ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਰਾਜਨ੍ਯੇषੁ ਨਿਵृਤ੍ਤੇषੁ ਭਗ੍ਨਮਾਨੇषੁ ਮਾਨਿषੁ। ਭਗਵਾਨ੍ਧਨੁਰਾਦਾਯ ਸਜ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾਥ ਲੀਲਯਾ

ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਹਾਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਉਠਾ ਕੇ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਤਾਣ ਲਿਆ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਿਸ਼ਿਖਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਕृਜ੍ਜਲੇ। ਛਿਤ੍ਤ੍ਵੇषੁਣਾਪਾਤਯਤ੍ਤਂ ਸੂਰ੍ਯੇ ਚਾਭਿਜਿਤਿ ਸ੍ਥਿਤੇ ੨੬ ਅਭਿਜਿਤ੍। ਦਿਵਿ ਦੁਨ੍ਦੁਭਯੋ ਨੇਦੁਰ੍ਜਯਸ਼ਬ੍ਦਯੁਤਾ ਭੁਵਿ। ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਕੁਸੁਮਾਸਾਰਾਨ੍ਮੁਮੁਚੁਰ੍ਹਰ੍षਵਿਹ੍ਵਲਾਃ

ਉਸ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਤੀਰ ਲਾ ਕੇ, ਜਲ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਗਿਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਅਭਿਜਿਤ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀ।

ਤਦ੍ਰਙ੍ਗਮਾਵਿਸ਼ਮਹਂ ਕਲਨੂਪੁਰਾਭ੍ਯਾਂ। ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਕਨਕੋਜ੍ਵਲਰਤ੍ਨਮਾਲਾਮ੍ । ਨੂਤ੍ਨੇ ਨਿਵੀਯ ਪਰਿਧਾਯ ਚ ਕੌਸ਼ਿਕਾਗ੍ਰ੍ਯੇ। ਸਵ੍ਰੀਡਹਾਸਵਦਨਾ ਕਵਰੀਧृਤਸ੍ਰਕ੍

ਫਿਰ ਮੈਂ ਰੰਗਮੰਚ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਦੀ ਮਧੁਰ ਝੰਕਾਰ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਰਤਨ ਮਾਲਾ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਨਵੀਂ ਰੇਸ਼ਮੀ ਚੋਲਾ ਪਹਿਨੀ, ਲਜਜਤ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਚਿਹਰਾ, ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵ੍ਰਤ।

ਉਨ੍ਨੀਯ ਵਕ੍ਤ੍ਰਮੁਰੁਕੁਨ੍ਤਲਕੁਣ੍ਡਲਤ੍ਵਿਡ੍। ਗਣ੍ਡਸ੍ਥਲਂ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਹਾਸਕਟਾਕ੍ਸ਼ਮੋਕ੍ਸ਼ੈਃ। ਰਾਜ੍ਞੋ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਰਿਤਃ ਸ਼ਨਕੈਰ੍ਮੁਰਾਰੇਰ੍। ਅਂਸੇऽਨੁਰਕ੍ਤਹृਦਯਾ ਨਿਦਧੇ ਸ੍ਵਮਾਲਾਮ੍

ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਉਚਾ ਕੀਤਾ, ਵੱਡੇ ਕੁੰਡਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਗਲ੍ਹਾ ਤੇ ਗਲਾਸਥਲ ਚਮਕਦੇ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਹੱਸਦੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਪਾਈਆਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਮੁਰਾਰੀ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਲਾ ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖੀ।

ਤਾਵਨ੍ਮृਦਙ੍ਗਪਟਹਾਃ ਸ਼ਙ੍ਖਭੇਰ੍ਯਾਨਕਾਦਯਃ। ਨਿਨੇਦੁਰ੍ਨਟਨਰ੍ਤਕ੍ਯੋ ਨਨृਤੁਰ੍ਗਾਯਕਾ ਜਗੁਃ

ਉਸ ਵੇਲੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਪਟਾਹ, ਸ਼ੰਖ, ਭੇਰੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ; ਨਾਚਣ ਵਾਲੇ ਨੱਚੇ, ਗਾਇਕ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ।

ਏਵਂ ਵृਤੇ ਭਗਵਤਿ ਮਯੇਸ਼ੇ ਨृਪਯੂਥਪਾਃ। ਨ ਸੇਹਿਰੇ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨਿ ਸ੍ਪਰ੍ਧਨ੍ਤੋ ਹृਚ੍ਛਯਾਤੁਰਾਃ

ਜਦ ਮੈਂ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੀ ਚੋਣ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਮਾਂ ਤਾਵਦ੍ਰਥਮਾਰੋਪ੍ਯ ਹਯਰਤ੍ਨਚਤੁष੍ਟਯਮ੍। ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਸਨ੍ਨਦ੍ਧਸ੍ਤਸ੍ਥਾਵਾਜੌ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ

ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਚਾਰ ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਕਵਚ ਪਹਿਨਿਆ, ਤੇ ਚਾਰ ਭੁਜਾ ਵਾਲਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਦਾਰੁਕਸ਼੍ਚੋਦਯਾਮਾਸ ਕਾਞ੍ਚਨੋਪਸ੍ਕਰਂ ਰਥਮ੍। ਮਿषਤਾਂ ਭੂਭੁਜਾਂ ਰਾਜ੍ਞਿ ਮृਗਾਣਾਂ ਮृਗਰਾਡਿਵ

ਦਾਰੁਕ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਰਥ ਚਲਾਇਆ, ਰਾਜੇ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤੇऽਨ੍ਵਸਜ੍ਜਨ੍ਤ ਰਾਜਨ੍ਯਾ ਨਿषੇਦ੍ਧੁਂ ਪਥਿ ਕੇਚਨ। ਸਂਯਤ੍ਤਾ ਉਦ੍ਧृਤੇष੍ਵਾਸਾ ਗ੍ਰਾਮਸਿਂਹਾ ਯਥਾ ਹਰਿਮ੍

ਕੁਝ ਰਾਜੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੇ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਹਰੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤੇ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਚ੍ਯੁਤਬਾਣੌਘੈਃ ਕृਤ੍ਤਬਾਹ੍ਵਙ੍ਘ੍ਰਿਕਨ੍ਧਰਾਃ। ਨਿਪੇਤੁਃ ਪ੍ਰਧਨੇ ਕੇਚਿਦੇਕੇ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ

ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਾਂਹ, ਲੱਤਾਂ ਤੇ ਗਲ੍ਹਾ ਕੱਟ ਗਏ, ਕੁਝ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਹੋਰ ਲੜਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।

ਤਤਃ ਪੁਰੀਂ ਯਦੁਪਤਿਰਤ੍ਯਲਙ੍ਕृਤਾਂ। ਰਵਿਚ੍ਛਦਧ੍ਵਜਪਟਚਿਤ੍ਰਤੋਰਣਾਮ੍। ਕੁਸ਼ਸ੍ਥਲੀਂ ਦਿਵਿ ਭੁਵਿ ਚਾਭਿਸਂਸ੍ਤੁਤਾਂ। ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍ਤਰਣਿਰਿਵ ਸ੍ਵਕੇਤਨਮ੍

ਫਿਰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਛਾਂ ਵਾਲੇ ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਰੰਗੀਨ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੋਭਿਤ ਸੀ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਜਿਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

ਪਿਤਾ ਮੇ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਸੁਹृਤ੍ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਬਾਨ੍ਧਵਾਨ੍। ਮਹਾਰ੍ਹਵਾਸੋऽਲਙ੍ਕਾਰੈਃ ਸ਼ਯ੍ਯਾਸਨਪਰਿਚ੍ਛਦੈਃ

ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਣਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਣੇ, ਸੇਜ, ਆਸਨ ਤੇ ਹੋਰ ਤੋਹਫੇ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

ਦਾਸੀਭਿਃ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਦ੍ਭਿਰ੍ਭਟੇਭਰਥਵਾਜਿਭਿਃ। ਆਯੁਧਾਨਿ ਮਹਾਰ੍ਹਾਣਿ ਦਦੌ ਪੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤਿਤਃ

ਦਾਸੀਆਂ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਸਿਪਾਹੀ, ਰਥ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਕੀਮਤੀ ਹਥਿਆਰ ਦਿੱਤੇ।

ਆਤ੍ਮਾਰਾਮਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯੇਮਾ ਵਯਂ ਵੈ ਗृਹਦਾਸਿਕਾਃ। ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਗਨਿਵृਤ੍ਤ੍ਯਾਦ੍ਧਾ ਤਪਸਾ ਚ ਬਭੂਵਿਮ

ਅਸੀਂ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ, ਸੱਚੀ ਤਪस्या ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਕ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਰੱਜੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਮਹਿष੍ਯ ਊਚੁਃ। ਭੌਮਂ ਨਿਹਤ੍ਯ ਸਗਣਂ ਯੁਧਿ ਤੇਨ ਰੁਦ੍ਧਾ। ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਥ ਨਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਜਯੇ ਜਿਤਰਾਜਕਨ੍ਯਾਃ। ਨਿਰ੍ਮੁਚ੍ਯ ਸਂਸृਤਿਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ਤੀਃ। ਪਾਦਾਮ੍ਬੁਜਂ ਪਰਿਣਿਨਾਯ ਯ ਆਪ੍ਤਕਾਮਃ

ਮਹਿਸੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭੌਮ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਉਸਦੇ ਵਲੋਂ ਜੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਆਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ; ਉਸਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੇ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੱਤੀ।

ਨ ਵਯਂ ਸਾਧ੍ਵਿ ਸਾਮ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ੍ਵਾਰਾਜ੍ਯਂ ਭੌਜ੍ਯਮਪ੍ਯੁਤ। ਵੈਰਾਜ੍ਯਂ ਪਾਰਮੇष੍ਠ੍ਯਂ ਚ ਆਨਨ੍ਤ੍ਯਂ ਵਾ ਹਰੇਃ ਪਦਮ੍

ਅਸੀਂ ਨਾ ਰਾਜ, ਨਾ ਸਰਵਭੌਮਤਾ, ਨਾ ਰਾਜਾ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਹਰੀ ਦੇ ਅਨੰਤ ਆਸਥਾਨ ਦੀ।

ਕਾਮਯਾਮਹ ਏਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਪਾਦਰਜਃ ਸ਼੍ਰਿਯਃ। ਕੁਚਕੁਙ੍ਕੁਮਗਨ੍ਧਾਢ੍ਯਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਵੋਢੁਂ ਗਦਾਭृਤਃ

ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਕੁਚ-ਕੁੰਗੂਮ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਗਦਾ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਵ੍ਰਜਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਯਦ੍ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪੁਲਿਨ੍ਦ੍ਯਸ੍ਤृਣਵੀਰੁਧਃ। ਗਾਵਸ਼੍ਚਾਰਯਤੋ ਗੋਪਾਃ ਪਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ

ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਪੁਲਿੰਦਨੀਆਂ, ਘਾਹ-ਬੂਟੀਆਂ, ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਗੋਪ—all ਉਹ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਛੂਹ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ऋषਿਗਣਕृਤਾ ਭਗਵਤ੍ਸ੍ਤੁਤਿਃ; ਵਸੁਦੇਵਯਜ੍ਞੋਤ੍ਸਵਃ; ਬਨ੍ਧੂਨਾਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਨਾਦਿਕਂ ਚ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪृਥਾ ਸੁਬਲਪੁਤ੍ਰ੍ਯਥ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ ਮਾਧਵ੍ਯਥ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਪਪਤ੍‍ਨ੍ਯ ਉਤ ਸ੍ਵਗੋਪ੍ਯਃ । ਕृष੍ਣੇऽਖਿਲਾਤ੍ਮਨਿ ਹਰੌ ਪ੍ਰਣਯਾਨੁਬਨ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਾ ਵਿਸਿਸ੍ਮ੍ਯੁਰਲਮਸ਼੍ਰੁਕਲਾਕੁਲਾਕ੍ਸ਼੍ਯਃ

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਕੁੰਤੀ, ਸੁਭਦਰਾ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਮਾਧਵੀ, ਰਾਜ-ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਪਿਆਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਭਰ ਆਏ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤਿ ਸਮ੍ਭਾषਮਾਣਾਸੁ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਨृਭਿਰ੍ਨृषੁ । ਆਯਯੁਰ੍ਮੁਨਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕृष੍ਣਰਾਮਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ

ਜਦ ਔਰਤਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਤੇ ਮਰਦ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ।

ਦ੍ਵੈਪਾਯਨੋ ਨਾਰਦਸ਼੍ਚ ਚ੍ਯਵਨੋ ਦੇਵਲੋऽਸਿਤਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਃ ਸ਼ਤਾਨਨ੍ਦੋ ਭਰਦ੍ਵਾਜੋऽਥ ਗੌਤਮਃ

ਵਿਆਸ, ਨਾਰਦ, ਚਯਵਨ, ਦੇਵਲ, ਅਸੀਤ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਸ਼ਤਾਨੰਦ, ਭਰਦਵਾਜ ਤੇ ਗੌਤਮ ਵੀ ਆਏ।

ਰਾਮਃ ਸਸ਼ਿष੍ਯੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਵਸਿष੍ਠੋ ਗਾਲਵੋ ਭृਗੁਃ । ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਃ ਕਸ਼੍ਯਪੋऽਤ੍ਰਿਸ਼੍ਚ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ

ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਗਾਲਵ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਕਸ਼ਿਆਪ, ਅਤ੍ਰਿ, ਮਾਰਕੰਡੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਵੀ ਆ ਗਏ।

ਦ੍ਵਿਤਸ੍ਤ੍ਰਿਤਸ਼੍ਚੈਕਤਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾਙ੍‌ਗਿਰਾਃ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਾਮਦੇਵਾਦਯੋऽਪਰੇ

ਦਵਿਤ, ਤ੍ਰਿਤ, ਏਕਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅੰਗਿਰਾ, ਅਗਸਤ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਯ, ਵਾਮਦੇਵ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਆਏ।

ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਹਸੋਤ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਾਗਾਸੀਨਾ ਨृਪਾਦਯਃ । ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ ਕृष੍ਣਰਾਮੌ ਚ ਪ੍ਰਣੇਮੁਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਵਨ੍ਦਿਤਾਨ੍

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਬੈਠੇ ਰਾਜੇ, ਪਾਂਡਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠੇ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

ਤਾਨ੍ ਆਨਰ੍ਚੁਰ੍ਯਥਾ ਸਰ੍ਵੇ ਸਹਰਾਮੋऽਚ੍ਯੁਤੋऽਰ੍ਚਯਤ੍ । ਸ੍ਵਾਗਤਾਸਨਪਾਦ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯ ਮਾਲ੍ਯਧੂਪਾਨੁਲੇਪਨੈਃ

ਸਭ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਉਚਿਤ ਰੀਤ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਰਾਮ ਤੇ ਅਚੁਤ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਆਗਤ, ਆਸਨ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਭੇਟ, ਮਾਲਾ, ਧੂਪ ਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਵਾਚ ਸੁਖਮਾਸੀਨਾਨ੍ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਰ੍ਮਗੁਪ੍ਤਨੁਃ । ਸਦਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਤੋ ਯਤਵਾਚੋऽਨੁਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਃ

ਧਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਜਦ ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ; ਵੱਡੀ ਸਭਾ ਨੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਉਸ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਬਾਤ ਸੁਣੀ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ਅਹੋ ਵਯਂ ਜਨ੍ਮਭृਤੋ ਲਬ੍ਧਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਤਤ੍ਫਲਮ੍ । ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਂ ਯਦ੍ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍

ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਸੀਂ, ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ—ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ—ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ।

ਕਿਂ ਸ੍ਵਲ੍ਪਤਪਸਾਂ ਨॄਣਾਂ ਅਰ੍ਚਾਯਾਂ ਦੇਵਚਕ੍ਸ਼ੁषਾਮ੍ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਪ੍ਰਸ਼੍ਨ ਪ੍ਰਹ੍ਵਪਾਦਾਰ੍ਚਨਾਦਿਕਮ੍

ਜੋ ਲੋਕ ਘੱਟ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਐਸੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਛੂਹਣ, ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ!

ਨ ਹ੍ਯਮ੍ਮਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਨ ਦੇਵਾ ਮृਚ੍ਛਿਲਾਮਯਾਃ । ਤੇ ਪੁਨਨ੍ਤ੍ਯੁਰੁਕਾਲੇਨ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਸਾਧਵਃ

ਨਾ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪਾਣੀ, ਨਾ ਮਿੱਟੀ-ਪੱਥਰ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਐਸਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸਾਧੂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।