ਤਸ੍ਯੈਵ ਮੇ ਸੌਹृਦਸਖ੍ਯਮੈਤ੍ਰੀ ਦਾਸ੍ਯਂ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ । ਮਹਾਨੁਭਾਵੇਨ ਗੁਣਾਲਯੇਨ ਵਿषਜ੍ਜਤਃ ਤਤ੍ਪੁਰੁषਪ੍ਰਸਙ੍ਗਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ, ਸਾਥ ਤੇ ਸੇਵਾ, ਹਰ ਜਨਮ ਵਿਚ ਬਣੀ ਰਹੇ; ਉਸ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਨ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
( ਇਂਦ੍ਰਵਂਸ਼ਾ ) ਭਕ੍ਤਾਯ ਚਿਤ੍ਰਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਹਿ ਸਮ੍ਪਦੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਵਿਭੂਤੀਰ੍ਨ ਸਮਰ੍ਥਯਤ੍ਯਜਃ । ਅਦੀਰ੍ਘਬੋਧਾਯ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ਸ੍ਵਯਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਨਿਪਾਤਂ ਧਨਿਨਾਂ ਮਦੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਅਜਬ ਦੌਲਤ ਤੇ ਰਾਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਉਹ ਅਜਨਮਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਦੌਲਤ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਇਤ੍ਥਂ ਵ੍ਯਵਸਿਤੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਭਕ੍ਤੋऽਤੀਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ । ਵਿषਯਾਨ੍ਜਾਯਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ ਬੁਭੁਜੇ ਨਾਤਿਲਮ੍ਪਟਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸਚੇ ਕਰ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਭਗਤ ਨੇ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ, ਬਿਨਾ ਲੋਭ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਹਰੇਰ੍ਯਜ੍ਞਪਤੇਃ ਪ੍ਰਭੋਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਪ੍ਰਭਵੋ ਦੈਵਂ ਨ ਤੇਭ੍ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਪਰਮ੍
ਉਸ ਯਜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹਰਿ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਮੂਲ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਏਵਂ ਸ ਵਿਪ੍ਰੋ ਭਗਵਤ੍ਸੁਹृਤ੍ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਭृਤ੍ਯੈਰਜਿਤਂ ਪਰਾਜਿਤਮ੍ । ਤਦ੍ਧ੍ਯਾਨਵੇਗੋਦ੍ਗ੍ਰਥਿਤਾਤ੍ਮਬਨ੍ਧਨਃ ਤਦ੍ਧਾਮ ਲੇਭੇऽਚਿਰਤਃ ਸਤਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਲੋਂ ਅਜਿਤ ਨੂੰ ਹਾਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਆਤਮਾ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ, ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮਾਰਗ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।
ਏਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਤਾਂ ਨਰਃ । ਲਬ੍ਧਭਾਵੋ ਭਗਵਤਿ ਕਰ੍ਮਬਨ੍ਧਾਦ੍ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਪ੍ਰੀਤਿ ਵਾਲੇ ਦੇਵ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਵਾਨ ਵਿਚ ਭਾਵ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਪृਥੁਕੋਪਾਖ੍ਯਾਨਂ ਨਾਮ ਏਕਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ, ਪਾਰਮਹੰਸਾਂ ਦੀ ਸੰਹਿਤਾ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿਚ, ਪ੍ਰਥੂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਕਥਾ ਵਾਲਾ ਇਕੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਸੂਰ੍ਯੋਪਰਾਗਪਰ੍ਵਣਿ ਯਦੁਭਿਃ ਸਹ ਕੁਰੂਣਾਂ ਨਨ੍ਦਾਦਿਗੋਪਾਨਾਂ ਚ ਸਮਾਗਮਃ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਥੈਕਦਾ ਦ੍ਵਾਰਵਤ੍ਯਾਂ ਵਸਤੋ ਰਾਮਕृष੍ਣਯੋਃ । ਸੂਰ੍ਯੋਪਰਾਗਃ ਸੁਮਹਾਨਾਸੀਤ੍ਕਲ੍ਪਕ੍ਸ਼ਯੇ ਯਥਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਨੁਜਾ ਰਾਜਨ੍ਪੁਰਸ੍ਤਾਦੇਵ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਸਮਨ੍ਤਪਞ੍ਚਕਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਯਯੁਃ ਸ਼੍ਰੇਯੋਵਿਧਿਤ੍ਸਯਾ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਮੰਤਪੰਚਕ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।
ਨਿਃਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਂ ਮਹੀਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਰਾਮਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਭृਤਾਂ ਵਰਃ । ਨृਪਾਣਾਂ ਰੁਧਿਰੌਘੇਣ ਯਤ੍ਰ ਚਕ੍ਰੇ ਮਹਾਹ੍ਰਦਾਨ੍
ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਮ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਥੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।
ਈਜੇ ਚ ਭਗਵਾਨ੍ਰਾਮੋ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਪृष੍ਟੋऽਪਿ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਲੋਕਂ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਹਯਨ੍ਨੀਸ਼ੋ ਯਥਾਨ੍ਯੋऽਘਾਪਨੁਤ੍ਤਯੇ
ਉਥੇ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਕਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਯਜਨ ਕੀਤਾ।
ਮਹਤ੍ਯਾਂ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਤਤ੍ਰਾਗਨ੍ਭਾਰਤੀਃ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਵृष੍ਣਯਸ਼੍ਚ ਤਥਾਕ੍ਰੂਰ ਵਸੁਦੇਵਾਹੁਕਾਦਯਃ
ਉਸ ਵੱਡੀ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਅਕਰੂਰ, ਵਸੁਦੇਵ, ਆਹੁਕ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਉਥੇ ਆਏ।
ਯਯੁਰ੍ਭਾਰਤ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸ੍ਵਮਘਂ ਕ੍ਸ਼ਪਯਿष੍ਣਵਃ । ਗਦਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸਾਮ੍ਬਾਦ੍ਯਾਃ ਸੁਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੁਕਸਾਰਣੈਃ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਮੈਦਾਨ ਵੱਲ ਗਏ—ਗਦਾ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਸਾਂਬ ਤੇ ਹੋਰ, ਸੁਚੰਦ੍ਰ, ਸ਼ੁਕ ਤੇ ਸਾਰਣ ਸਮੇਤ।
ਆਸ੍ਤੇऽਨਿਰੁਦ੍ਧੋ ਰਕ੍ਸ਼ਾਯਾਂ ਕृਤਵਰ੍ਮਾ ਚ ਯੂਥਪਃ । ਤੇ ਰਥੈਰ੍ਦੇਵਧਿष੍ਣ੍ਯਾਭੈਃ ਹਯੈਸ਼੍ਚ ਤਰਲਪ੍ਲਵੈਃ
ਅਨਿਰੁੱਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਥੇ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਯੂਥਪਤੀ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਵੀ; ਉਹ ਰਥਾਂ 'ਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਦੇਵੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਗਜੈਰ੍ਨਦਦ੍ਭਿਰਭ੍ਰਾਭੈਃ ਨृਭਿਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਦ੍ਯੁਭਿਃ । ਵ੍ਯਰੋਚਨ੍ਤ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪਥਿ ਕਾਞ੍ਚਨਮਾਲਿਨਃ
ਹਾਥੀ, ਜਿਹੜੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ੀ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨੇ, ਵੱਡੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਦਿਵ੍ਯਸ੍ਰਗ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਸਨ੍ਨਾਹਾਃ ਕਲਤ੍ਰੈਃ ਖੇਚਰਾ ਇਵ । ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਉਪੋष੍ਯ ਸੁਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਉਹ ਲੋਕ, ਦੇਵੀ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਸਜਾਵਟ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ; ਉਥੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਪਵਾਸ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਦਦੁਰ੍ਧੇਨੂਃ ਵਾਸਃਸ੍ਰਗ੍ਰੁਕ੍ਮਮਾਲਿਨੀਃ । ਰਾਮਹ੍ਰਦੇषੁ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਪੁਨਰਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਵृष੍ਣਯਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਦਿੱਤੇ; ਫਿਰ, ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿਚ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਲੋਕ ਨੇ ਰੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁੜ ਨ੍ਹਾਇਆ।
ਦਦੁਃ ਸ੍ਵਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਜਾਗ੍ਰ੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਕृष੍ਣੇ ਨੋ ਭਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ । ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਤਦਨੁਜ੍ਞਾਤਾ ਵृष੍ਣਯਃ ਕृष੍ਣਦੇਵਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਵਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਕਹਿੰਦੇ, 'ਸਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਭਕਤੀ ਹੋਵੇ'; ਤੇ, ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ, ਖੁਦ ਖਾਣਾ ਖਾਇਆ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵੋਪਵਿਵਿਸ਼ੁਃ ਕਾਮਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਚ੍ਛਾਯਾਙ੍ਘ੍ਰਿਪਾਙ੍ਘ੍ਰਿषੁ । ਤਤ੍ਰਾਗਤਾਂਸ੍ਤੇ ਦਦृਸ਼ੁਃ ਸੁਹृਤ੍ਸਂਬਨ੍ਧਿਨੋ ਨृਪਾਨ੍
ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਮਨ ਚਾਹੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਨਰਮ ਛਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲਤਾਂ ਹੇਠ ਬੈਠ ਗਏ; ਉਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਏ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਨ, ਵੇਖਿਆ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯੋਸ਼ੀਨਰਕੌਸ਼ਲ੍ਯ ਵਿਦਰ੍ਭਕੁਰੁਸृਞ੍ਜਯਾਨ੍ । ਕਾਮ੍ਬੋਜਕੈਕਯਾਨ੍ ਮਦ੍ਰਾਨ੍ ਕੁਨ੍ਤੀਨਾਨਰ੍ਤਕੇਰਲਾਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਤਸਯ, ਓਸ਼ੀਨਰ, ਕੌਸ਼ਲ, ਵਿਦਰਭ, ਕੁਰੁ, ਸ੍ਰੰਜਯ, ਕਾਮਬੋਜ, ਕੈਕੇਯ, ਮਦਰ, ਕੁੰਤੀ, ਅਨਰਟ ਤੇ ਕੇਰਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਅਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚੈਵਾਤ੍ਮਪਕ੍ਸ਼ੀਯਾਨ੍ ਪਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਨृਪ । ਨਨ੍ਦਾਦੀਨ੍ ਸੁਹृਦੋ ਗੋਪਾਨ੍ ਗੋਪੀਸ਼੍ਚੋਤ੍ਕਣ੍ਠਿਤਾਸ਼੍ਚਿਰਮ੍
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹੋਰ, ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਨੰਦ ਤੇ ਹੋਰ ਮਿੱਤਰ, ਗੋਆਲੇ, ਤੇ ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਤਸੁਕ ਸਨ, ਵੀ ਵੇਖੇ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਹਰ੍षਰਂਹਸਾ ਪ੍ਰੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਹृਦ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਸਰੋਰੁਹਸ਼੍ਰਿਯਃ । ਆਸ਼੍ਲਿष੍ਯ ਗਾਢਂ ਨਯਨੈਃ ਸ੍ਰਵਜ੍ਜਲਾ ਹृष੍ਯਤ੍ਤ੍ਵਚੋ ਰੁਦ੍ਧਗਿਰੋ ਯਯੁਰ੍ਮੁਦਮ੍
ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜ ਗਏ; ਉਹ ਗੁੱਝ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਦੇ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਚਮੜੀਆਂ ਤੇ ਰੁਕੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਸਂਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਿਥੋऽਤਿਸੌਹृਦ ਸ੍ਮਿਤਾਮਲਾਪਾਙ੍ਗਦृਸ਼ੋऽਭਿਰੇਭਿਰੇ । ਸ੍ਤਨੈਃ ਸ੍ਤਨਾਨ੍ ਕੁਙ੍ਕੁਮਪਙ੍ਕਰੂषਿਤਾਨ੍ ਨਿਹਤ੍ਯ ਦੋਰ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰਣਯਾਸ਼੍ਰੁਲੋਚਨਾਃ
ਇਸਤਰੀਆਂ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਫ ਹਾਸੇ ਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ, ਗਲੇ ਮਿਲੀਆਂ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁੰਕਮ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਸਤਨਾਂ ਨੂੰ, ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਤਤੋऽਭਿਵਾਦ੍ਯ ਤੇ ਵृਦ੍ਧਾਨ੍ ਯਵਿष੍ਠੈਰਭਿਵਾਦਿਤਾਃ । ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਕੁਸ਼ਲਂ ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਕ੍ਰੁਃ ਕृष੍ਣਕਥਾ ਮਿਥਃ
ਫਿਰ, ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਵਾਗਤ ਤੇ ਖੈਰ-ਮੰਗੀ ਪੁੱਛੀ, ਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਪृਥਾ ਭ੍ਰਾਤॄਨ੍ ਸ੍ਵਸॄਰ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਪਿਤਰਾਵਪਿ । ਭ੍ਰਾਤृਪਤ੍ਨੀਰ੍ਮੁਕੁਨ੍ਦਂ ਚ ਜਹੌ ਸਙ੍ਕਥਯਾ ਸ਼ੁਚਃ
ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ, ਭੈਣਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਪੇ, ਭਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਮੁਕੁੰਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਕੁਨ੍ਤ੍ਯੁਵਾਚ - ਆਰ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਰਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਆਤ੍ਮਾਨਮਕृਤਾਸ਼ਿषਮ੍ । ਯਦ੍ਵਾ ਆਪਤ੍ਸੁ ਮਦ੍ਵਾਰ੍ਤਾਂ ਨਾਨੁਸ੍ਮਰਥ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਆਦਰਯ ਭਰਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਣਪੂਰੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਵਾਲੀ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ, ਵਧੀਆ ਲੋਕੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।'
ਸੁਹृਦੋ ਜ੍ਞਾਤਯਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਭ੍ਰਾਤਰਃ ਪਿਤਰਾਵਪਿ । ਨਾਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਜਨਂ ਯਸ੍ਯ ਦੈਵਮਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਸੀਬ ਉਲਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ ਤੇ ਮਾਪੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਸ਼੍ਰੀਵਸੁਦੇਵ ਉਵਾਚ - ਅਮ੍ਬ ਮਾਸ੍ਮਾਨਸੂਯੇਥਾ ਦੈਵਕ੍ਰੀਡਨਕਾਨ੍ ਨਰਾਨ੍ । ਈਸ਼ਸ੍ਯ ਹਿ ਵਸ਼ੇ ਲੋਕਃ ਕੁਰੁਤੇ ਕਾਰ੍ਯਤੇऽਥ ਵਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰੁੱਸ ਨਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਨਸੀਬ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿਲੌਨੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਤੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਂਸਪ੍ਰਤਾਪਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਯਂ ਯਾਤਾ ਦਿਸ਼ਂ ਦਿਸ਼ਮ੍ । ਏਤਰ੍ਹ੍ਯੇਵ ਪੁਨਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਦੈਵੇਨਾਸਾਦਿਤਾਃ ਸ੍ਵਸਃ
ਕੰਸ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਅਸੀਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿੱਖਰੇ ਹੋ ਗਏ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ, ਭੈਣ, ਨਸੀਬ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਅਸੀਂ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਠਿਕਾਣੇ 'ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਵਸੁਦੇਵੋਗ੍ਰਸੇਨਾਦ੍ਯੈਃ ਯਦੁਭਿਸ੍ਤੇऽਰ੍ਚਿਤਾ ਨृਪਾਃ । ਆਸਨ੍ ਅਚ੍ਯੁਤਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਨਿਰ੍ਵृਤਾਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਸੁਦੇਵ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਅਚੁਤ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਉੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।