ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਫਲਾਰ੍ਹਣੋਸ਼ੀਰਸ਼ਿਵਾਮृਤਾਮ੍ਬੁਭਿਃ ਮृਦਾ ਸੁਰਭ੍ਯਾ ਤੁਲਸੀਕੁਸ਼ਾਮ੍ਬੁਜੈਃ । ਆਰਾਧਯਾਮਾਸ ਯਥੋਪਪਨ੍ਨਯਾ ਸਪਰ੍ਯਯਾ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਿਵਰ੍ਧਨਾਨ੍ਧਸਾ

ਉਹ ਨੇ ਫਲ, ਸੁਗੰਧਤ ਜੜਾਂ, ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀ, ਮਿੱਟੀ, ਗਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ, ਤੁਲਸੀ, ਕੁਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕਮਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਚਿਤ ਰੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਚੰਗਿਆਈ ਵਧਾਉਂਦੀ ਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸ ਤਰ੍ਕਯਾਮਾਸ ਕੁਤੋ ਮਮਾਨ੍ਵਭੂਦ੍ ਗृਹਾਨ੍ਧਕੁਪੇ ਪਤਿਤਸ੍ਯ ਸਙ੍ਗਮਃ । ਯਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਸ੍ਪਦਪਾਦਰੇਣੁਭਿਃ ਕृष੍ਣੇਨ ਚਾਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨਿਕੇਤਭੂਸੁਰੈਃ

ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, 'ਮੈਂ, ਜੋ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਦੀ ਅੰਧ ਕੁਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਮਿਲਿਆ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਹਨ?'

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਸੂਪਵਿष੍ਟਾਨ੍ ਕृਤਾਤਿਥ੍ਯਾਨ੍ ਸ਼੍ਰੁਤਦੇਵ ਉਪਸ੍ਥਿਤਃ । ਸਭਾਰ੍ਯਸ੍ਵਜਨਾਪਤ੍ਯ ਉਵਾਚਾਙ੍‌ਘ੍ਰ੍ਯਭਿਮਰ੍ਸ਼ਨਃ

ਜਦੋਂ ਮਹਿਮਾਨ ਬੈਠ ਗਏ ਅਤੇ ਆਦਰ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਸ਼੍ਰੁਤਦੇਵ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।

ਸ਼੍ਰੁਤਦੇਵ ਉਵਾਚ - ਨਾਦ੍ਯ ਨੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪਰਂ ਪਰਮਪੂਰੁषਃ । ਯਰ੍ਹੀਦਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਸਤ੍ਤਯਾ

ਸ਼੍ਰੁਤਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅੱਜ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਇਸ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਏ।

ਯਥਾ ਸ਼ਯਾਨਃ ਪੁਰੁषੋ ਮਨਸੈਵਾਤ੍ਮਮਾਯਯਾ । ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਲੋਕਂ ਪਰਂ ਸ੍ਵਾਪ੍ਨਂ ਅਨੁਵਿਸ਼੍ਯਾਵਭਾਸਤੇ

ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਲੇਟ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਾਂ ਗਦਤਾਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ ਅਰ੍ਚਤਾਂ ਤ੍ਵਾਭਿਵਨ੍ਦਤਾਮ੍ । ਨृਣਾਂ ਸਂਵਦਤਾਮਨ੍ਤਃ ਹृਦਿ ਭਾਸ੍ਯਮਲਾਤ੍ਮਨਾਮ੍

ਜੋ ਲੋਕ ਸੁਣਦੇ, ਗੱਲ ਕਰਦੇ, ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਦਿਲੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।

ਹृਦਿਸ੍ਥੋऽਪ੍ਯਤਿਦੂਰਸ੍ਥਃ ਕਰ੍ਮਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਚੇਤਸਾਮ੍ । ਆਤ੍ਮਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਰਗ੍ਰਾਹ੍ਯੋऽਪਿ ਅਨ੍ਤ੍ਯੁਪੇਤਗੁਣਾਤ੍ਮਨਾਮ੍

ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ; ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਜੋ ਲੋਕ ਮਾਇਆ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ।

( ਵਂਸ਼ਸ੍ਥਾ ) ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇऽਧ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਦਾਂ ਪਰਾਤ੍ਮਨੇ ਅਨਾਤ੍ਮਨੇ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਵਿਭਕ੍ਤਮृਤ੍ਯਵੇ । ਸਕਾਰਣਾਕਾਰਣਲਿਙ੍ਗਮੀਯੁषੇ ਸ੍ਵਮਾਯਯਾਸਂਵृਤਰੁਦ੍ਧਦृष੍ਟਯੇ

ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਧਿਆਤਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਾਰਣ-ਅਕਾਰਣ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਸ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਾਧਿ ਸ੍ਵਭृਤ੍ਯਾਨ੍ ਨਃ ਕਿਂ ਦੇਵ ਕਰਵਾਮਹੇ । ਏਤਦਨ੍ਤੋ ਨृਣਾਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ੋ ਯਦ੍‌ਭਵਾਨਕ੍ਸ਼ਿਗੋਚਰਃ

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੇਵਕ ਸਮਝ ਕੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ—ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪੀੜ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਤਦੁਕ੍ਤਮਿਤ੍ਯੁਪਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਣਤਾਰ੍ਤਿਹਾ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪਾਣਿਨਾ ਪਾਣਿਂ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ ਤਮੁਵਾਚ ਹ

ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ਤੇऽਨੁਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਾਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ ਵਿਦ੍ਧ੍ਯਮੂਨ੍ ਮੁਨੀਨ੍ । ਸਞ੍ਚਰਨ੍ਤਿ ਮਯਾ ਲੋਕਾਨ੍ ਪੁਨਨ੍ਤਃ ਪਾਦਰੇਣੁਭਿਃ

ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਇਹ ਸਾਧੂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ; ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਦੇਵਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਚਨੈਃ । ਸ਼ਨੈਃ ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਕਾਲੇਨ ਤਦਪ੍ਯਰ੍ਹਤ੍ਤਮੇਕ੍ਸ਼ਯਾ

ਦੇਵਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਅਤੇ ਤੀਰਥ, ਵੇਖਣ, ਛੂਹਣ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਜਨ੍ਮਨਾ ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਮਿਹ । ਤਪਸਾ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਤੁष੍ਟ੍ਯਾ ਕਿਮੁ ਮਤ੍ਕਲਯਾ ਯੁਤਃ

ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਨਮ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਤਪ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੰਤੋਖ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਮੇ ਦਯਿਤਂ ਰੂਪਮੇਤਚ੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਮ੍ । ਸਰ੍ਵਵੇਦਮਯੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੋ ਹ੍ਯਹਮ੍

ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਚਾਰ-ਭੁਜਾ ਰੂਪ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ।

ਦੁष੍ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਅਵਿਦਿਤ੍ਵੈਵਂ ਅਵਜਾਨਨ੍ਤ੍ਯਸੂਯਵਃ । ਗੁਰੁਂ ਮਾਂ ਵਿਪ੍ਰਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਅਰ੍ਚਾਦਾਵਿਜ੍ਯਦृष੍ਟਯਃ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਜੋ ਈਰਖ਼ਾ ਕਰਦੇ ਤੇ ਅਦਬ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ, ਗੁਰੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਮੂਰਤੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।

ਚਰਾਚਰਮਿਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਭਾਵਾ ਯੇ ਚਾਸ੍ਯ ਹੇਤਵਃ । ਮਦ੍ ਰੂਪਾਣੀਤਿ ਚੇਤਸ੍ਯ ਆਧਤ੍ਤੇ ਵਿਪ੍ਰੋ ਮਦੀਕ੍ਸ਼ਯਾ

ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਚਲਦਾ-ਫਿਰਦਾ ਜਾਂ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਭਾਵ ਤੇ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੇਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍‌ ਬ੍ਰਹ੍ਮऋषੀਨੇਤਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਮਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਯਾਰ੍ਚਯ । ਏਵਂ ਚੇਦਰ੍ਚਿਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਦ੍ਧਾ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਭੂਰਿਭੂਤਿਭਿਃ

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ। ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਚਮੁਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਸ ਇਤ੍ਥਂ ਪ੍ਰਭੁਨਾਦਿष੍ਟਃ ਸਹਕृष੍ਣਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਨ੍ । ਆਰਾਧ੍ਯੈਕਾਤ੍ਮਭਾਵੇਨ ਮੈਥਿਲਸ਼੍ਚਾਪ ਸਦ੍‌ਗਤਿਮ੍

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਮੈਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਮੇਤ ਉੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇਕ-ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਮੌਤ ਮਿਲੀ।

ਏਵਂ ਸ੍ਵਭਕ੍ਤਯੋ ਰਾਜਨ੍ ਭਗਵਾਨ੍ ਭਕ੍ਤਭਕ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਉषਿਤ੍ਵਾऽऽਦਿਸ਼੍ਯ ਸਨ੍ਮਾਰ੍ਗਂ ਪੁਨਰ੍ਦ੍ਵਾਰਵਤੀਮਗਾਤ੍

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਸੱਚਾ ਰਾਹ ਦੱਸ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੁਵਾਰਕਾ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍‍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਸ਼੍ਰੁਤਦੇਵਾਨੁਗ੍ਰਹੋ ਨਾਮ षਡਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 'ਸ਼੍ਰੁਤਦੇਵ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ' ਨਾਮਕ ਛਿਆਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।

ਵੇਦਸ੍ਤੁਤਿ - ਸ਼੍ਰੀਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਦੁਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਨਿਰ੍ਦੇਸ਼੍ਯੇ ਨਿਰ੍ਗੁਣੇ ਗੁਣਵृਤ੍ਤਯਃ । ਕਥਂ ਚਰਨ੍ਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਯਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਸਦਸਤਃ ਪਰੇ

ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ — ਸ਼੍ਰੀ ਪਰੀਖਸ਼ਿਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋ ਕੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਵੇਦਾਂ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਤ ਤੇ ਅਸਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ?

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਨਃਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਜਨਾਨਾਂ ਅਸृਜਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਮਾਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਚ ਭਵਾਰ੍ਥਂ ਚ ਆਤ੍ਮਨੇऽਕਲ੍ਪਨਾਯ ਚ

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਮਨ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਬਣਾਏ — ਮਾਤਰਾਂ ਦੇ ਭੋਗ, ਸੰਸਾਰੀ ਕੰਮ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਤੇ ਅਸੰਗਤਾ ਲਈ।

ਸੈषਾ ਹ੍ਯੁਪਨਿषਦ੍‌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਪੂਰ੍ਵੇਸ਼ਾਂ ਪੂਰ੍ਵਜੈਰ੍ਧृਤਾ । ਸ਼੍ਰ੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਧਾਰਯੇਦ੍ ਯਸ੍ਤਾਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਗਚ੍ਛੇਦਕਿਞ੍ਚਨਃ

ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਾਂਭੀ। ਜੇਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸਨੂੰ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸੁਖ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰ੍ਣਯਿष੍ਯਾਮਿ ਗਾਥਾਂ ਨਾਰਾਯਣਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ । ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਚ ਸਂਵਾਦਂ ऋषੇਰ੍ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਚ

ਇਥੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗਾਥਾ ਤੇ ਨਾਰਦ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।

ਏਕਦਾ ਨਾਰਦੋ ਲੋਕਾਨ੍ ਪਰ੍ਯਟਨ੍ ਭਗਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਃ । ਸਨਾਤਨਮृषਿਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਯਯੌ ਨਾਰਾਯਣਾਸ਼੍ਰਮਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਾਰਾਇਣ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਗਏ।

ਯੋ ਵੈ ਭਾਰਤਵਰ੍षੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਮਾਯ ਸ੍ਵਸ੍ਤਯੇ ਨृਣਾਮ੍ । ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾਨਸ਼ਮੋਪੇਤਂ ਆਕਲ੍ਪਾਦਾਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਪਃ

ਉਹ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਸੁਖ ਲਈ, ਧਰਮ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਤਪ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ, ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ।

ਤਤ੍ਰੋਪਵਿष੍ਟਂ ऋषਿਭਿਃ ਕਲਾਪਗ੍ਰਾਮਵਾਸਿਭਿਃ । ਪਰੀਤਂ ਪ੍ਰਣਤੋऽਪृਚ੍ਛਦ੍ ਇਦਮੇਵ ਕੁਰੂਦ੍ਵਹ

ਉਥੇ, ਕਲਾਪਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਕੁਰੁਵੰਸ਼ੀ।

ਤਸ੍ਮੈ ਹ੍ਯਵੋਚਦ੍‌ਭਗਵਾਨ੍ ऋषੀਣਾਂ ਸ਼੍ਰृਣਤਾਮਿਦਮ੍ । ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਃ ਪੂਰ੍ਵੇषਾਂ ਜਨਲੋਕਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍

ਉਸ ਨੂੰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਹ ਦੱਸਿਆ: ਜਨਲੋਕ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਤ੍ਰਂ ਜਨਲੋਕੇऽਭਵਤ੍ ਪੁਰਾ । ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨਾਂ ਮਾਨਸਾਨਾਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਊਰ੍ਧ੍ਵਰੇਤਸਾਮ੍

ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਨਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਸਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਯਜਨਾ ਹੋਈ; ਉਥੇ, ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਉਰਧਵਰੇਤਾ ਸਨ।