( ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਵਿਕ੍ਰੀਡਿਤ ) ਯੋऽਸ੍ਯੋਤ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਕ ਆਦਿਮਧ੍ਯਨਿਧਨੇ ਯੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜੀਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਯਃ ਸृष੍ਟ੍ਵੇਦਮਨੁਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ऋषਿਣਾ ਚਕ੍ਰੇ ਪੁਰਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਤਾਃ । ਯਂ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯ ਜਹਾਤ੍ਯਜਾਮਨੁਸ਼ਯੀ ਸੁਪ੍ਤਃ ਕੁਲਾਯਂ ਯਥਾ ਤਂ ਕੈਵਲ੍ਯਨਿਰਸ੍ਤਯੋਨਿਮਭਯਂ ਧ੍ਯਾਯੇਦਜਸ੍ਰਂ ਹਰਿਮ੍
ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਵਿਚਕਾਰ ਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਜੋ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਰਚ ਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਤਾ ਪੰਛੀ ਆਪਣਾ ਘੋਂਸਲਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਹਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸਤਤਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਨਿਰਭੈ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਵੇਦਸ੍ਤੁਤਿ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਾਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 'ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ' ਨਾਮਕ ਸੱਤਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਜੋਵਾਚ। ਦੇਵਾਸੁਰਮਨੁष੍ਯੇਸੁ ਯੇ ਭਜਨ੍ਤ੍ਯਸ਼ਿਵਂ ਸ਼ਿਵਮ੍। ਪ੍ਰਾਯਸ੍ਤੇ ਧਨਿਨੋ ਭੋਜਾ ਨ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਃ ਪਤਿਂ ਹਰਿਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਅਸ਼ੁਭ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਸਮਝ ਕੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਰਾਜਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤ ਨਹੀਂ।
ਏਤਦ੍ਵੇਦਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਃ ਸਨ੍ਦੇਹੋऽਤ੍ਰ ਮਹਾਨ੍ਹਿ ਨਃ। ਵਿਰੁਦ੍ਧਸ਼ੀਲਯੋਃ ਪ੍ਰਭ੍ਵੋਰ੍ਵਿਰੁਦ੍ਧਾ ਭਜਤਾਂ ਗਤਿਃ
ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ: ਵਿਰੋਧੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਦੋ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਫਲ ਕਿਉਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ?
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਯੁਤਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਤ੍ਰਿਲਿਙ੍ਗੋ ਗੁਣਸਂਵृਤਃ। ਵੈਕਾਰਿਕਸ੍ਤੈਜਸਸ਼੍ਚ ਤਾਮਸਸ਼੍ਚੇਤ੍ਯਹਂ ਤ੍ਰਿਧਾ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਹੋਏ—ਵੈਕਾਰਿਕ, ਤੈਜਸ ਤੇ ਤਾਮਸ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਂ।
ਤਤੋ ਵਿਕਾਰਾ ਅਭਵਨ੍षੋਡਸ਼ਾਮੀषੁ ਕਞ੍ਚਨ। ਉਪਧਾਵਨ੍ਵਿਭੂਤੀਨਾਂ ਸਰ੍ਵਾਸਾਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ਗਤਿਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਸਭ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਰਿਰ੍ਹਿ ਨਿਰ੍ਗੁਣਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪੁਰੁषਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਃ। ਸ ਸਰ੍ਵਦृਗੁਪਦ੍ਰ ष੍ਟਾ ਤਂ ਭਜਨ੍ਨਿਰ੍ਗੁਣੋ ਭਵੇਤ੍
ਹਰੀ ਤਾਂ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਿੱਧਾ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉੱਤਮ; ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਿਗਰਾਨ ਹੈ—ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵृਤ੍ਤੇष੍ਵਸ਼੍ਵਮੇਧੇषੁ ਰਾਜਾ ਯੁष੍ਮਤ੍ਪਿਤਾਮਹਃ। ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਭਗਵਤੋ ਧਰ੍ਮਾਨਪृਚ੍ਛਦਿਦਮਚ੍ਯੁਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਰੁਕ ਗਏ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾਮਾ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਧਰਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਚੁਤ ਤੋਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸ ਆਹ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰੀਤਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਵੇ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਨृਣਾਂ ਨਿਃਸ਼੍ਰੇਯਸਾਰ੍ਥਾਯ ਯੋऽਵਤੀਰ੍ਣੋ ਯਦੋਃ ਕੁਲੇ
ਭਗਵਾਨ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਜੋ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ। ਯਸ੍ਯਾਹਮਨੁਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਹਰਿष੍ਯੇ ਤਦ੍ਧਨਂ ਸ਼ਨੈਃ। ਤਤੋऽਧਨਂ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵਜਨਾ ਦੁਃਖਦੁਃਖਿਤਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਦਾ ਧਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰ ਦੁੱਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਯਦਾ ਵਿਤਥੋਦ੍ਯੋਗੋ ਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਨੇਹਯਾ। ਮਤ੍ਪਰੈਃ ਕृਤਮੈਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕਰਿष੍ਯੇ ਮਦਨੁਗ੍ਰਹਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਉੱਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਉਨਮੱਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਤਰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਮਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਸਦਨਨ੍ਤਕਮ੍। ਵਿਜ੍ਞਾਯਾਤ੍ਮਤਯਾ ਧੀਰਃ ਸਂਸਾਰਾਤ੍ਪਰਿਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਪਰਮ, ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਬ੍ਰਹਮ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਤੇ ਅਨੰਤ—ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤੋ ਮਾਂ ਸੁਦੁਰਾਰਾਧ੍ਯਂ ਹਿਤ੍ਵਾਨ੍ਯਾਨ੍ਭਜਤੇ ਜਨਃ। ਤਤਸ੍ਤ ਆਸ਼ੁਤੋषੇਭ੍ਯੋ ਲਬ੍ਧਰਾਜ੍ਯਸ਼੍ਰਿਯੋਦ੍ਧਤਾਃ। ਮਤ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਾ ਵਰਦਾਨ੍ਵਿਸ੍ਮਯਨ੍ਤ੍ਯਵਜਾਨਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ, ਜਲਦੀ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਰਾਂ—ਰਾਜ ਤੇ ਧਨ—ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਵਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਸ਼ਾਪਪ੍ਰਸਾਦਯੋਰੀਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦਯਃ। ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼ਾਪਪ੍ਰਸਾਦੋऽਙ੍ਗ ਸ਼ਿਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨ ਚਾਚ੍ਯੁਤਃ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ਾਪ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਮਾਲਕ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਾਪ ਜਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਅਚੁਤ ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਅਤ੍ਰ ਚੋਦਾਹਰਨ੍ਤੀਮਮਿਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍। ਵृਕਾਸੁਰਾਯ ਗਿਰਿਸ਼ੋ ਵਰਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਪ ਸਙ੍ਕਟਮ੍
ਇਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਗਿਰਿਸ਼ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਵ੍ਰਕਾਸੁਰ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।
ਵृਕੋ ਨਾਮਾਸੁਰਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼ਕੁਨੇਃ ਪਥਿ ਨਾਰਦਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾਸ਼ੁਤੋषਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਦੇਵੇषੁ ਤ੍ਰਿषੁ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ
ਵ੍ਰਕ ਨਾਮਕ ਅਸੁਰ, ਸ਼ਕੁਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ; ਮੰਦਬੁਧਿ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸ ਆਹ ਦੇਵਂ ਗਿਰਿਸ਼ਮੁਪਾਧਾਵਾਸ਼ੁ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਸਿ। ਯੋऽਲ੍ਪਾਭ੍ਯਾਂ ਗੁਣਦੋषਾਭ੍ਯਾਮਾਸ਼ੁ ਤੁष੍ਯਤਿ ਕੁਪ੍ਯਤਿ
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਦੇਵਤਾ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਜਰੂਰ ਸਫਲ ਹੋਵੇਂਗਾ; ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਭਲਾਈ ਜਾਂ ਗਲਤੀ ਤੇ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਜਾਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਾਸ੍ਯਬਾਣਯੋਸ੍ਤੁष੍ਟਃ ਸ੍ਤੁਵਤੋਰ੍ਵਨ੍ਦਿਨੋਰਿਵ। ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਤੁਲਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ ਆਪ ਸੁਸਙ੍ਕਟਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਤੇ ਬਾਣਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਾਕਤ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਉਹ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ 'ਚ ਫਸ ਗਏ।
ਇਤ੍ਯਾਦਿष੍ਟਸ੍ਤਮਸੁਰ ਉਪਾਧਾਵਤ੍ਸ੍ਵਗਾਤ੍ਰਤਃ। ਕੇਦਾਰ ਆਤ੍ਮਕ੍ਰਵ੍ਯੇਣ ਜੁਹ੍ਵਾਨੋ ਗ੍ਨਿਮੁਖਂ ਹਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਅਸੁਰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਮਾਸ ਕੱਟ ਕੇ ਹਰਾ ਦੇ ਅੱਗ-ਮੁੱਖ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਦੇਣ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਆ।
ਦੇਵੋਪਲਬ੍ਧਿਮਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਿਰ੍ਵੇਦਾਤ੍ਸਪ੍ਤਮੇऽਹਨਿ। ਸ਼ਿਰੋऽਵृਸ਼੍ਚਤ੍ਸੁਧਿਤਿਨਾ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਕ੍ਲਿਨ੍ਨਮੂਰ੍ਧਜਮ੍
ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ, ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਵਾਲੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਲਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਭਿੱਜ ਗਈ।
ਤਦਾ ਮਹਾਕਾਰੁਣਿਕੋ ਸ ਧੂਰ੍ਜਟਿਰ੍ਯਥਾ ਵਯਂ ਚਾਗ੍ਨਿਰਿਵੋਤ੍ਥਿਤੋऽਨਲਾਤ੍। ਨਿਗृਹ੍ਯ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਭੁਜਯੋਰ੍ਨ੍ਯਵਾਰਯਤ੍ਤਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਭੂਯ ਉਪਸ੍ਕृਤਾਕृਤਿਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਵੱਡਾ ਦਇਆਲੂ ਧੂਰਜਟੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲਪਕਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਕਰਤੀ ਹੋਰ ਸੋਹਣੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਤਮਾਹ ਚਾਙ੍ਗਾਲਮਲਂ ਵृਣੀष੍ਵ ਮੇ ਯਥਾਭਿਕਾਮਂ ਵਿਤਰਾਮਿ ਤੇ ਵਰਮ੍। ਪ੍ਰੀਯੇਯ ਤੋਯੇਨ ਨृਣਾਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤਾਮਹੋ ਤ੍ਵਯਾਤ੍ਮਾ ਭृਸ਼ਮਰ੍ਦ੍ਯਤੇ ਵृਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਂਗਾਲਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੁਣ ਬਸ ਕਰ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਬੇਕਾਰ ਹੀ ਬਹੁਤ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਹੈ।'
ਦੇਵਂ ਸ ਵਵ੍ਰੇ ਪਾਪੀਯਾਨ੍ਵਰਂ ਭੂਤਭਯਾਵਹਮ੍। ਯਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯ ਕਰਂ ਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣਿ ਧਾਸ੍ਯੇ ਸ ਮ੍ਰਿਯਤਾਮਿਤਿ
ਉਹ ਪਾਪੀ ਨੇ ਫਿਰ ਦੇਵਤਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਐਸਾ ਵਰ ਮੰਗਿਆ ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ: 'ਜਿਸਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਰੱਖਾਂ, ਉਹ ਮਰ ਜਾਵੇ।'
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਰੁਦ੍ਰੋ ਦੁਰ੍ਮਨਾ ਇਵ ਭਾਰਤ। ੴ ਇਤਿ ਪ੍ਰਹਸਂਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਦਦੇऽਹੇਰਮृਤਂ ਯਥਾ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰਾ, ਭਾਵੇਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਸੀ, ਹੱਸ ਕੇ 'ਓਮ' ਆਖਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਤਦ੍ਵਰਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਮ੍ਭੋਰ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਕਿਲਾਸੁਰਃ। ਸ੍ਵਹਸ੍ਤਂ ਧਾਤੁਮਾਰੇਭੇ ਸੋऽਬਿਭ੍ਯਤ੍ਸ੍ਵਕृਤਾਚ੍ਛਿਵਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਵਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ, ਅਸੁਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸ਼ਿਵਾ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ।
ਤੇਨੋਪਸृष੍ਟਃ ਸਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਪਰਾਧਾਵਨ੍ਸਵੇਪਥੁਃ। ਯਾਵਦਨ੍ਤਂ ਦਿਵੋ ਭੂਮੇਃ ਕष੍ਠਾਨਾਮੁਦਗਾਦੁਦਕ੍
ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਿਆਂ, ਸ਼ਿਵਾ ਦੌੜ ਪਿਆ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਤ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੱਕ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਜਾਨਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਿਵਿਧਿਂ ਤੂष੍ਣੀਮਾਸਨ੍ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਾਃ। ਤਤੋ ਵੈਕੁਣ੍ਠਮਗਮਦ੍ਭਾਸ੍ਵਰਂ ਤਮਸਃ ਪਰਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਕੋਈ ਉਪਾਏ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੈਠੇ ਰਹੇ; ਫਿਰ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਵੈਕੁੰਠ, ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਯਤ੍ਰ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਨ੍ਯਾਸਿਨਾਂ ਪਰਮੋ ਗਤਿਃ। ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਨਾਂ ਨ੍ਯਸ੍ਤਦਣ੍ਡਾਨਾਂ ਯਤੋ ਨਾਵਰ੍ਤਤੇ ਗਤਃ
ਉਥੇ ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤਿਆਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜਿਲ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਡੰਡਾ ਰੱਖ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਥੋਂ ਕੋਈ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਤਂ ਤਥਾ ਵ੍ਯਸਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਵृਜਿਨਾਰ੍ਦਨਃ। ਦੂਰਾਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਦਿਯਾਦ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਬਟੁਕੋ ਯੋਗਮਾਯਯਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ ਦੁਖੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ, ਦੂਰੋਂ ਆਇਆ, ਆਪਣੀ ਯੋਗ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।
ਮੇਖਲਾਜਿਨਦਣ੍ਡਾਕ੍ਸ਼ੈਸ੍ਤੇਜਸਾਗ੍ਨਿਰਿਵ ਜ੍ਵਲਨ੍। ਅਭਿਵਾਦਯਾਮਾਸ ਚ ਤਂ ਕੁਸ਼ਪਾਣਿਰ੍ਵਿਨੀਤਵਤ੍
ਕਮਰਬੰਧ, ਮਿਰਗ-ਚੰਬਾ ਤੇ ਡੰਡਾ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਹੱਥ 'ਚ ਕੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।