ਯਸ੍ਯਾਨੁਭੂਤਿਃ ਕਾਲੇਨ ਲਯੋਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਾਦਿਨਾਸ੍ਯ ਵੈ । ਸ੍ਵਤੋऽਨ੍ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਗੁਣਤੋ ਨ ਕੁਤਸ਼੍ਚਨ ਰਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ, ਸਮੇਂ, ਉਤਪੱਤੀ, ਲੈ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ, ਹੋਰਾਂ ਜਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ।
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਤਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਕਰ੍ਮਪਰਿਪਾਕਗੁਣਪ੍ਰਵਾਹੈਃ ਅਵ੍ਯਾਹਤਾਨੁਭਵਮੀਸ਼੍ਵਰਮਦ੍ਵਿਤੀਯਮ੍ । ਪ੍ਰਾਣਾਦਿਭਿਃ ਸ੍ਵਵਿਭਵੈਰੁਪਗੂਢਮਨ੍ਯੋ ਮਨ੍ਯੇਤ ਸੂਰ੍ਯਮਿਵ ਮੇਘਹਿਮੋਪਰਾਗੈਃ
ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਜੋ ਇਕੋ-ਇਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਦੁੱਖ, ਕਰਮ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਵਹਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਬੱਦਲ, ਧੁੰਦ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਣ ਨਾਲ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭੁੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਥੋਚੁਰ੍ਮੁਨਯੋ ਰਾਜਨ੍ ਆਭਾष੍ਯਾਨਕਦੁਂਦੁਭਿਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸ਼੍ਰृਣਤਾਂ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਤਥੈਵਾਚ੍ਯੁਤਰਾਮਯੋਃ
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਦੋ ਅਚ੍ਯੁਤ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੋਲਿਆ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਕਰ੍ਮਨਿਰ੍ਹਾਰ ਏष ਸਾਧੁਨਿਰੂਪਿਤਃ । ਯਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਯਜੇਦ੍ ਵਿष੍ਣੁਂ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞੇਸ਼੍ਵਰਂ ਮਖੈਃ
ਕਰਮ ਨਾਲ ਕਰਮ ਦੀ ਨਾਸ, ਇਉਂ ਹੀ ਸਾਧੂਆਂ ਨੇ ਸਿਦ੍ਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ: ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਨੂੰ ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯੋਪਸ਼ਮੋऽਯਂ ਵੈ ਕਵਿਭਿਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ । ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸੁਗਮੋ ਯੋਗੋ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਾਤ੍ਮਮੁਦਾਵਹਃ
ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਜੋ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਹੈ, ਇਹ ਯੋਗ ਦਾ ਰਾਹ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੈ ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਅਯਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਃ ਪਨ੍ਥਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤੇਰ੍ਗृਹਮੇਧਿਨਃ । ਯਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਯਾऽऽਪ੍ਤਵਿਤ੍ਤੇਨ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇਨੇਜ੍ਯੇਤ ਪੂਰੁषਃ
ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਹਸਥ ਲਈ ਸੁਭਾਗਾ ਰਾਹ ਹੈ; ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਤ੍ਤੈषਣਾਂ ਯਜ੍ਞਦਾਨੈਃ ਗृਹੈਰ੍ਦਾਰਸੁਤੈषਣਾਮ੍ । ਆਤ੍ਮਲੋਕੈषਣਾਂ ਦੇਵ ਕਾਲੇਨ ਵਿਸृਜੇਦ੍ਬੁਧਃ । ਗ੍ਰਾਮੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤੈषਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਯੁਰ੍ਧੀਰਾਸ੍ਤਪੋਵਨਮ੍
ਬੁਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਯਜਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਸਥ ਜੀਵਨ ਰਾਹੀਂ, ਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਆਤਮਕ ਲੋਕਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ ਛੱਡ ਦੇਵੇ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਲਾਲਚਾਂ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਤਪੋਵਨ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
ऋਣੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜੋ ਜਾਤੋ ਦੇਵਰ੍षਿਪਿਤॄਣਾਂ ਪ੍ਰਭੋ । ਯਜ੍ਞਾਧ੍ਯਯਨਪੁਤ੍ਰੈਸ੍ਤਾਨਿ ਅਨਿਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਤ੍ਯਜਨ੍ਪਤੇਤ੍
ਪ੍ਰਭੂ, ਦੋਵਾਂ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ — ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ। ਉਹ ਯਜਨ, ਪਾਠ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਕਰਜ਼ੇ ਚੁਕਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਕਰਜ਼ੇ ਨਾ ਚੁਕਾ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਦ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਵੈ ऋषਿਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਮਹਾਮਤੇ । ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਦੇਵਰ੍ਣਮੁਨ੍ਮੁਚ੍ਯ ਨਿਰृਣੋऽਸ਼ਰਣੋ ਭਵ
ਤੂੰ ਅੱਜ, ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾ ਕੇ, ਕਰਜ਼ਾ ਰਹਿਤ ਤੇ ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾ।
ਵਸੁਦੇਵ ਭਵਾਨ੍ਨੂਨਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਰਮਯਾ ਹਰਿਮ੍ । ਜਗਤਾਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਚਃ ਸ ਯਦ੍ਵਾਂ ਪੁਤ੍ਰਤਾਂ ਗਤਃ
ਵਸੁਦੇਵ ਜੀ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਹਰੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਆਏ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਸੁਦੇਵੋ ਮਹਾਮਨਾਃ । ਤਾਨ੍ ऋषੀਨ੍ ऋਤ੍ਵਿਜੋ ਵਵ੍ਰੇ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾऽऽਨਮ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਚ
ਸ੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ — ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਨਿਵਾਇਆ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ।
ਤ ਏਨਮृषਯੋ ਰਾਜਨ੍ ਵृਤਾ ਧਰ੍ਮੇਣ ਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਅਯਾਜਯਨ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਮਖੈਰੁਤ੍ਤਮਕਲ੍ਪਕੈਃ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਚੁਣੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਰੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਵਾਏ।
ਤਦ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਵृष੍ਣਯਃ ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਰਜਃ । ਸ੍ਨਾਤਾਃ ਸੁਵਾਸਸੋ ਰਾਜਨ੍ ਰਾਜਾਨਃ ਸੁष੍ਠ੍ਵਲਙ੍ਕृਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਦীক্ষਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਲੋਕ ਕਮਲ ਦੇ ਹਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਨ੍ਹਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਸੋਹਣੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤਨ੍ਮਹਿष੍ਯਸ਼੍ਚ ਮੁਦਿਤਾ ਨਿष੍ਕਕਣ੍ਠ੍ਯਃ ਸੁਵਾਸਸਃ । ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਸ਼ਾਲਾਮੁਪਾਜਗ੍ਮੁਃ ਆਲਿਪ੍ਤਾ ਵਸ੍ਤੁਪਾਣਯਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਗਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹਾਰ ਨਾ ਪਾ ਕੇ, ਚੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਦীক্ষਾ ਵਾਲੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ, ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਹਥ ਵਿਚ ਭੇਟ ਲੈ ਕੇ।
ਨੇਦੁਰ੍ਮृਦਙ੍ਗਪਟਹ ਸ਼ਙ੍ਖਭੇਰ੍ਯਾਨਕਾਦਯਃ । ਨਨृਤੁਰ੍ਨਟਨਰ੍ਤਕ੍ਯਃ ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਸੂਤਮਾਗਧਾਃ । ਜਗੁਃ ਸੁਕਣ੍ਠ੍ਯੋ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵ੍ਯਃ ਸਂਗੀਤਂ ਸਹਭਰ੍ਤृਕਾਃ
ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਪਟਾਹੇ, ਸ਼ੰਖ, ਭੇਰੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ; ਨਾਟ ਤੇ ਨਰਤਕੀਆਂ ਨੱਚਣ ਲੱਗੀਆਂ; ਸੂਤ ਤੇ ਮਾਗਧ ਲੋਕ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ; ਗੰਧਰਵੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ।
ਤਮਭ੍ਯषਿਞ੍ਚਨ੍ ਵਿਧਿਵਦ੍ ਅਕ੍ਤਂ ਅਭ੍ਯਕ੍ਤਮृਤ੍ਵਿਜਃ । ਪਤ੍ਨੀਭਿਰष੍ਟਾਦਸ਼ਭਿਃ ਸੋਮਰਾਜਮਿਵੋਡੁਭਿਃ
ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਪੰਡਤਾਂ ਨੇ, ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਨ੍ਹਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਨੂੰ, ਅਠਾਰਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੋਮਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
ਤਾਭਿਰ੍ਦੁਕੂਲਵਲਯੈਃ ਹਾਰਨੂਪੁਰਕੁਣ੍ਡਲੈਃ । ਸ੍ਵਲਙ੍ਕृਤਾਭਿਰ੍ਵਿਬਭੌ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋऽਜਿਨਸਂਵृਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ, ਚੂੜੀਆਂ, ਹਾਰ, ਪੈਜਬ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਪਾ ਕੇ, ਸੋਹਣੀ ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ, ਦীক্ষਾ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਅਜਿਨਾ ਪਾ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਦਿੱਖ ਦਿੱਤੀ।
ਤਸ੍ਯਰ੍ਤ੍ਵਿਜੋ ਮਹਾਰਾਜ ਰਤ੍ਨਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਸਃ । ਸਸਦਸ੍ਯਾ ਵਿਰੇਜੁਸ੍ਤੇ ਯਥਾ ਵृਤ੍ਰਹਣੋऽਧ੍ਵਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਪੰਡਤ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਰਤਨ ਤੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਸਭਾ ਸਮੇਤ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਦਾ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵੈਃ ਸ੍ਵੈਃ ਬਨ੍ਧੁਭਿਰਨ੍ਵਿਤੌ । ਰੇਜਤੁਃ ਸ੍ਵਸੁਤੈਰ੍ਦਾਰੈਃ ਜੀਵੇਸ਼ੌ ਸ੍ਵਵਿਭੂਤਿਭਿਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਈਜੇऽਨੁਯਜ੍ਞਂ ਵਿਧਿਨਾ ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਦਿਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ । ਪ੍ਰਾਕृਤੈਰ੍ਵੈਕृਤੈਰ੍ਯਜ੍ਞੈਃ ਦ੍ਰਵ੍ਯਜ੍ਞਾਨਕ੍ਰਿਯੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਆਦਿ ਯਜਨਾਂ, ਆਮ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਨਾਲ, ਯਜਨ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਅਥਰ੍ਤ੍ਵਿਗ੍ਭ੍ਯੋऽਦਦਾਤ੍ਕਾਲੇ ਯਥਾਮ੍ਨਾਤਂ ਸ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ । ਸ੍ਵਲਙ੍ਕृਤੇਭ੍ਯੋऽਲਙ੍ਕृਤ੍ਯ ਗੋਭੂਕਨ੍ਯਾ ਮਹਾਧਨਾਃ
ਫਿਰ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੰਡਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਖਣਾ ਦਿੱਤੀ, ਸੋਹਣੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਨੂੰ, ਗਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਧੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡਾ ਧਨ ਦੇ ਕੇ।
ਪਤ੍ਨੀਸਂਯਾਜਾਵਭृਥ੍ਯੈਃ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਮਹਰ੍षਯਃ । ਸਸ੍ਨੂ ਰਾਮਹ੍ਰਦੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ਯਜਮਾਨਪੁਰਃਸਰਾਃ
ਪਤਨੀ ਸੰਯਾਜ ਤੇ ਅਵਭ੍ਰਥ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਪੰਡਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਯਜਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਏ।
ਸ੍ਨਾਤੋऽਲਙ੍ਕਾਰਵਾਸਾਂਸਿ ਵਨ੍ਦਿਭ੍ਯੋऽਦਾਤ੍ਤਥਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਤਤਃ ਸ੍ਵਲਙ੍ਕृਤੋ ਵਰ੍ਣਾਨ੍ ਆਸ਼੍ਵਭ੍ਯੋऽਨ੍ਨੇਨ ਪੂਜਯਤ੍
ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਹਨੇ ਤੇ ਕਪੜੇ ਵੰਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਪੰਡਤਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਬਨ੍ਧੂਨ੍ ਸਦਾਰਾਨ੍ ਸਸੁਤਾਨ੍ ਪਾਰਿਬਰ੍ਹੇਣ ਭੂਯਸਾ । ਵਿਦਰ੍ਭਕੋਸ਼ਲਕੁਰੂਨ੍ ਕਾਸ਼ਿਕੇਕਯ ਸृਞ੍ਜਯਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਵਿਦਰਭ, ਕੋਸਲ, ਕੁਰੂ, ਕਾਸੀ, ਕੇਕਯ ਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਸਦਸ੍ਯਰ੍ਤ੍ਵਿਕ੍ਸੁਰਗਣਾਨ੍ ਨृਭੂਤਪਿਤृਚਾਰਣਾਨ੍ । ਸ਼੍ਰੀਨਿਕੇਤਮਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਸ਼ਂਸਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਯਯੁਃ ਕ੍ਰਤੁਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਪੰਡਤਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਰਾਜਿਆਂ, ਭੂਤਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਲੋਕ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਯਜਨ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋऽਨੁਜਃ ਪਾਰ੍ਥਾ ਭੀष੍ਮੋ ਦ੍ਰੋਣਃ ਪृਥਾ ਯਮੌ । ਨਾਰਦੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸੁਹृਤ੍ਸਂਬਂਧਿਬਾਂਧਵਾਃ
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਪ੍ਰਿਥਾ, ਯਮ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਨਾਰਦ, ਮਹਾਨ ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ—
ਬਨ੍ਧੂਨ੍ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਯਦੂਨ੍ ਸੌਹृਦਾਕ੍ਲਿਨ੍ਨਚੇਤਸਃ । ਯਯੁਰ੍ਵਿਰਹਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਸ੍ਵਦੇਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚਾਪਰੇ ਜਨਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯਾਦਵ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਨਨ੍ਦਸ੍ਤੁ ਸਹ ਗੋਪਾਲੈਃ ਬृਹਤ੍ਯਾ ਪੂਜਯਾਰ੍ਚਿਤਃ । ਕृष੍ਣਰਾਮੋਗ੍ਰਸੇਨਾਦ੍ਯੈਃ ਨ੍ਯਵਾਤ੍ਸੀਦ੍ਬਨ੍ਧੁਵਤ੍ਸਲਃ
ਨੰਦ ਜੀ, ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਰਾਮ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹੇ।
ਵਸੁਦੇਵੋऽਞ੍ਜਸੋਤ੍ਤੀਰ੍ਯ ਮਨੋਰਥਮਹਾਰ੍ਣਵਮ੍ । ਸੁਹृਦ੍ਵृਤਃ ਪ੍ਰੀਤਮਨਾ ਨਨ੍ਦਮਾਹ ਕਰੇ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍
ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਹੋ ਕੇ, ਨੰਦ ਜੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਸੁਦੇਵ ਉਵਾਚ - ਭ੍ਰਾਤਰੀਸ਼ਕृਤਃ ਪਾਸ਼ੋ ਨृਨਾਂ ਯਃ ਸ੍ਨੇਹਸਂਜ੍ਞਿਤਃ । ਤਂ ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਮਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਸ਼ੂਰਾਣਾਮਪਿ ਯੋਗਿਨਾਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਰਾ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਜੋ ਡੋਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਨੇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਵੀਰਾਂ ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਛੱਡਣੀ ਔਖੀ ਹੈ।