰਾਵਿਰਾਸੀਤ੍ । ਪ੍ਰਹ੍ਰਾਦਬਲ੍ਯੁਦ੍ਧਵਫਾਲ੍ਗੁਨਾਦਿਭਿਃ ਵृਤ੍ਤਂ ਸੁਰਰ੍षਿਸ੍ਤਮਪੂਜਯਚ੍ਚ ਤਾਨ੍
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਜਦੋਂ ਬਾਦਰਾਯਣ (ਵਿਆਸ) ਸਭਾ ਵਿਚ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਹਰਿ ਜੀ ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਹ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਬਲੀ, ਉਦਧਵ, ਫਾਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਆਦਿ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ (ਨਾਰਦ) ਨੇ ਹਰਿ ਜੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਉੱਤਮ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ।