ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ ਯਦਜਯਾ ਤ੍ਵਜਾਮਨੁਸ਼ਯੀਤ ਗੁਣਾਂਸ਼੍ਚ ਜੁषਨ੍ ਭਜਤਿ ਸਰੂਪਤਾਂ ਤਦਨੁ ਮृਤ੍ਯੁਮਪੇਤਭਗਃ । ਤ੍ਵਮੁਤ ਜਹਾਸਿ ਤਾਮਹਿਰਿਵ ਤ੍ਵਚਮਾਤ੍ਤਭਗੋ ਮਹਸਿ ਮਹੀਯਸੇऽष੍ਟਗੁਣਿਤੇऽਪਰਿਮੇਯਭਗਃ

ਜਦ ਆਤਮਾ, ਅਜਨਮੀ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ, ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਵੀ, ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਚਮੜੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਅਸੀਮ ਜਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਅੱਠ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਣਗਣਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਦਿ ਨ ਸਮੁਦ੍ਧਰਨ੍ਤਿ ਯਤਯੋ ਹृਦਿ ਕਾਮਜਟਾ ਦੁਰਧਿਗਮੋऽਸਤਾਂ ਹृਦਿ ਗਤੋऽਸ੍ਮृਤਕਣ੍ਠਮਣਿਃ । ਅਸੁਤृਪਯੋਗਿਨਾਮੁਭਯਤੋऽਪ੍ਯਸੁਖਂ ਭਗਵਨ੍ਨ੍ ਅਨਪਗਤਾਨ੍ਤਕਾਦਨਧਿਰੂਢਪਦਾਦ੍‌ਭਵਤਃ

ਜੇ ਯੋਗੀ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਦੀ ਗੁੰਝ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਤੂੰ, ਜੋ ਅਯੋਗਿਆਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਗਲੇ ਦੀ ਮਣੀ ਵਾਂਗ ਭੁੱਲਿਆ ਹੋਇਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਰੱਜੀ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤੇਰੀ ਮੌਤ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਢੁੱਕਵੀਂ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ।

ਤ੍ਵਦਵਗਮੀ ਨ ਵੇਤ੍ਤਿ ਭਵਦੁਤ੍ਥਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਯੋਃ ਗੁਣਵਿਗੁਣਾਨ੍ਵਯਾਂਸ੍ਤਰ੍ਹਿ ਦੇਹਭृਤਾਂ ਚ ਗਿਰਃ । ਅਨੁਯੁਗਮਨ੍ਵਹਂ ਸਗੁਣ ਗੀਤਪਰਮ੍ਪਰਯਾ ਸ਼੍ਰਵਣਭृਤੋ ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਮਪਵਰ੍ਗਗਤਿਰ੍ਮਨੁਜੈਃ

ਜੋ ਤੈਨੂੰ, ਸਭ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਗੁਣ ਤੇ ਅਵਗੁਣ, ਜਾਂ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਬਾਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਗੁਣੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਤੇਰੀ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਦ੍ਯੁਪਤਯ ਏਵ ਤੇ ਨ ਯਯੁਰਨ੍ਤਮਨਨ੍ਤਤਯਾ ਤ੍ਵਮਪਿ ਯਦਨ੍ਤਰਾਣ੍ਡਨਿਚਯਾ ਨਨੁ ਸਾਵਰਣਾਃ । ਖ ਇਵ ਰਜਾਂਸਿ ਵਾਨ੍ਤਿ ਵਯਸਾ ਸਹ ਯਤ੍ ਸ਼੍ਰੁਤਯਃ ਤ੍ਵਯਿ ਹਿ ਫਲਨ੍ਤ੍ਯਤਨ੍ਨਿਰਸਨੇਨ ਭਵਨ੍ਨਿਧਨਾਃ

ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਤੇਰੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ, ਹੇ ਅਨੰਤ, ਤੇ ਜੋ ਅੰਡਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੇਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਵਰਨ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਵੇਦ ਵੀ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਝੂਠ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤ੍ਯੇਤਦ੍‌ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਆਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍ । ਸਨਨ੍ਦਨਮਥਾਨਰ੍ਚੁਃ ਸਿਦ੍ਧਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾऽऽਤ੍ਮਨੋ ਗਤਿਮ੍

ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਨੰਦਨ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ।

ਇਤ੍ਯਸ਼ੇषਸਮਾਮ੍ਨਾਯ ਪੁਰਾਣੋਪਨਿषਦ੍ਰਸਃ । ਸਮੁਦ੍ਧृਤਃ ਪੂਰ੍ਵਜਾਤੈਃ ਵ੍ਯੋਮਯਾਨੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਵੇਦ, ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦਾ ਰਸ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਿਕਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤ੍ਵਂ ਚੈਤਦ੍‌ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਾਯਾਦ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾऽऽਤ੍ਮਾਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍ । ਧਾਰਯਂਸ਼੍ਚਰ ਗਾਂ ਕਾਮਂ ਕਾਮਾਨਾਂ ਭਰ੍ਜਨਂ ਨृਣਾਮ੍

ਤੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਾਰਸ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਏਵਂ ਸ ऋषਿਣਾऽऽਦਿष੍ਟਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਪੂਰ੍ਣਃ ਸ਼੍ਰੁਤਧਰੋ ਰਾਜਨ੍ ਆਹ ਵੀਰਵ੍ਰਤੋ ਮੁਨਿਃ

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਆਤਮ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਪੂਰਨ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਰਵਰਤ ਮুনি ਨੇ ਬੋਲਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਦ ਉਵਾਚ - ਨਮਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਭਗਵਤੇ ਕृष੍ਣਾਯਾਮਲਕੀਰ੍ਤਯੇ । ਯੋ ਧਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਅਭਵਾਯੋਸ਼ਤੀਃ ਕਲਾਃ

ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਭਗਵਾਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਨਿਰਮਲ ਹੈ, ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯਾਦ੍ਯਮृषਿਮਾਨਮ੍ਯ ਤਚ੍ਛਿष੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਤਤੋऽਗਾਦ੍ ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪਿਤੁਰ੍ਦ੍ਵੈਪਾਯਨਸ੍ਯ ਮੇ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉੱਚੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਵੈਪਾਯਨ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।

ਸਭਾਜਿਤੋ ਭਗਵਤਾ ਕृਤਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਃ । ਤਸ੍ਮੈ ਤਦ੍ ਵਰ੍ਣਯਾਮਾਸ ਨਾਰਾਯਣਮੁਖਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤਮ੍

ਭਗਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਹ ਨੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਅਸਥਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੀ ਹੋਈ ਗੱਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ।

ਇਤ੍ਯੇਤਦ੍ ਵਰ੍ਣਿਤਂ ਰਾਜਨ੍ ਯਨ੍ਨਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਃ ਕृਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ । ਯਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਨਿਰ੍ਦੇਸ਼੍ਯੇ ਨੀऋਗੁਣੇऽਪਿ ਮਨਸ਼੍ਚਰੇਤ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ—ਕਿਵੇਂ ਮਨ ਬ੍ਰਹਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।

( ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਵਿਕ੍ਰੀਡਿਤ ) ਯੋऽਸ੍ਯੋਤ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਕ ਆਦਿਮਧ੍ਯਨਿਧਨੇ ਯੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜੀਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਯਃ ਸृष੍ਟ੍ਵੇਦਮਨੁਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ऋषਿਣਾ ਚਕ੍ਰੇ ਪੁਰਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਤਾਃ । ਯਂ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯ ਜਹਾਤ੍ਯਜਾਮਨੁਸ਼ਯੀ ਸੁਪ੍ਤਃ ਕੁਲਾਯਂ ਯਥਾ ਤਂ ਕੈਵਲ੍ਯਨਿਰਸ੍ਤਯੋਨਿਮਭਯਂ ਧ੍ਯਾਯੇਦਜਸ੍ਰਂ ਹਰਿਮ੍

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍‍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਵੇਦਸ੍ਤੁਤਿ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਾਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 'ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ' ਨਾਮਕ ਸੱਤਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਸ਼੍ਰੀਰਾਜੋਵਾਚ। ਦੇਵਾਸੁਰਮਨੁष੍ਯੇਸੁ ਯੇ ਭਜਨ੍ਤ੍ਯਸ਼ਿਵਂ ਸ਼ਿਵਮ੍। ਪ੍ਰਾਯਸ੍ਤੇ ਧਨਿਨੋ ਭੋਜਾ ਨ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਃ ਪਤਿਂ ਹਰਿਮ੍

ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਅਸ਼ੁਭ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਸਮਝ ਕੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਰਾਜਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤ ਨਹੀਂ।

ਏਤਦ੍ਵੇਦਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਃ ਸਨ੍ਦੇਹੋऽਤ੍ਰ ਮਹਾਨ੍ਹਿ ਨਃ। ਵਿਰੁਦ੍ਧਸ਼ੀਲਯੋਃ ਪ੍ਰਭ੍ਵੋਰ੍ਵਿਰੁਦ੍ਧਾ ਭਜਤਾਂ ਗਤਿਃ

ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ: ਵਿਰੋਧੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਦੋ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਫਲ ਕਿਉਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ?

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਯੁਤਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਤ੍ਰਿਲਿਙ੍ਗੋ ਗੁਣਸਂਵृਤਃ। ਵੈਕਾਰਿਕਸ੍ਤੈਜਸਸ਼੍ਚ ਤਾਮਸਸ਼੍ਚੇਤ੍ਯਹਂ ਤ੍ਰਿਧਾ

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਹੋਏ—ਵੈਕਾਰਿਕ, ਤੈਜਸ ਤੇ ਤਾਮਸ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਂ।

ਤਤੋ ਵਿਕਾਰਾ ਅਭਵਨ੍षੋਡਸ਼ਾਮੀषੁ ਕਞ੍ਚਨ। ਉਪਧਾਵਨ੍ਵਿਭੂਤੀਨਾਂ ਸਰ੍ਵਾਸਾਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ਗਤਿਮ੍

ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਸਭ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਹਰਿਰ੍ਹਿ ਨਿਰ੍ਗੁਣਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪੁਰੁषਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਃ। ਸ ਸਰ੍ਵਦृਗੁਪਦ੍ਰ ष੍ਟਾ ਤਂ ਭਜਨ੍ਨਿਰ੍ਗੁਣੋ ਭਵੇਤ੍

ਹਰੀ ਤਾਂ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਿੱਧਾ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉੱਤਮ; ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਿਗਰਾਨ ਹੈ—ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਿਵृਤ੍ਤੇष੍ਵਸ਼੍ਵਮੇਧੇषੁ ਰਾਜਾ ਯੁष੍ਮਤ੍ਪਿਤਾਮਹਃ। ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਭਗਵਤੋ ਧਰ੍ਮਾਨਪृਚ੍ਛਦਿਦਮਚ੍ਯੁਤਮ੍

ਜਦੋਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਰੁਕ ਗਏ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾਮਾ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਧਰਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਚੁਤ ਤੋਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।

ਸ ਆਹ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰੀਤਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਵੇ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਨृਣਾਂ ਨਿਃਸ਼੍ਰੇਯਸਾਰ੍ਥਾਯ ਯੋऽਵਤੀਰ੍ਣੋ ਯਦੋਃ ਕੁਲੇ

ਭਗਵਾਨ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਜੋ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ। ਯਸ੍ਯਾਹਮਨੁਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਹਰਿष੍ਯੇ ਤਦ੍ਧਨਂ ਸ਼ਨੈਃ। ਤਤੋऽਧਨਂ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵਜਨਾ ਦੁਃਖਦੁਃਖਿਤਮ੍

ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਦਾ ਧਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰ ਦੁੱਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸ ਯਦਾ ਵਿਤਥੋਦ੍ਯੋਗੋ ਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਨੇਹਯਾ। ਮਤ੍ਪਰੈਃ ਕृਤਮੈਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕਰਿष੍ਯੇ ਮਦਨੁਗ੍ਰਹਮ੍

ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਉੱਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਉਨਮੱਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਤਰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਮਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਸਦਨਨ੍ਤਕਮ੍। ਵਿਜ੍ਞਾਯਾਤ੍ਮਤਯਾ ਧੀਰਃ ਸਂਸਾਰਾਤ੍ਪਰਿਮੁਚ੍ਯਤੇ

ਉਹ ਪਰਮ, ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਬ੍ਰਹਮ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਤੇ ਅਨੰਤ—ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਤੋ ਮਾਂ ਸੁਦੁਰਾਰਾਧ੍ਯਂ ਹਿਤ੍ਵਾਨ੍ਯਾਨ੍ਭਜਤੇ ਜਨਃ। ਤਤਸ੍ਤ ਆਸ਼ੁਤੋषੇਭ੍ਯੋ ਲਬ੍ਧਰਾਜ੍ਯਸ਼੍ਰਿਯੋਦ੍ਧਤਾਃ। ਮਤ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਾ ਵਰਦਾਨ੍ਵਿਸ੍ਮਯਨ੍ਤ੍ਯਵਜਾਨਤੇ

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ, ਜਲਦੀ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਰਾਂ—ਰਾਜ ਤੇ ਧਨ—ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਵਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਸ਼ਾਪਪ੍ਰਸਾਦਯੋਰੀਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦਯਃ। ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼ਾਪਪ੍ਰਸਾਦੋऽਙ੍ਗ ਸ਼ਿਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨ ਚਾਚ੍ਯੁਤਃ

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ਾਪ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਮਾਲਕ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਾਪ ਜਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਅਚੁਤ ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਅਤ੍ਰ ਚੋਦਾਹਰਨ੍ਤੀਮਮਿਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍। ਵृਕਾਸੁਰਾਯ ਗਿਰਿਸ਼ੋ ਵਰਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਪ ਸਙ੍ਕਟਮ੍

ਇਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਗਿਰਿਸ਼ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਵ੍ਰਕਾਸੁਰ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।

ਵृਕੋ ਨਾਮਾਸੁਰਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼ਕੁਨੇਃ ਪਥਿ ਨਾਰਦਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾਸ਼ੁਤੋषਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਦੇਵੇषੁ ਤ੍ਰਿषੁ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ

ਵ੍ਰਕ ਨਾਮਕ ਅਸੁਰ, ਸ਼ਕੁਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ; ਮੰਦਬੁਧਿ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।

ਸ ਆਹ ਦੇਵਂ ਗਿਰਿਸ਼ਮੁਪਾਧਾਵਾਸ਼ੁ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਸਿ। ਯੋऽਲ੍ਪਾਭ੍ਯਾਂ ਗੁਣਦੋषਾਭ੍ਯਾਮਾਸ਼ੁ ਤੁष੍ਯਤਿ ਕੁਪ੍ਯਤਿ

ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਦੇਵਤਾ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਜਰੂਰ ਸਫਲ ਹੋਵੇਂਗਾ; ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਭਲਾਈ ਜਾਂ ਗਲਤੀ ਤੇ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਜਾਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।