ਤਸ੍ਯਰ੍ਤ੍ਵਿਜੋ ਮਹਾਰਾਜ ਰਤ੍ਨਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਸਃ । ਸਸਦਸ੍ਯਾ ਵਿਰੇਜੁਸ੍ਤੇ ਯਥਾ ਵृਤ੍ਰਹਣੋऽਧ੍ਵਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਪੰਡਤ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਰਤਨ ਤੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਸਭਾ ਸਮੇਤ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਦਾ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵੈਃ ਸ੍ਵੈਃ ਬਨ੍ਧੁਭਿਰਨ੍ਵਿਤੌ । ਰੇਜਤੁਃ ਸ੍ਵਸੁਤੈਰ੍ਦਾਰੈਃ ਜੀਵੇਸ਼ੌ ਸ੍ਵਵਿਭੂਤਿਭਿਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਈਜੇऽਨੁਯਜ੍ਞਂ ਵਿਧਿਨਾ ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਦਿਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ । ਪ੍ਰਾਕृਤੈਰ੍ਵੈਕृਤੈਰ੍ਯਜ੍ਞੈਃ ਦ੍ਰਵ੍ਯਜ੍ਞਾਨਕ੍ਰਿਯੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਆਦਿ ਯਜਨਾਂ, ਆਮ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਨਾਲ, ਯਜਨ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਅਥਰ੍ਤ੍ਵਿਗ੍ਭ੍ਯੋऽਦਦਾਤ੍ਕਾਲੇ ਯਥਾਮ੍ਨਾਤਂ ਸ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ । ਸ੍ਵਲਙ੍ਕृਤੇਭ੍ਯੋऽਲਙ੍ਕृਤ੍ਯ ਗੋਭੂਕਨ੍ਯਾ ਮਹਾਧਨਾਃ
ਫਿਰ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੰਡਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਖਣਾ ਦਿੱਤੀ, ਸੋਹਣੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਨੂੰ, ਗਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਧੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡਾ ਧਨ ਦੇ ਕੇ।
ਪਤ੍ਨੀਸਂਯਾਜਾਵਭृਥ੍ਯੈਃ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਮਹਰ੍षਯਃ । ਸਸ੍ਨੂ ਰਾਮਹ੍ਰਦੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ਯਜਮਾਨਪੁਰਃਸਰਾਃ
ਪਤਨੀ ਸੰਯਾਜ ਤੇ ਅਵਭ੍ਰਥ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਪੰਡਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਯਜਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਏ।
ਸ੍ਨਾਤੋऽਲਙ੍ਕਾਰਵਾਸਾਂਸਿ ਵਨ੍ਦਿਭ੍ਯੋऽਦਾਤ੍ਤਥਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਤਤਃ ਸ੍ਵਲਙ੍ਕृਤੋ ਵਰ੍ਣਾਨ੍ ਆਸ਼੍ਵਭ੍ਯੋऽਨ੍ਨੇਨ ਪੂਜਯਤ੍
ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਹਨੇ ਤੇ ਕਪੜੇ ਵੰਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਪੰਡਤਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਬਨ੍ਧੂਨ੍ ਸਦਾਰਾਨ੍ ਸਸੁਤਾਨ੍ ਪਾਰਿਬਰ੍ਹੇਣ ਭੂਯਸਾ । ਵਿਦਰ੍ਭਕੋਸ਼ਲਕੁਰੂਨ੍ ਕਾਸ਼ਿਕੇਕਯ ਸृਞ੍ਜਯਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਵਿਦਰਭ, ਕੋਸਲ, ਕੁਰੂ, ਕਾਸੀ, ਕੇਕਯ ਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਸਦਸ੍ਯਰ੍ਤ੍ਵਿਕ੍ਸੁਰਗਣਾਨ੍ ਨृਭੂਤਪਿਤृਚਾਰਣਾਨ੍ । ਸ਼੍ਰੀਨਿਕੇਤਮਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਸ਼ਂਸਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਯਯੁਃ ਕ੍ਰਤੁਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਪੰਡਤਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਰਾਜਿਆਂ, ਭੂਤਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਲੋਕ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਯਜਨ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋऽਨੁਜਃ ਪਾਰ੍ਥਾ ਭੀष੍ਮੋ ਦ੍ਰੋਣਃ ਪृਥਾ ਯਮੌ । ਨਾਰਦੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸੁਹृਤ੍ਸਂਬਂਧਿਬਾਂਧਵਾਃ
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਪ੍ਰਿਥਾ, ਯਮ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਨਾਰਦ, ਮਹਾਨ ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ—
ਬਨ੍ਧੂਨ੍ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਯਦੂਨ੍ ਸੌਹृਦਾਕ੍ਲਿਨ੍ਨਚੇਤਸਃ । ਯਯੁਰ੍ਵਿਰਹਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਸ੍ਵਦੇਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚਾਪਰੇ ਜਨਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯਾਦਵ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਨਨ੍ਦਸ੍ਤੁ ਸਹ ਗੋਪਾਲੈਃ ਬृਹਤ੍ਯਾ ਪੂਜਯਾਰ੍ਚਿਤਃ । ਕृष੍ਣਰਾਮੋਗ੍ਰਸੇਨਾਦ੍ਯੈਃ ਨ੍ਯਵਾਤ੍ਸੀਦ੍ਬਨ੍ਧੁਵਤ੍ਸਲਃ
ਨੰਦ ਜੀ, ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਰਾਮ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹੇ।
ਵਸੁਦੇਵੋऽਞ੍ਜਸੋਤ੍ਤੀਰ੍ਯ ਮਨੋਰਥਮਹਾਰ੍ਣਵਮ੍ । ਸੁਹृਦ੍ਵृਤਃ ਪ੍ਰੀਤਮਨਾ ਨਨ੍ਦਮਾਹ ਕਰੇ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍
ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਹੋ ਕੇ, ਨੰਦ ਜੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਸੁਦੇਵ ਉਵਾਚ - ਭ੍ਰਾਤਰੀਸ਼ਕृਤਃ ਪਾਸ਼ੋ ਨृਨਾਂ ਯਃ ਸ੍ਨੇਹਸਂਜ੍ਞਿਤਃ । ਤਂ ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਮਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਸ਼ੂਰਾਣਾਮਪਿ ਯੋਗਿਨਾਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਰਾ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਜੋ ਡੋਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਨੇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਵੀਰਾਂ ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਛੱਡਣੀ ਔਖੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਾਸ੍ਵਪ੍ਰਤਿਕਲ੍ਪੇਯਂ ਯਤ੍ਕृਤਾਜ੍ਞੇषੁ ਸਤ੍ਤਮੈਃ । ਮੈਤ੍ਰ੍ਯਰ੍ਪਿਤਾਫਲਾ ਚਾਪਿ ਨ ਨਿਵਰ੍ਤੇਤ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਇਹ ਦੋਸਤੀ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਬਣਾਈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਫਲ ਦੋਸਤੀ ਵਿਚ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਛੱਡਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ।
ਪ੍ਰਾਗਕਲ੍ਪਾਚ੍ਚ ਕੁਸ਼ਲਂ ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਵੋ ਨਾਚਰਾਮ ਹਿ । ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੀਮਦਾਨ੍ਧਾਕ੍ਸ਼ਾ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਃ ਪੁਰਃ ਸਤਃ
ਪਹਿਲਾਂ, ਭਰਾਵੋ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਹੁਣ, ਦੌਲਤ ਦੇ ਗਰੂਰ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
ਮਾ ਰਾਜ੍ਯਸ਼੍ਰੀਰਭੂਤ੍ਪੁਂਸਃ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਕਾਮਸ੍ਯ ਮਾਨਦ । ਸ੍ਵਜਨਾਨੁਤ ਬਨ੍ਧੂਨ੍ ਵਾ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯਯਾਨ੍ਧਦृਕ੍
ਮਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਰਾਜ ਦੀ ਚਮਕ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਮਿਲੇ ਜੋ ਅਸਲ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਅੱਖਾਂ ਅੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਏਵਂ ਸੌਹृਦਸ਼ੈਥਿਲ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤ ਆਨਕਦੁਨ੍ਦੁਭਿਃ । ਰੁਰੋਦ ਤਤ੍ਕृਤਾਂ ਮੈਤ੍ਰੀਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ ਅਸ਼੍ਰੁਵਿਲੋਚਨਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਨਰਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਆਨਕਦੁੰਦੁਭੀ (ਵਸੁਦੇਵ) ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੋ ਪਿਆ।
ਨਨ੍ਦਸ੍ਤੁ ਸਖ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਿਯਕृਤ੍ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਗੋਵਿਨ੍ਦਰਾਮਯੋਃ । ਅਦ੍ਯ ਸ਼੍ਵ ਇਤਿ ਮਾਸਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ ਯਦੁਭਿਰ੍ਮਾਨਿਤੋऽਵਸਤ੍
ਨੰਦ ਜੀ, ਜੋ ਗੋਵਿੰਦ ਤੇ ਰਾਮ ਲਈ ਦਿਲੋਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਯਾਦਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲੀ, 'ਅੱਜ, ਕੱਲ' ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਉਥੇ ਰਹੇ।
ਤਤਃ ਕਾਮੈਃ ਪੂਰ੍ਯਮਾਣਃ ਸਵ੍ਰਜਃ ਸਹਬਾਨ੍ਧਵਃ । ਪਰਾਰ੍ਧ੍ਯਾਭਰਣਕ੍ਸ਼ੌਮ ਨਾਨਾਨਰ੍ਘ੍ਯਪਰਿਚ੍ਛਦੈਃ
ਫਿਰ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨੰਦ ਜੀ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਹਨਾਂ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜਿਆਂ ਤੇ ਕਈ ਕੀਮਤੀ ਤੋਹਫਿਆਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਏ।
ਵਸੁਦੇਵੋਗ੍ਰਸੇਨਾਭ੍ਯਾਂ ਕृष੍ਣੋਦ੍ਧਵਬਲਾਦਿਭਿਃ । ਦਤ੍ਤਮਾਦਾਯ ਪਾਰਿਬਰ੍ਹਂ ਯਾਪਿਤੋ ਯਦੁਭਿਰ੍ਯਯੌ
ਵਸੁਦੇਵ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਉਦਧਵ, ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੇ ਵੱਡੇ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ, ਨੰਦ ਜੀ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।
ਨਨ੍ਦੋ ਗੋਪਾਸ਼੍ਚ ਗੋਪ੍ਯਸ਼੍ਚ ਗੋਵਿਨ੍ਦਚਰਣਾਮ੍ਬੁਜੇ । ਮਨਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਪੁਨਰ੍ਹਰ੍ਤੁਂ ਅਨੀਸ਼ਾ ਮਥੁਰਾਂ ਯਯੁਃ
ਨੰਦ ਜੀ, ਗੋਪ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਲਗਾ ਕੇ, ਉਹਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਵਿਚ ਅਸਮਰਥ ਰਹੇ, ਤੇ ਮਥੁਰਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਬਨ੍ਧੁषੁ ਪ੍ਰਤਿਯਾਤੇषੁ ਵृष੍ਣਯਃ ਕृष੍ਣਦੇਵਤਾਃ । ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਾਵृषਮਾਸਨ੍ਨਾਦ੍ ਯਯੁਰ੍ਦ੍ਵਾਰਵਤੀਂ ਪੁਨਃ
ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੀ, ਮੀਂਹ ਦਾ ਮੌਸਮ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਦਵਾਰਕਾ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਏ।
ਜਨੇਭ੍ਯਃ ਕਥਯਾਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਯਦੁਦੇਵਮਹੋਤ੍ਸਵਮ੍ । ਯਦਾਸੀਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਸੁਹृਤ੍ ਸਂਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਿਕਮ੍
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾ-ਉਤਸਵ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦੇ ਰਹੇ, ਜੋ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਤੇ ਹੋਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਵੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਨੁਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂਪੁਰਾਣ 'ਭਾਗਵਤ' ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, 'ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਚੌਰਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸੁਭਦ੍ਰਾਹਰਣਂ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਮਿਥਿਲਾਗਮਨਂ ਤਤ੍ਰ ਬਹੁਲਾਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੁਤਦੇਵਯੋਃ ਸਦ੍ਮਨਿ ਸਕृਦੇਵ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਃ - ਸ਼੍ਰੀਰਾਜੋਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਵੇਦਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਃ ਸ੍ਵਸਾਰਂ ਰਾਮਕृष੍ਣਯੋਃ । ਯਥੋਪਯੇਮੇ ਵਿਜਯੋ ਯਾ ਮਮਾਸੀਤ੍ ਪਿਤਾਮਹੀ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭੈਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ—ਕਿਵੇਂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਮੇਰੀ ਦਾਦੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ?
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਅਰ੍ਜੁਨਸ੍ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਪਰ੍ਯਟਨ੍ ਅਵਨੀਂ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਗਤਃ ਪ੍ਰਭਾਸਮਸ਼੍ਰृਣੋਨ੍ ਮਾਤੁਲੇਯੀਂ ਸ ਆਤ੍ਮਨਃ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਰਜੁਨ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤੀ ਪੱਖੋਂ ਭੈਣ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ।
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਾਯ ਰਾਮਸ੍ਤਾਂ ਦਾਸ੍ਯਤੀਤਿ ਨ ਚਾਪਰੇ । ਤਲ੍ਲਿਪ੍ਸੁਃ ਸ ਯਤਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਦਣ੍ਡੀ ਦ੍ਵਾਰਕਾਮਗਾਤ੍
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਮ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਦੇਵੇਗਾ, ਪਰ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਅਰਜੁਨ ਤ੍ਰਿਦੰਡ ਧਾਰੀ ਯਤੀ ਬਣ ਕੇ ਦੁਆਰਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਵਾਰ੍षਿਕਾਨ੍ ਮਾਸਾਨ੍ ਅਵਾਤ੍ਸੀਤ੍ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਸਾਧਕਃ । ਪੌਰੈਃ ਸਭਾਜਿਤੋऽਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਰਾਮੇਣਾਜਾਨਤਾ ਚ ਸਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਰਿਹਾ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
ਏਕਦਾ ਗृਹਮਾਨੀਯ ਆਤਿਥ੍ਯੇਨ ਨਿਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਤਮ੍ । ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯੋਪਹृਤਂ ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਬਲੇਨ ਬੁਭੁਜੇ ਕਿਲ
ਇੱਕ ਦਿਨ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਬੁਲਾਇਆ, ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭੀਖ ਦਾ ਭੋਜਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਖਾਧਾ।
ਸੋऽਪਸ਼੍ਯਤ੍ਤਤ੍ਰ ਮਹਤੀਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਵੀਰਮਨੋਹਰਾਮ੍ । ਪ੍ਰੀਤ੍ਯੁਤ੍ਫੁਲ੍ਲੇਕ੍ਸ਼ਣਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਭਾਵਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਂ ਮਨੋ ਦਧੇ
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕੁੜੀ ਦੇਖੀ, ਜੋ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਨੈਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਮਨ ਉਸ 'ਤੇ ਲੱਗ ਗਿਆ।