ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਭੁਕ੍ਤ੍ਵੋਪਵਿਵਿਸ਼ੁਃ ਕਾਮਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਚ੍ਛਾਯਾਙ੍‌ਘ੍ਰਿਪਾਙ੍‌ਘ੍ਰਿषੁ । ਤਤ੍ਰਾਗਤਾਂਸ੍ਤੇ ਦਦृਸ਼ੁਃ ਸੁਹृਤ੍ਸਂਬਨ੍ਧਿਨੋ ਨृਪਾਨ੍

ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਮਨ ਚਾਹੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਨਰਮ ਛਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲਤਾਂ ਹੇਠ ਬੈਠ ਗਏ; ਉਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਏ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਨ, ਵੇਖਿਆ।

ਮਤ੍ਸ੍ਯੋਸ਼ੀਨਰਕੌਸ਼ਲ੍ਯ ਵਿਦਰ੍ਭਕੁਰੁਸृਞ੍ਜਯਾਨ੍ । ਕਾਮ੍ਬੋਜਕੈਕਯਾਨ੍ ਮਦ੍ਰਾਨ੍ ਕੁਨ੍ਤੀਨਾਨਰ੍ਤਕੇਰਲਾਨ੍

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਤਸਯ, ਓਸ਼ੀਨਰ, ਕੌਸ਼ਲ, ਵਿਦਰਭ, ਕੁਰੁ, ਸ੍ਰੰਜਯ, ਕਾਮਬੋਜ, ਕੈਕੇਯ, ਮਦਰ, ਕੁੰਤੀ, ਅਨਰਟ ਤੇ ਕੇਰਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

ਅਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚੈਵਾਤ੍ਮਪਕ੍ਸ਼ੀਯਾਨ੍ ਪਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਨृਪ । ਨਨ੍ਦਾਦੀਨ੍ ਸੁਹृਦੋ ਗੋਪਾਨ੍ ਗੋਪੀਸ਼੍ਚੋਤ੍ਕਣ੍ਠਿਤਾਸ਼੍ਚਿਰਮ੍

ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹੋਰ, ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਨੰਦ ਤੇ ਹੋਰ ਮਿੱਤਰ, ਗੋਆਲੇ, ਤੇ ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਤਸੁਕ ਸਨ, ਵੀ ਵੇਖੇ।

( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਹਰ੍षਰਂਹਸਾ ਪ੍ਰੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਹृਦ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਸਰੋਰੁਹਸ਼੍ਰਿਯਃ । ਆਸ਼੍ਲਿष੍ਯ ਗਾਢਂ ਨਯਨੈਃ ਸ੍ਰਵਜ੍ਜਲਾ ਹृष੍ਯਤ੍ਤ੍ਵਚੋ ਰੁਦ੍ਧਗਿਰੋ ਯਯੁਰ੍ਮੁਦਮ੍

ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜ ਗਏ; ਉਹ ਗੁੱਝ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਦੇ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਚਮੜੀਆਂ ਤੇ ਰੁਕੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਸਂਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਿਥੋऽਤਿਸੌਹृਦ ਸ੍ਮਿਤਾਮਲਾਪਾਙ੍ਗਦृਸ਼ੋऽਭਿਰੇਭਿਰੇ । ਸ੍ਤਨੈਃ ਸ੍ਤਨਾਨ੍ ਕੁਙ੍ਕੁਮਪਙ੍ਕਰੂषਿਤਾਨ੍ ਨਿਹਤ੍ਯ ਦੋਰ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰਣਯਾਸ਼੍ਰੁਲੋਚਨਾਃ

ਇਸਤਰੀਆਂ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਫ ਹਾਸੇ ਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ, ਗਲੇ ਮਿਲੀਆਂ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁੰਕਮ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਸਤਨਾਂ ਨੂੰ, ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਤਤੋऽਭਿਵਾਦ੍ਯ ਤੇ ਵृਦ੍ਧਾਨ੍ ਯਵਿष੍ਠੈਰਭਿਵਾਦਿਤਾਃ । ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਕੁਸ਼ਲਂ ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਕ੍ਰੁਃ ਕृष੍ਣਕਥਾ ਮਿਥਃ

ਫਿਰ, ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਵਾਗਤ ਤੇ ਖੈਰ-ਮੰਗੀ ਪੁੱਛੀ, ਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਪृਥਾ ਭ੍ਰਾਤॄਨ੍ ਸ੍ਵਸॄਰ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਪਿਤਰਾਵਪਿ । ਭ੍ਰਾਤृਪਤ੍‍ਨੀਰ੍ਮੁਕੁਨ੍ਦਂ ਚ ਜਹੌ ਸਙ੍ਕਥਯਾ ਸ਼ੁਚਃ

ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ, ਭੈਣਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਪੇ, ਭਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਮੁਕੁੰਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਕੁਨ੍ਤ੍ਯੁਵਾਚ - ਆਰ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਰਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਆਤ੍ਮਾਨਮਕृਤਾਸ਼ਿषਮ੍ । ਯਦ੍ਵਾ ਆਪਤ੍ਸੁ ਮਦ੍ਵਾਰ੍ਤਾਂ ਨਾਨੁਸ੍ਮਰਥ ਸਤ੍ਤਮਾਃ

ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਆਦਰਯ ਭਰਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਣਪੂਰੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਵਾਲੀ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ, ਵਧੀਆ ਲੋਕੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।'

ਸੁਹृਦੋ ਜ੍ਞਾਤਯਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਭ੍ਰਾਤਰਃ ਪਿਤਰਾਵਪਿ । ਨਾਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਜਨਂ ਯਸ੍ਯ ਦੈਵਮਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਸੀਬ ਉਲਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ ਤੇ ਮਾਪੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਸ਼੍ਰੀਵਸੁਦੇਵ ਉਵਾਚ - ਅਮ੍ਬ ਮਾਸ੍ਮਾਨਸੂਯੇਥਾ ਦੈਵਕ੍ਰੀਡਨਕਾਨ੍ ਨਰਾਨ੍ । ਈਸ਼ਸ੍ਯ ਹਿ ਵਸ਼ੇ ਲੋਕਃ ਕੁਰੁਤੇ ਕਾਰ੍ਯਤੇऽਥ ਵਾ

ਸ਼੍ਰੀ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰੁੱਸ ਨਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਨਸੀਬ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿਲੌਨੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਤੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕਂਸਪ੍ਰਤਾਪਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਯਂ ਯਾਤਾ ਦਿਸ਼ਂ ਦਿਸ਼ਮ੍ । ਏਤਰ੍ਹ੍ਯੇਵ ਪੁਨਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਦੈਵੇਨਾਸਾਦਿਤਾਃ ਸ੍ਵਸਃ

ਕੰਸ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਅਸੀਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿੱਖਰੇ ਹੋ ਗਏ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ, ਭੈਣ, ਨਸੀਬ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਅਸੀਂ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਠਿਕਾਣੇ 'ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਾਂ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਵਸੁਦੇਵੋਗ੍ਰਸੇਨਾਦ੍ਯੈਃ ਯਦੁਭਿਸ੍ਤੇऽਰ੍ਚਿਤਾ ਨृਪਾਃ । ਆਸਨ੍ ਅਚ੍ਯੁਤਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਨਿਰ੍ਵृਤਾਃ

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਸੁਦੇਵ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਅਚੁਤ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਉੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।

ਭੀष੍ਮੋ ਦ੍ਰੋਣੋऽਮ੍ਬਿਕਾਪੁਤ੍ਰੋ ਗਾਨ੍ਧਾਰੀ ਸਸੁਤਾ ਤਥਾ । ਸਦਾਰਾਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ ਕੁਨ੍ਤੀ ਸਞ੍ਜਯੋ ਵਿਦੁਰਃ ਕृਪਃ

ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਅੰਬਿਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਗਾਂਧਾਰੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਕੁੰਤੀ, ਸੰਜਯ, ਵਿਦੁਰ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ—

ਕੁਨ੍ਤੀਭੋਜੋ ਵਿਰਾਟਸ਼੍ਚ ਭੀष੍ਮਕੋ ਨਗ੍ਨਜਿਨ੍ਮਹਾਨ੍ । ਪੁਰੁਜਿਦ੍ ਦ੍ਰੁਪਦਃ ਸ਼ਲ੍ਯੋ ਧृष੍ਟਕੇਤੁਃ ਸਕਾਸ਼ਿਰਾਟ੍

ਕੁੰਤੀਭੋਜ, ਵਿਰਾਟ, ਭੀਸ਼ਮਕ, ਵੱਡਾ ਨਗਨਜਿਤ, ਪੁਰੁਜਿਤ, ਦ੍ਰੁਪਦ, ਸ਼ਲਯ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ ਤੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਰਾਜਾ—

ਦਮਘੋषੋ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮੈਥਿਲੋ ਮਦ੍ਰਕੇਕਯੌ । ਯੁਧਾਮਨ੍ਯੁਃ ਸੁਸ਼ਰ੍ਮਾ ਚ ਸਸੁਤਾ ਬਾਹ੍ਲਿਕਾਦਯਃ

ਦਮਘੋਸ਼, ਵਿਸ਼ਾਲਾਖ, ਮਿਥਿਲਾ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮਦਰ ਤੇ ਕੇਕਯ ਰਾਜੇ, ਯੁਧਾਮਨਯੁ, ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਤੇ ਬਾਹਲਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ—

ਰਾਜਾਨੋ ਯੇ ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਮਨੁਵ੍ਰਤਾਃ । ਸ਼੍ਰੀਨਿਕੇਤਂ ਵਪੁਃ ਸ਼ੌਰੇਃ ਸਸ੍ਤ੍ਰੀਕਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ

ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਰਾਜਨ, ਜੋ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ, ਸ਼ੌਰੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।

ਅਥ ਤੇ ਰਾਮਕृष੍ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸਮਰ੍ਹਣਾਃ । ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸੁਰ੍ਮੁਦਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਵृष੍ਣੀਨ੍ ਕृष੍ਣਪਰਿਗ੍ਰਹਾਨ੍

ਫਿਰ, ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਅਹੋ ਭੋਜਪਤੇ ਯੂਯਂ ਜਨ੍ਮਭਾਜੋ ਨृਣਾਮਿਹ । ਯਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਥਾਸਕृਤ੍ ਕृष੍ਣਂ ਦੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਮਪਿ ਯੋਗਿਨਾਮ੍

ਹੇ ਭੋਜ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵੇਖਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਯਦ੍ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਨੁਤੇਦਮਲਂ ਪੁਨਾਤਿ ਪਾਦਾਵਨੇਜਨਪਯਸ਼੍ਚ ਵਚਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮ੍ । ਭੂਃ ਕਾਲਭਰ੍ਜਿਤਭਗਾਪਿ ਯਦਙ੍‌ਘ੍ਰਿਪਦ੍ਮ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੋਤ੍ਥਸ਼ਕ੍ਤਿਰਭਿਵਰ੍षਤਿ ਨੋऽਖਿਲਾਰ੍ਥਾਨ੍

ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਦ ਵੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ੋਭਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਬਚਨ ਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਧਰਤੀ, ਭਾਵੇਂ ਸਮੇਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਛੂਹ ਨਾਲ ਆਈ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧਾਈਆਂ ਬਖਸ਼ਦੀ ਹੈ।

ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਨੁਪਥਪ੍ਰਜਲ੍ਪ ਸ਼ਯ੍ਯਾਸਨਾਸ਼ਨਸਯੌਨਸਪਿਣ੍ਡਬਨ੍ਧਃ । ਯੇषਾਂ ਗृਹੇ ਨਿਰਯਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਵਰ੍ਤਤਾਂ ਵਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗਵਿਰਮਃ ਸ੍ਵਯਮਾਸ ਵਿष੍ਣੁਃ

ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਛੂਹ, ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ, ਇਕੱਠੇ ਸੌਣ, ਬੈਠਣ, ਖਾਣ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਾਤੇ—ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਕ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਹੋ—ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਖੁਦ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਨਨ੍ਦਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯਦੂਨ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਪੁਰੋਗਮਾਨ੍ । ਤਤ੍ਰਾਗਮਦ੍ਵृਤੋ ਗੋਪੈਃ ਅਨਃ ਸ੍ਥਾਰ੍ਥੈਃ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨੰਦ ਨੇ ਜਦੋਂ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਯਾਦਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ, ਉਹ ਗੋਪਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਪਹਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ।

ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵृष੍ਣਯੋ ਹृष੍ਟਾਃ ਤਨ੍ਵਃ ਪ੍ਰਾਣਮਿਵੋਤ੍ਥਿਤਾਃ । ਪਰਿषਸ੍ਵਜਿਰੇ ਗਾਢਂ ਚਿਰਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਤਰਾਃ

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਮੁੜ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ; ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।

ਵਸੁਦੇਵਃ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰੀਤਃ ਪ੍ਰੇਮਵਿਹ੍ਵਲਃ । ਸ੍ਮਰਨ੍ ਕਂਸਕृਤਾਨ੍ ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਨ੍ਯਾਸਂ ਚ ਗੋਕੁਲੇ

ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਸੀ; ਉਹ ਕੰਸ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਕृष੍ਣਰਾਮੌ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਪਿਤਰਾਵਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ । ਨ ਕਿਞ੍ਚਨੋਚਤੁਃ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਸਾਸ਼੍ਰੁਕਣ੍ਠੌ ਕੁਰੂਦ੍ਵਹ

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਆਸੂਆਂ ਨਾਲ ਗਲਾ ਰੁੱਕ ਗਿਆ, ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕੇ, ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।

ਤਾਵਾਤ੍ਮਾਸਨਮਾਰੋਪ੍ਯ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਪਰਿਰਭ੍ਯ ਚ । ਯਸ਼ੋਦਾ ਚ ਮਹਾਭਾਗਾ ਸੁਤੌ ਵਿਜਹਤੁਃ ਸ਼ੁਚਃ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਮਹਾਂਭਾਗ ਯਸ਼ੋਦਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤੇ।

ਰੋਹਿਣੀ ਦੇਵਕੀ ਚਾਥ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਵ੍ਰਜੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ । ਸ੍ਮਰਨ੍ਤ੍ਯੌ ਤਤ੍ਕृਤਾਂ ਮੈਤ੍ਰੀਂ ਬਾष੍ਪਕਣ੍ਠ੍ਯੌ ਸਮੂਚਤੁਃ

ਰੋਹਿਣੀ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ; ਉਸ ਦੀ ਦਿਲੀ ਮਿਤਰਤਾ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲੇ ਆਸੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੱਕ ਗਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਕਾ ਵਿਸ੍ਮਰੇਤ ਵਾਂ ਮੈਤ੍ਰੀਂ ਅਨਿਵृਤ੍ਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਸ਼੍ਵਰਿ । ਅਵਾਪ੍ਯਾਪ੍ਯੈਨ੍ਦ੍ਰਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਯਸ੍ਯਾ ਨੇਹ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਯਾ

ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਰਾਣੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਅਟੱਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਕੌਣ ਭੁਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇੰਦਰ ਦਾ ਰਾਜ ਮਿਲ ਕੇ ਛੱਡ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਇਸ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਏਤਾਵਦृष੍ਟਪਿਤਰੌ ਯੁਵਯੋਃ ਸ੍ਮ ਪਿਤ੍ਰੋਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰੀਣਨਾਭ੍ਯੁਦਯਪੋषਣਪਾਲਨਾਨਿ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਯੋषਤੁਰ੍ਭਵਤਿ ਪਕ੍ਸ਼੍ਮ ਹ ਯਦ੍ਵਦਕ੍ਸ਼੍ਣੋਃ ਨ੍ਯਸ੍ਤਾਵਕੁਤ੍ਰ ਚ ਭਯੌ ਨ ਸਤਾਂ ਪਰਃ ਸ੍ਵਃ

ਮੈਂ ਇਤਨਾ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਪੇ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਕੇ, ਵਧਾ ਕੇ, ਪਾਲ ਕੇ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਪਲਕਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਗੋਪ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਮੁਪਲਭ੍ਯ ਚਿਰਾਦਭੀष੍ਟਂ ਯਤ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣੇ ਦृਸ਼ਿषੁ ਪਕ੍ਸ਼੍ਮਕृਤਂ ਸ਼ਪਨ੍ਤਿ । ਦृਗ੍ਭਿਰ੍ਹृਦੀਕृਤਮਲਂ ਪਰਿਰਭ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਃ ਤਦ੍‌ਭਾਵਮਾਪੁਰਪਿ ਨਿਤ੍ਯਯੁਜਾਂ ਦੁਰਾਪਮ੍

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਵਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।