ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਦੁਰਵਗਮਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਨਿਗਮਾਯ ਤਵਾਤ੍ਤਤਨੋਃ ਚਰਿਤਮਹਾਮृਤਾਬ੍ਧਿਪਰਿਵਰ੍ਤਪਰਿਸ਼੍ਰਮਣਾਃ । ਨ ਪਰਿਲषਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿਦਪਵਰ੍ਗਮਪੀਸ਼੍ਵਰ ਤੇ ਚਰਣਸਰੋਜਹਂਸਕੁਲਸਙ੍ਗਵਿਸृष੍ਟਗृਹਾਃ

ਆਤਮਾ ਦੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਤੇਰੀ ਅਮਰ ਕਥਾ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਹੰਸ-ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।

ਤ੍ਵਦਨੁਪਥਂ ਕੁਲਾਯਮਿਦਮਾਤ੍ਮਸੁਹृਤ੍ਪ੍ਰਿਯਵਤ੍ ਚਰਤਿ ਤਥੋਨ੍ਮੁਖੇ ਤ੍ਵਯਿ ਹਿਤੇ ਪ੍ਰਿਯ ਆਤ੍ਮਨਿ ਚ । ਨ ਬਤ ਰਮਨ੍ਤ੍ਯਹੋ ਅਸਦੁਪਾਸਨਯਾਤ੍ਮਹਨੋ ਯਦਨੁਸ਼ਯਾ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਯੁਰੁਭਯੇ ਕੁਸ਼ਰੀਰਭृਤਃ

ਤੇਰੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ, ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਦੋਸਤ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਸਮਝ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਮੁੜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੱਚਾ ਸਹਾਈ ਤੇ ਆਤਮ-ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਮ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਏ, ਜੋ ਝੂਠੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਾਰੀ ਸਰੀਰ ਲੈ ਕੇ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ, ਮੋਹ ਕਰਕੇ।

ਨਿਭृਤਮਰੁਨ੍ਮਨੋऽਕ੍ਸ਼ਦृਢਯੋਗਯੁਜੋ ਹृਦਿ ਯਤ੍ ਮੁਨਯ ਉਪਾਸਤੇ ਤਦਰਯੋऽਪਿ ਯਯੁਃ ਸ੍ਮਰਣਾਤ੍ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯ ਉਰਗੇਨ੍ਦ੍ਰਭੋਗਭੁਜਦਣ੍ਡਵਿषਕ੍ਤਧਿਯੋ ਵਯਮਪਿ ਤੇ ਸਮਾਃ ਸਮਦृਸ਼ੋऽਙ੍‌ਘ੍ਰਿਸਰੋਜਸੁਧਾਃ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਂਸ, ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਪੱਕਾ ਜੋਗ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਵੀ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸੱਪ-ਰਾਜਾ ਦੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ, ਤੇਰੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚਾਖ ਕੇ, ਇਕਸਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ।

ਕ ਇਹ ਨੁ ਵੇਦ ਬਤਾਵਰਜਨ੍ਮਲਯੋऽਗ੍ਰਸਰਂ ਯਤ ਉਦਗਾਦृषਿਰ੍ਯਮਨੁ ਦੇਵਗਣਾ ਉਭਯੇ । ਤਰ੍ਹਿ ਨ ਸਨ੍ਨ ਚਾਸਦੁਭਯਂ ਨ ਚ ਕਾਲਜਵਃ ਕਿਮਪਿ ਨ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਵਕृष੍ਯ ਸ਼ਯੀਤ ਯਦਾ

ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਅੰਤ ਜਾਂ ਰਾਹ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਨਾ ਸਤ ਹੈ, ਨਾ ਅਸਤ, ਨਾ ਦੋਵੇਂ; ਨਾ ਕਾਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸ਼ਾਸਤਰ ਉਸ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ।

ਜਨਿਮਸਤਃ ਸਤੋ ਮृਤਿਮੁਤਾਤ੍ਮਨਿ ਯੇ ਚ ਭਿਦਾਂ ਵਿਪਣਮृਤਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ਤ੍ਯੁਪਦਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਤ ਆਰੁਪਿਤੈਃ । ਤ੍ਰਿਗੁਣਮਯਃ ਪੁਮਾਨਿਤਿ ਭਿਦਾ ਯਦਬੋਧਕृਤਾ ਤ੍ਵਯਿ ਨ ਤਤਃ ਪਰਤ੍ਰ ਸ ਭਵੇਦਵਬੋਧਰਸੇ

ਜੋ ਆਤਮਾ ਦੇ ਜਨਮ, ਮੌਤ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਸਿਰਫ ਦਿਖਾਵੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਨਣਾ ਵੀ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪਰੇ, ਅਸਲ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ।

ਸਦਿਵ ਮਨਸ੍ਤ੍ਰਿਵृਤ੍ਤ੍ਵਯਿ ਵਿਭਾਤ੍ਯਸਦਾਮਨੁਜਾਤ੍ ਸਦਭਿਮृਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯਸ਼ੇषਮਿਦਮਾਤ੍ਮਤਯਾऽਤ੍ਮਵਿਦਃ । ਨ ਹਿ ਵਿਕृਤਿਂ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਕਨਕਸ੍ਯ ਤਦਾਤ੍ਮਤਯਾ ਸ੍ਵਕृਤਮਨੁਪ੍ਰਵਿष੍ਟਮਿਦਮਾਤ੍ਮਤਯਾਵਸਿਤਮ੍

ਜਿਵੇਂ ਸੋਨਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੱਚੀ ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਤਵ ਪਰਿ ਯੇ ਚਰਨ੍ਤ੍ਯਖਿਲਸਤ੍ਤ੍ਵਨਿਕੇਤਤਯਾ ਤ ਉਤ ਪਦਾਕ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਯਵਿਗਣਯ੍ਯ ਸ਼ਿਰੋ ਨਿਰ੍‌ऋਤੇਃ । ਪਰਿਵਯਸੇ ਪਸ਼ੂਨਿਵ ਗਿਰਾ ਵਿਬੁਧਾਨਪਿ ਤਾਨ੍ ਤ੍ਵਯਿ ਕृਤਸੌਹृਦਾਃ ਖਲੁ ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਨ ਯੇ ਵਿਮੁਖਾਃ

ਜੋ ਤੇਰੇ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਜੋਂ, ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪੈਰ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ, ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਜੋ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸੱਚੀ ਦੋਸਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਮੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਹੀਂ।

ਤ੍ਵਮਕਰਣਃ ਸ੍ਵਰਾਡਖਿਲਕਾਰਕਸ਼ਕ੍ਤਿਧਰਃ ਤਵ ਬਲਿਮੁਦ੍ਵਹਨ੍ਤਿ ਸਮਦਨ੍ਤ੍ਯਜਯਾਨਿਮਿषਾਃ । ਵਰ੍षਭੁਜੋऽਖਿਲਕ੍ਸ਼ਿਤਿਪਤੇਰਿਵ ਵਿਸ਼੍ਵਸृਜੋ ਵਿਦਧਤਿ ਯਤ੍ਰ ਯੇ ਤ੍ਵਧਿਕृਤਾ ਭਵਤਸ਼੍ਚਕਿਤਾਃ

ਤੂੰ ਕਰਮ-ਰਹਿਤ, ਸਵੈ-ਸੰਚਾਲਕ, ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਧਾਰਕ ਹੈਂ। ਦੇਵਤੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ, ਤੈਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਕਸਾਰ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਥ ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਡਰ-ਸਹਿਮੇ ਹੋ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਥਿਰਚਰਜਾਤਯਃ ਸ੍ਯੁਰਜਯੋਤ੍ਥਨਿਮਿਤ੍ਤਯੁਜੋ ਵਿਹਰ ਉਦੀਕ੍ਸ਼ਯਾ ਯਦਿ ਪਰਸ੍ਯ ਵਿਮੁਕ੍ਤ ਤਤਃ । ਨ ਹਿ ਪਰਮਸ੍ਯ ਕਸ਼੍ਚਿਦਪਰੋ ਨ ਪਰਸ਼੍ਚ ਭਵੇਦ੍ ਵਿਯਤ ਇਵਾਪਦਸ੍ਯ ਤਵ ਸ਼ੂਨ੍ਯਤੁਲਾਂ ਦਧਤਃ

ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ, ਅਜਨਮਾ ਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮੁਕਤ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉੱਚੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੈ, ਨਾ ਦੂਜਾ; ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼, ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰ ਕੇ ਵੀ, ਅਤੁਲ ਤੇ ਖਾਲੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਪਰਿਮਿਤਾ ਧ੍ਰੁਵਾਸ੍ਤਨੁਭृਤੋ ਯਦਿ ਸਰ੍ਵਗਤਾਃ ਤਰ੍ਹਿ ਨ ਸ਼ਾਸ੍ਯਤੇਤਿ ਨਿਯਮੋ ਧ੍ਰਵ ਨੇਤਰਥਾ । ਅਜਨਿ ਚ ਯਨ੍ਮਯਂ ਤਦਵਿਮੁਚ੍ਯ ਨਿਯਨ੍ਤृ ਭਵੇਤ੍ ਸਮਮਨੁਜਾਨਤਾਂ ਯਦਮਤਂ ਮਤਦੁष੍ਟਤਯਾ

ਜੇ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਜੀਵ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਮ ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਹਕਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ—ਪਰ ਇਹ ਸਚ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਅਜਨਮੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਅਜਨਮੀ ਨੂੰ ਛੱਡੇ ਬਿਨਾਂ, ਨਿਯੰਤਰਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਸਭ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ; ਪਰ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਸਮਝ ਦੀ ਗਲਤੀ ਹੈ।

ਨ ਘਟਤ ਉਦ੍‌ਭਵਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਪੂਰੁषਯੋਰਜਯੋਃ ਉਭਯਯੁਜਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਸੁਭृਤੋ ਜਲਬੁਦ੍‌ਬੁਦਵਤ੍ । ਤ੍ਵਯਿ ਤ ਇਮੇ ਤਤੋ ਵਿਵਿਧਨਾਮਗੁਣੈਃ ਪਰਮੇ ਸਰਿਤ ਇਵਾਰ੍ਣਵੇ ਮਧੁਨਿ ਲਿਲ੍ਯੁਰਸ਼ੇषਰਸਾਃ

ਪਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਅਜਨਮੀ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਉਤਪੱਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ; ਦੋਵੇਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਬੁੱਲੇ ਵਾਂਗ ਅਸਥਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸਰਵੋਚ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਮ ਤੇ ਗੁਣ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਾਂਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਰਸ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨृषੁ ਤਵ ਮਯਯਾ ਭ੍ਰਮਮਮੀष੍ਵਵਗਤ੍ਯ ਭृਸ਼ਂ ਤ੍ਵਯਿ ਸੁਧਿਯੋऽਭਵੇ ਦਧਤਿ ਭਾਵਮਨੁਪ੍ਰਭਵਮ੍ । ਕਥਮਨੁਵਰ੍ਤਤਾਂ ਭਵਭਯਂ ਤਵ ਯਦ੍‌ਭ੍ਰੁਕੁਟਿਃ ਸृਜਤਿ ਮੁਹੁਸ੍ਤ੍ਰਿਣਮਿਰਭਵਚ੍ਛਰਣੇषੁ ਭਯਮ੍

ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਭਾਰੀ ਭਟਕਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰੀ ਭਗਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਤੇਰਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਡਰ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਤੇਰੀ ਇਕ ਭੌਂਹ ਚੜ੍ਹ ਜਾਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘਣੀ ਵਾਰੀ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਘਾਹ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਿੱਚ।

ਵਿਜਿਤਹृषੀਕਵਾਯੁਭਿਰਦਾਨ੍ਤਮਨਸ੍ਤੁਰਗਂ ਯ ਇਹ ਯਤਨ੍ਤਿ ਯਨ੍ਤੁਮਤਿਲੋਲਮੁਪਾਯਖਿਦਃ । ਵ੍ਯਸਨਸ਼ਤਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਸਮਵਹਾਯ ਗੁਰੋਸ਼੍ਚਰਣਂ ਵਣਿਜ ਇਵਾਜ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕृਤਕਰ੍ਣਧਰਾ ਜਲਧੌ

ਜੋ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਮਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੇਕਾਬੂ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਸਾਸਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਨੇਕ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰੀ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਰਾਹ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਵਜਨਸੁਤਾਤ੍ਮਦਾਰਧਨਧਾਮਧਰਾਸੁਰਥੈਃ ਤ੍ਵਯਿ ਸਤਿ ਕਿਂ ਨृਣਾਂ ਸ਼੍ਰਯਤ ਆਤ੍ਮਨਿ ਸਰ੍ਵਰਸੇ । ਇਤਿ ਸਦਜਾਨਤਾਂ ਮਿਥੁਨਤੋ ਰਤਯੇ ਚਰਤਾਂ ਸੁਖਯਤਿ ਕੋ ਨ੍ਵਿਹ ਸ੍ਵਵਿਹਤੇ ਸ੍ਵਨਿਰਸ੍ਤਭਗੇ

ਜਦ ਤੂੰ ਮੌਜੂਦ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਪੁੱਤਰ, ਆਪ, ਪਤਨੀ, ਧਨ, ਘਰ ਜਾਂ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਮਿਲਣ ਦੇ ਸੁਖ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਸੁਖੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਖੋ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਗਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ?

ਭੁਵਿ ਪੁਰੁਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਸਦਨਾਨ੍ਯृषਯੋ ਵਿਮਦਾਃ ਤ ਉਤ ਭਵਤ੍ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਹृਦੋऽਘਭਿਦਙ੍‌ਘ੍ਰਿਜਲਾਃ । ਦਧਤਿ ਸਕृਨ੍ਮਨਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਯ ਆਤ੍ਮਨਿ ਨਿਤ੍ਯਸੁਖੇ ਨ ਪੁਨਰੁਪਾਸਤੇ ਪੁਰੁषਸਾਰਹਰਾਵਸਥਾਨ੍

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਆਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਧੋ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਆਪਣਾ ਮਨ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਹੈ, ਟਿਕਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਕਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਾਰ ਲੁੱਟਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਸਤ ਇਦਂ ਉਤ੍ਥਿਤਂ ਸਦਿਤਿ ਚੇਨ੍ਨਨੁ ਤਰ੍ਕਹਤਂ ਵ੍ਯਭਿਚਰਤਿ ਕ੍ਵ ਚ ਕ੍ਵ ਚ ਮृषਾ ਨ ਤਥੋਭਯਯੁਕ੍ । ਵ੍ਯਵਹृਤਯੇ ਵਿਕਲ੍ਪ ਇषਿਤੋऽਨ੍ਧਪਰਮ੍ਪਰਯਾ ਭ੍ਰਮਯਤਿ ਭਾਰਤੀ ਤ ਉਰੁਵृਤ੍ਤਿਭਿਰੁਕ੍ਥਜਡਾਨ੍

ਜੇ ਕੋਈ ਕਹੇ ਕਿ 'ਇਹ ਸਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ', ਤਾਂ ਇਹ ਤਰਕ ਗਲਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਦੇ ਕਦੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਵਪਾਰਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਭੇਦ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਅੰਨ੍ਹੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਉਕਥ-ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਨ ਯਦਿਦਮਗ੍ਰ ਆਸ ਨ ਭਵਿष੍ਯਦਤੋ ਨਿਧਨਾਦ੍ ਅਨੁ ਮਿਤਮਨ੍ਤਰਾ ਤ੍ਵਯਿ ਵਿਭਾਤਿ ਮृषੈਕਰਸੇ । ਅਤ ਉਪਮੀਯਤੇ ਦ੍ਰਵਿਣਜਾਤਿਵਿਕਲ੍ਪਪਥੈਃ ਵਿਤਥਮਨੋਵਿਲਾਸਮृਤਮਿਤ੍ਯਵਯਨ੍ਤ੍ਯਬੁਧਾਃ

ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਜੋ ਵਿਨਾਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਰਸ ਦੀ ਝੂਠੀ ਛਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ ਧਨ ਜਾਂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਭੇਦਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨ ਦੀ ਖੇਡ ਝੂਠੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਸ ਮਾਯਾ ਹੈ।

ਸ ਯਦਜਯਾ ਤ੍ਵਜਾਮਨੁਸ਼ਯੀਤ ਗੁਣਾਂਸ਼੍ਚ ਜੁषਨ੍ ਭਜਤਿ ਸਰੂਪਤਾਂ ਤਦਨੁ ਮृਤ੍ਯੁਮਪੇਤਭਗਃ । ਤ੍ਵਮੁਤ ਜਹਾਸਿ ਤਾਮਹਿਰਿਵ ਤ੍ਵਚਮਾਤ੍ਤਭਗੋ ਮਹਸਿ ਮਹੀਯਸੇऽष੍ਟਗੁਣਿਤੇऽਪਰਿਮੇਯਭਗਃ

ਜਦ ਆਤਮਾ, ਅਜਨਮੀ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ, ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਵੀ, ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਚਮੜੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਅਸੀਮ ਜਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਅੱਠ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਣਗਣਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਦਿ ਨ ਸਮੁਦ੍ਧਰਨ੍ਤਿ ਯਤਯੋ ਹृਦਿ ਕਾਮਜਟਾ ਦੁਰਧਿਗਮੋऽਸਤਾਂ ਹृਦਿ ਗਤੋऽਸ੍ਮृਤਕਣ੍ਠਮਣਿਃ । ਅਸੁਤृਪਯੋਗਿਨਾਮੁਭਯਤੋऽਪ੍ਯਸੁਖਂ ਭਗਵਨ੍ਨ੍ ਅਨਪਗਤਾਨ੍ਤਕਾਦਨਧਿਰੂਢਪਦਾਦ੍‌ਭਵਤਃ

ਜੇ ਯੋਗੀ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਦੀ ਗੁੰਝ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਤੂੰ, ਜੋ ਅਯੋਗਿਆਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਗਲੇ ਦੀ ਮਣੀ ਵਾਂਗ ਭੁੱਲਿਆ ਹੋਇਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਰੱਜੀ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤੇਰੀ ਮੌਤ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਢੁੱਕਵੀਂ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ।

ਤ੍ਵਦਵਗਮੀ ਨ ਵੇਤ੍ਤਿ ਭਵਦੁਤ੍ਥਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਯੋਃ ਗੁਣਵਿਗੁਣਾਨ੍ਵਯਾਂਸ੍ਤਰ੍ਹਿ ਦੇਹਭृਤਾਂ ਚ ਗਿਰਃ । ਅਨੁਯੁਗਮਨ੍ਵਹਂ ਸਗੁਣ ਗੀਤਪਰਮ੍ਪਰਯਾ ਸ਼੍ਰਵਣਭृਤੋ ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਮਪਵਰ੍ਗਗਤਿਰ੍ਮਨੁਜੈਃ

ਜੋ ਤੈਨੂੰ, ਸਭ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਗੁਣ ਤੇ ਅਵਗੁਣ, ਜਾਂ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਬਾਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਗੁਣੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਤੇਰੀ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਦ੍ਯੁਪਤਯ ਏਵ ਤੇ ਨ ਯਯੁਰਨ੍ਤਮਨਨ੍ਤਤਯਾ ਤ੍ਵਮਪਿ ਯਦਨ੍ਤਰਾਣ੍ਡਨਿਚਯਾ ਨਨੁ ਸਾਵਰਣਾਃ । ਖ ਇਵ ਰਜਾਂਸਿ ਵਾਨ੍ਤਿ ਵਯਸਾ ਸਹ ਯਤ੍ ਸ਼੍ਰੁਤਯਃ ਤ੍ਵਯਿ ਹਿ ਫਲਨ੍ਤ੍ਯਤਨ੍ਨਿਰਸਨੇਨ ਭਵਨ੍ਨਿਧਨਾਃ

ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਤੇਰੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ, ਹੇ ਅਨੰਤ, ਤੇ ਜੋ ਅੰਡਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੇਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਵਰਨ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਵੇਦ ਵੀ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਝੂਠ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤ੍ਯੇਤਦ੍‌ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਆਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍ । ਸਨਨ੍ਦਨਮਥਾਨਰ੍ਚੁਃ ਸਿਦ੍ਧਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾऽऽਤ੍ਮਨੋ ਗਤਿਮ੍

ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਨੰਦਨ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ।

ਇਤ੍ਯਸ਼ੇषਸਮਾਮ੍ਨਾਯ ਪੁਰਾਣੋਪਨਿषਦ੍ਰਸਃ । ਸਮੁਦ੍ਧृਤਃ ਪੂਰ੍ਵਜਾਤੈਃ ਵ੍ਯੋਮਯਾਨੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਵੇਦ, ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦਾ ਰਸ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਿਕਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤ੍ਵਂ ਚੈਤਦ੍‌ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਾਯਾਦ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾऽऽਤ੍ਮਾਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍ । ਧਾਰਯਂਸ਼੍ਚਰ ਗਾਂ ਕਾਮਂ ਕਾਮਾਨਾਂ ਭਰ੍ਜਨਂ ਨृਣਾਮ੍

ਤੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਾਰਸ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਏਵਂ ਸ ऋषਿਣਾऽऽਦਿष੍ਟਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਪੂਰ੍ਣਃ ਸ਼੍ਰੁਤਧਰੋ ਰਾਜਨ੍ ਆਹ ਵੀਰਵ੍ਰਤੋ ਮੁਨਿਃ

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਆਤਮ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਪੂਰਨ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਰਵਰਤ ਮুনি ਨੇ ਬੋਲਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਦ ਉਵਾਚ - ਨਮਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਭਗਵਤੇ ਕृष੍ਣਾਯਾਮਲਕੀਰ੍ਤਯੇ । ਯੋ ਧਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਅਭਵਾਯੋਸ਼ਤੀਃ ਕਲਾਃ

ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਭਗਵਾਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਨਿਰਮਲ ਹੈ, ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯਾਦ੍ਯਮृषਿਮਾਨਮ੍ਯ ਤਚ੍ਛਿष੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਤਤੋऽਗਾਦ੍ ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪਿਤੁਰ੍ਦ੍ਵੈਪਾਯਨਸ੍ਯ ਮੇ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉੱਚੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਵੈਪਾਯਨ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।

ਸਭਾਜਿਤੋ ਭਗਵਤਾ ਕृਤਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਃ । ਤਸ੍ਮੈ ਤਦ੍ ਵਰ੍ਣਯਾਮਾਸ ਨਾਰਾਯਣਮੁਖਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤਮ੍

ਭਗਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਹ ਨੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਅਸਥਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੀ ਹੋਈ ਗੱਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ।

ਇਤ੍ਯੇਤਦ੍ ਵਰ੍ਣਿਤਂ ਰਾਜਨ੍ ਯਨ੍ਨਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਃ ਕृਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ । ਯਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਨਿਰ੍ਦੇਸ਼੍ਯੇ ਨੀऋਗੁਣੇऽਪਿ ਮਨਸ਼੍ਚਰੇਤ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ—ਕਿਵੇਂ ਮਨ ਬ੍ਰਹਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।