( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤੇ ਹृਦਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਤਪਃਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਸਂਯਮੈਃ । ਯਤ੍ਰੋਪਲਬ੍ਧਂ ਸਦ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਚ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਤਪ, ਪਾਠ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ, ਅਸਪਸ਼ਟ ਤੇ ਉਹ ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੁਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਨੇਸ੍ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਸਭਾਜਯਸਿ ਸਦ੍ਧਾਮ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਾਗ੍ਰਣੀਰ੍ਭਵਾਨ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਜਾਤ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮ-ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੋ।
ਅਦ੍ਯ ਨੋ ਜਨ੍ਮਸਾਫਲ੍ਯਂ ਵਿਦ੍ਯਾਯਾਸ੍ਤਪਸੋ ਦृਸ਼ਃ । ਤ੍ਵਯਾ ਸਙ੍ਗਮ੍ਯ ਸਦ੍ਗਤ੍ਯਾ ਯਦਨ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰੇਯਸਾਂ ਪਰਃ
ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਜਨਮ, ਸਾਡੀ ਵਿਦਿਆ, ਸਾਡਾ ਤਪ ਤੇ ਸਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜਿਲ ਹੋ, ਅਸੀਂ ਪਰਮ ਭਲਾ ਪਾ ਲਿਆ।
ਨਮਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਭਗਵਤੇ ਕृष੍ਣਾਯਾਕੁਣ੍ਠਮੇਧਸੇ । ਸ੍ਵਯੋਗਮਾਯਯਾਚ੍ਛਨ੍ਨ ਮਹਿਮ੍ਨੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ
ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਕਦੇ ਥੱਕਦੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਪਣੀ ਯੋਗਮਾਇਆ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ।
ਨ ਯਂ ਵਿਦਨ੍ਤ੍ਯਮੀ ਭੂਪਾ ਏਕਾਰਾਮਾਸ਼੍ਚ ਵृष੍ਣਯਃ । ਮਾਯਾਜਵਨਿਕਾਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਕਾਲਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੀ, ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਉਹ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਦੀ ਪਰਦੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਥਾ ਸ਼ਯਾਨਃ ਪੁਰੁष ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਗੁਣਤਤ੍ਤ੍ਵਦृਕ੍ । ਨਾਮਮਾਤ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਭਾਤਂ ਨ ਵੇਦ ਰਹਿਤਂ ਪਰਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ, ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਨਾਮ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਸਤੂਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਏਵਂ ਤ੍ਵਾ ਨਾਮਮਾਤ੍ਰੇषੁ ਵਿषਯੇष੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਯਾ । ਮਾਯਯਾ ਵਿਭ੍ਰਮਚ੍ਚਿਤ੍ਤੋ ਨ ਵੇਦ ਸ੍ਮृਤ੍ਯੁਪਪ੍ਲਵਾਤ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨਾਮ, ਵਸਤੂਆਂ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲਗਨ ਵਿਚ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਯਾਦ ਦੀ ਉਲਝਣ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਤਸ੍ਯਾਦ੍ਯ ਤੇ ਦਦृਸ਼ਿਮਾਙ੍ਘ੍ਰਿਮਘੌਘਮਰ੍ष ਤੀਰ੍ਥਾਸ੍ਪਦਂ ਹृਦਿ ਕृਤਂ ਸੁਵਿਪਕ੍ਵਯੋਗੈਃ । ਉਤ੍ਸਿਕ੍ਤਭਕ੍ਤ੍ਯੁਪਹਤਾਸ਼ਯ ਜੀਵਕੋਸ਼ਾ ਆਪੁਰ੍ਭਵਦ੍ਗਤਿਮਥਾਨੁਗृਹਾਨ ਭਕ੍ਤਾਨ੍
ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਥਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕੀ ਯੋਗ-ਭਗਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਅੰਦਰਲੇ ਪਰਦੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਹ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹਂ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਮ੍ । ਰਾਜਰ੍षੇ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਾਨ੍ ਗਨ੍ਤੁਂ ਮੁਨਯੋ ਦਧਿਰੇ ਮਨਃ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਸਾਰਹ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ), ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਨੁਪਵ੍ਰਜ੍ਯ ਵਸੁਦੇਵੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚੋਪਸਙ੍ਗृਹ੍ਯ ਬਭਾषੇਦਂ ਸੁਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸੰਯਮਿਤ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
ਸ਼੍ਰੀਵਸੁਦੇਵ ਉਵਾਚ - ਨਮੋ ਵਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵੇਭ੍ਯ ऋषਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਰ੍ਹਥ । ਕਰ੍ਮਣਾ ਕਰ੍ਮਨਿਰ੍ਹਾਰੋ ਯਥਾ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਸ੍ਤਦੁਚ੍ਯਤਾਮ੍
ਵਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹੋ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਕਰਮ ਦੀ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਦ ਉਵਾਚ - ਨਾਤਿਚਿਤ੍ਰਮਿਦਂ ਵਿਪ੍ਰਾ ਵਸੁਦੇਵੋ ਬੁਭੁਤ੍ਸਯਾ । ਕृष੍ਣਂ ਮਤ੍ਵਾਰ੍ਭਕਂ ਯਨ੍ਨਃ ਪृਚ੍ਛਤਿ ਸ਼੍ਰੇਯ ਆਤ੍ਮਨਃ
ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਸੁਦੇਵ, ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਪਰਮ ਭਲੇ ਦੀ ਪੁੱਛ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਸਨ੍ਨਿਕਰ੍षੋऽਤ੍ਰ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਅਨਾਦਰਣਕਾਰਣਮ੍ । ਗਾਙ੍ਗਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨ੍ਯਾਮ੍ਭਃ ਤਤ੍ਰਤ੍ਯੋ ਯਾਤਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ
ਇੱਥੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ, ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਨਾਲ ਅਣਦਿੱਖੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ।
ਯਸ੍ਯਾਨੁਭੂਤਿਃ ਕਾਲੇਨ ਲਯੋਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਾਦਿਨਾਸ੍ਯ ਵੈ । ਸ੍ਵਤੋऽਨ੍ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਗੁਣਤੋ ਨ ਕੁਤਸ਼੍ਚਨ ਰਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ, ਸਮੇਂ, ਉਤਪੱਤੀ, ਲੈ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ, ਹੋਰਾਂ ਜਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ।
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਤਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਕਰ੍ਮਪਰਿਪਾਕਗੁਣਪ੍ਰਵਾਹੈਃ ਅਵ੍ਯਾਹਤਾਨੁਭਵਮੀਸ਼੍ਵਰਮਦ੍ਵਿਤੀਯਮ੍ । ਪ੍ਰਾਣਾਦਿਭਿਃ ਸ੍ਵਵਿਭਵੈਰੁਪਗੂਢਮਨ੍ਯੋ ਮਨ੍ਯੇਤ ਸੂਰ੍ਯਮਿਵ ਮੇਘਹਿਮੋਪਰਾਗੈਃ
ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਜੋ ਇਕੋ-ਇਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਦੁੱਖ, ਕਰਮ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਵਹਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਬੱਦਲ, ਧੁੰਦ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਣ ਨਾਲ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭੁੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਥੋਚੁਰ੍ਮੁਨਯੋ ਰਾਜਨ੍ ਆਭਾष੍ਯਾਨਕਦੁਂਦੁਭਿਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸ਼੍ਰृਣਤਾਂ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਤਥੈਵਾਚ੍ਯੁਤਰਾਮਯੋਃ
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਦੋ ਅਚ੍ਯੁਤ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੋਲਿਆ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਕਰ੍ਮਨਿਰ੍ਹਾਰ ਏष ਸਾਧੁਨਿਰੂਪਿਤਃ । ਯਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਯਜੇਦ੍ ਵਿष੍ਣੁਂ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞੇਸ਼੍ਵਰਂ ਮਖੈਃ
ਕਰਮ ਨਾਲ ਕਰਮ ਦੀ ਨਾਸ, ਇਉਂ ਹੀ ਸਾਧੂਆਂ ਨੇ ਸਿਦ੍ਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ: ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਨੂੰ ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯੋਪਸ਼ਮੋऽਯਂ ਵੈ ਕਵਿਭਿਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ । ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸੁਗਮੋ ਯੋਗੋ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਾਤ੍ਮਮੁਦਾਵਹਃ
ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਜੋ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਹੈ, ਇਹ ਯੋਗ ਦਾ ਰਾਹ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੈ ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਅਯਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਃ ਪਨ੍ਥਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤੇਰ੍ਗृਹਮੇਧਿਨਃ । ਯਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਯਾऽऽਪ੍ਤਵਿਤ੍ਤੇਨ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇਨੇਜ੍ਯੇਤ ਪੂਰੁषਃ
ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਹਸਥ ਲਈ ਸੁਭਾਗਾ ਰਾਹ ਹੈ; ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਤ੍ਤੈषਣਾਂ ਯਜ੍ਞਦਾਨੈਃ ਗृਹੈਰ੍ਦਾਰਸੁਤੈषਣਾਮ੍ । ਆਤ੍ਮਲੋਕੈषਣਾਂ ਦੇਵ ਕਾਲੇਨ ਵਿਸृਜੇਦ੍ਬੁਧਃ । ਗ੍ਰਾਮੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤੈषਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਯੁਰ੍ਧੀਰਾਸ੍ਤਪੋਵਨਮ੍
ਬੁਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਯਜਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਸਥ ਜੀਵਨ ਰਾਹੀਂ, ਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਆਤਮਕ ਲੋਕਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ ਛੱਡ ਦੇਵੇ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਲਾਲਚਾਂ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਤਪੋਵਨ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
ऋਣੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜੋ ਜਾਤੋ ਦੇਵਰ੍षਿਪਿਤॄਣਾਂ ਪ੍ਰਭੋ । ਯਜ੍ਞਾਧ੍ਯਯਨਪੁਤ੍ਰੈਸ੍ਤਾਨਿ ਅਨਿਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਤ੍ਯਜਨ੍ਪਤੇਤ੍
ਪ੍ਰਭੂ, ਦੋਵਾਂ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ — ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ। ਉਹ ਯਜਨ, ਪਾਠ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਕਰਜ਼ੇ ਚੁਕਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਕਰਜ਼ੇ ਨਾ ਚੁਕਾ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਦ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਵੈ ऋषਿਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਮਹਾਮਤੇ । ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਦੇਵਰ੍ਣਮੁਨ੍ਮੁਚ੍ਯ ਨਿਰृਣੋऽਸ਼ਰਣੋ ਭਵ
ਤੂੰ ਅੱਜ, ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾ ਕੇ, ਕਰਜ਼ਾ ਰਹਿਤ ਤੇ ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾ।
ਵਸੁਦੇਵ ਭਵਾਨ੍ਨੂਨਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਰਮਯਾ ਹਰਿਮ੍ । ਜਗਤਾਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਚਃ ਸ ਯਦ੍ਵਾਂ ਪੁਤ੍ਰਤਾਂ ਗਤਃ
ਵਸੁਦੇਵ ਜੀ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਹਰੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਆਏ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਸੁਦੇਵੋ ਮਹਾਮਨਾਃ । ਤਾਨ੍ ऋषੀਨ੍ ऋਤ੍ਵਿਜੋ ਵਵ੍ਰੇ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾऽऽਨਮ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਚ
ਸ੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ — ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਨਿਵਾਇਆ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ।
ਤ ਏਨਮृषਯੋ ਰਾਜਨ੍ ਵृਤਾ ਧਰ੍ਮੇਣ ਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਅਯਾਜਯਨ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਮਖੈਰੁਤ੍ਤਮਕਲ੍ਪਕੈਃ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਚੁਣੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਰੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਵਾਏ।
ਤਦ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਵृष੍ਣਯਃ ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਰਜਃ । ਸ੍ਨਾਤਾਃ ਸੁਵਾਸਸੋ ਰਾਜਨ੍ ਰਾਜਾਨਃ ਸੁष੍ਠ੍ਵਲਙ੍ਕृਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਦীক্ষਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਲੋਕ ਕਮਲ ਦੇ ਹਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਨ੍ਹਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਸੋਹਣੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤਨ੍ਮਹਿष੍ਯਸ਼੍ਚ ਮੁਦਿਤਾ ਨਿष੍ਕਕਣ੍ਠ੍ਯਃ ਸੁਵਾਸਸਃ । ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਸ਼ਾਲਾਮੁਪਾਜਗ੍ਮੁਃ ਆਲਿਪ੍ਤਾ ਵਸ੍ਤੁਪਾਣਯਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਗਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹਾਰ ਨਾ ਪਾ ਕੇ, ਚੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਦীক্ষਾ ਵਾਲੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ, ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਹਥ ਵਿਚ ਭੇਟ ਲੈ ਕੇ।
ਨੇਦੁਰ੍ਮृਦਙ੍ਗਪਟਹ ਸ਼ਙ੍ਖਭੇਰ੍ਯਾਨਕਾਦਯਃ । ਨਨृਤੁਰ੍ਨਟਨਰ੍ਤਕ੍ਯਃ ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਸੂਤਮਾਗਧਾਃ । ਜਗੁਃ ਸੁਕਣ੍ਠ੍ਯੋ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵ੍ਯਃ ਸਂਗੀਤਂ ਸਹਭਰ੍ਤृਕਾਃ
ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਪਟਾਹੇ, ਸ਼ੰਖ, ਭੇਰੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ; ਨਾਟ ਤੇ ਨਰਤਕੀਆਂ ਨੱਚਣ ਲੱਗੀਆਂ; ਸੂਤ ਤੇ ਮਾਗਧ ਲੋਕ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ; ਗੰਧਰਵੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ।
ਤਮਭ੍ਯषਿਞ੍ਚਨ੍ ਵਿਧਿਵਦ੍ ਅਕ੍ਤਂ ਅਭ੍ਯਕ੍ਤਮृਤ੍ਵਿਜਃ । ਪਤ੍ਨੀਭਿਰष੍ਟਾਦਸ਼ਭਿਃ ਸੋਮਰਾਜਮਿਵੋਡੁਭਿਃ
ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਪੰਡਤਾਂ ਨੇ, ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਨ੍ਹਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਨੂੰ, ਅਠਾਰਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੋਮਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
ਤਾਭਿਰ੍ਦੁਕੂਲਵਲਯੈਃ ਹਾਰਨੂਪੁਰਕੁਣ੍ਡਲੈਃ । ਸ੍ਵਲਙ੍ਕृਤਾਭਿਰ੍ਵਿਬਭੌ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋऽਜਿਨਸਂਵृਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ, ਚੂੜੀਆਂ, ਹਾਰ, ਪੈਜਬ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਪਾ ਕੇ, ਸੋਹਣੀ ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ, ਦীক্ষਾ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਅਜਿਨਾ ਪਾ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਦਿੱਖ ਦਿੱਤੀ।