ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਗਮਨਾਯ ਮਤਿਂ ਦਧੇ । ਅਪ੍ਯਸ੍ਤ੍ਯੁਪਾਯਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਗृਹੇ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਦੀਯਤਾਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। 'ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤੋਹਫਾ ਹੈ, ਹੇ ਚੰਗੀ ਜੀ, ਕੁਝ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।'

ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰੋ ਮੁष੍ਟੀਨ੍ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਪृਥੁਕਤਣ੍ਡੁਲਾਨ੍ । ਚੈਲਖਣ੍ਡੇਨ ਤਾਨ੍ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਭਰ੍ਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਾਦਾਦੁਪਾਯਨਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮੁੱਠੀਆਂ ਚਿਉੜੇ ਮੰਗੇ, ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਤੋਹਫਾ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।

ਸ ਤਾਨਾਦਾਯ ਵਿਪ੍ਰਾਗ੍ਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਦ੍ਵਾਰਕਾਂ ਕਿਲ । ਕृष੍ਣਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਮਹ੍ਯਂ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਦਿਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਵਾਰਕਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ, ਸੋਚਦਾ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ।

ਤ੍ਰੀਣਿ ਗੁਲ੍ਮਾਨ੍ਯਤੀਯਾਯ ਤਿਸ੍ਰਃ ਕਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਸਦ੍ਵਿਜਃ । ਵਿਪ੍ਰੋऽਗਮ੍ਯਾਨ੍ਧਕਵृष੍ਣੀਨਾਂ ਗृਹੇष੍ਵਚ੍ਯੁਤਧਰ੍ਮਿਣਾਮ੍

ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਿੰਨ ਬਾੜਾਂ ਤੇ ਤਿੰਨ ਆੰਗਣਾਂ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਅਚਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਅੰਧਕ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।

ਗृਹਂ ਦ੍‌ਵ੍ਯष੍ਟਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਮਹਿषੀਣਾਂ ਹਰੇਰ੍ਦ੍ਵਿਜਃ । ਵਿਵੇਸ਼ੈਕਤਮਂ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਨ੍ਦਂ ਗਤੋ ਯਥਾ

ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਸੋਲ੍ਹ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਿਆ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮ-ਆਨੰਦ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।

ਤਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯਾਚ੍ਯੁਤੋ ਦੂਰਾਤ੍ ਪ੍ਰਿਯਾਪਰ੍ਯਙ੍ਕਮਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਸਹਸੋਤ੍ਥਾਯ ਚਾਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪਰ੍ਯਗ੍ਰਹੀਨ੍ਮੁਦਾ

ਉਹਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਚੁਤ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਚੌਕੀ 'ਤੇ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠਿਆ, ਅੱਗੇ ਆਇਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।

ਸਖ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇਃ ਅਙ੍‌ਗਸਙ੍‌ਗਾਤਿਨਿਰ੍ਵृਤਃ । ਪ੍ਰੀਤੋ ਵ੍ਯਮੁਞ੍ਚਦਬ੍ਬਿਨ੍ਦੂਨ੍ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਪੁष੍ਕਰੇਕ੍ਸ਼ਣਃ

ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ, ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵਗ ਪਏ।

ਅਥੋਪਵੇਸ਼੍ਯ ਪਰ੍ਯਙ੍ਕੇ ਸ੍ਵਯਂ ਸਖ੍ਯੁਃ ਸਮਰ੍ਹਣਮ੍ । ਉਪਹृਤ੍ਯਾਵਨਿਜ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪਾਦੌ ਪਾਦਾਵਨੇਜਨੀਃ

ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਚੌਕੀ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਪ ਹੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਧੋਏ।

ਅਗ੍ਰਹੀਚ੍ਛਿਰਸਾ ਰਾਜਨ੍ ਭਗਵਾਨ੍ ਲੋਕਪਾਵਨਃ । ਵ੍ਯਲਿਮ੍ਪਦ੍ ਦਿਵ੍ਯਗਨ੍ਧੇਨ ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਕੁਙ੍ਕਮੈਃ

ਹੇ ਰਾਜਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਸਿਰ 'ਤੇ ਲਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਚੰਦਨ, ਅਗਰ ਤੇ ਕੁੰਗੂ ਦੇ ਸੁਗੰਧੀ ਲਗਾ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

ਧੂਪੈਃ ਸੁਰਭਿਭਿਰ੍ਮਿਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦੀਪਾਵਲਿਭਿਰ੍ਮੁਦਾ । ਅਰ੍ਚਿਤ੍ਵਾऽऽਵੇਦ੍ਯ ਤਾਮ੍ਬੂਲਂ ਗਾਂ ਚ ਸ੍ਵਾਗਤਮਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਸੁਗੰਧੀ ਧੂਪ ਤੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੂੰ ਪਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਇਕ ਗਾਂ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਸੁਆਗਤ ਦੇ ਬਚਨ ਆਖੇ।

ਕੁਚੈਲਂ ਮਲਿਨਂ ਕ੍ਸ਼ਾਮਂ ਦ੍‌ਵਿਜਂ ਧਮਨਿਸਂਤਤਮ੍ । ਦੇਵੀ ਪਰ੍ਯਚਰਤ੍ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਚਾਮਰਵ੍ਯਜਨੇਨ ਵੈ

ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ, ਗੰਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਨਸਾਂ ਉਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਚਾਮਰ ਨਾਲ ਠੰਢਾ ਕਰਕੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਜਨੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृष੍ਣੇਨਾਮਲਕੀਰ੍ਤਿਨਾ । ਵਿਸ੍ਮਿਤੋऽਭੂਦਤਿਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਅਵਧੂਤਂ ਸਭਾਜਿਤਮ੍

ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ, ਜਿਸਦੀ ਕੀਰਤੀ ਨਿਰਮਲ ਸੀ, ਉਸ ਅਵਧੂਤ ਦੀ ਇੱਨੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।

ਕਿਮਨੇਨ ਕृਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਅਵਧੂਤੇਨ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਣਾ । ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਹੀਨੇਨ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਗਰ੍ਹਿਤੇਨਾਧਮੇਨ ਚ

ਇਹ ਅਵਧੂਤ, ਇਹ ਭਿਖਾਰੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਤ ਤੇ ਨੀਚ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਇਸ ਨੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ?

ਯੋऽਸੌ ਤ੍ਰਿਲੋਕਗੁਰੁਣਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸੇਨ ਸਮ੍ਭृਤਃ । ਪਰ੍ਯਙ੍ਕਸ੍ਥਾਂ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿष੍ਵਕ੍ਤੋऽਗ੍ਰਜੋ ਯਥਾ

ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਵਲੋਂ ਇੱਨੀ ਇੱਜ਼ਤ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਵਾਂਗ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਚੌਕੀ 'ਤੇ ਹੀ ਬੈਠੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।

ਕਥਯਾਂ ਚਕ੍ਰਤੁਰ੍ਗਾਥਾਃ ਪੂਰ੍ਵਾ ਗੁਰੁਕੁਲੇ ਸਤੋਃ । ਆਤ੍ਮਨੋਰ੍ਲਲਿਤਾ ਰਾਜਨ੍ ਕਰੌ ਗृਹ੍ਯ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍

ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਹੋਏ ਪੁਰਾਣੇ ਸੁਹਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ਅਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਗੁਰੁਕੁਲਾਦ੍‌ ਭਵਤਾ ਲਬ੍ਧਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ । ਸਮਾਵृਤ੍ਤੇਨ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਭਾਰ੍ਯੋਢਾ ਸਦृਸ਼ੀ ਨ ਵਾ

ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ - ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁਕਾ ਕੇ ਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇ ਕੇ, ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਜੋੜੀ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ?

ਪ੍ਰਾਯੋ ਗृਹੇषੁ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕਾਮਵਿਹਿਤਂ ਤਥਾ । ਨੈਵਾਤਿਪ੍ਰੀਯਸੇ ਵਿਦ੍ਵਨ੍ ਧਨੇषੁ ਵਿਦਿਤਂ ਹਿ ਮੇ

ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਕਿ ਤੇਰਾ ਮਨ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਜਾਂ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਬਿਨਾ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।

ਕੇਚਿਤ੍ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕਾਮੈਰਹਤਚੇਤਸਃ । ਤ੍ਯਜਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਕृਤੀਰ੍ਦੈਵੀਃ ਯਥਾਹਂ ਲੋਕਸਙ੍‌ਗ੍ਰਹਮ੍

ਕੁਝ ਲੋਕ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਕਚ੍ਚਿਦ੍‌ ਗੁਰੁਕੁਲੇ ਵਾਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸ੍ਮਰਸਿ ਨੌ ਯਤਃ । ਦ੍‌ਵਿਜੋ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਤਮਸਃ ਪਾਰਮਸ਼੍ਨੁਤੇ

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ? ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਗੱਲ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ ਵੈ ਸਤ੍ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਤੇਰਿਹ ਸਮ੍ਭਵਃ । ਆਦ੍ਯੋऽਙ੍‌ਗ ਯਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮਿਣਾਂ ਯਥਾਹਂ ਜ੍ਞਾਨਦੋ ਗੁਰੁਃ

ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਇੱਥੇ ਮੂਲ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਾਂ।

ਨਨ੍ਵਰ੍ਥਕੋਵਿਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਵਤਾਮਿਹ । ਯੇ ਮਯਾ ਗੁਰੁਣਾ ਵਾਚਾ ਤਰਨ੍ਤ੍ਯਞ੍ਜੋ ਭਵਾਰ੍ਣਵਮ੍

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਅਸਲ ਅਰਥ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਨਾਹਮਿਜ੍ਯਾਪ੍ਰਜਾਤਿਭ੍ਯਾਂ ਤਪਸੋਪਸ਼ਮੇਨ ਵਾ । ਤੁष੍ਯੇਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਗੁਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਯਾ ਯਥਾ

ਮੈਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਪੂਜਾ, ਪੁੱਤਰ, ਤਪੱਸਿਆ ਜਾਂ ਸੈਮ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ।

ਅਪਿ ਨਃ ਸ੍ਮਰ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਵृਤ੍ਤਂ ਨਿਵਸਤਾਂ ਗੁਰੌ । ਗੁਰੁਦਾਰੈਸ਼੍ਚੋਦਿਤਾਨਾਂ ਇਨ੍ਧਨਾਨਯਨੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਲੱਕੜ ਲੈਣ ਜਾਂਦੇ ਸੀ?

ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਨਾਂ ਮਹਾਰਣ੍ਯਂ ਅਪਰ੍ਤੌ ਸੁਮਹਦ੍ ਦ੍ਵਿਜ । ਵਾਤਵਰ੍षਂ ਅਭੂਤ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਨਿष੍ਠੁਰਾਃ ਸ੍ਤਨਯਿਤ੍‍ਨਵਃ

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਦੋਸਤੋ, ਤਾਂ ਇਕ ਤੇਜ਼ ਆਂਧੀ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਗੱਜ ਵੀ ਹੋਈ।

ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤਂ ਗਤਸ੍ਤਾਵਤ੍ ਤਮਸਾ ਚਾਵृਤਾ ਦਿਸ਼ਃ । ਨਿਮ੍ਨਂ ਕੂਲਂ ਜਲਮਯਂ ਨ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਯਤ ਕਿਞ੍ਚਨ

ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਨਦੀ ਦਾ ਨੀਵਾ ਕੰਢਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕੁਝ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ।

( ਵਂਸ਼ਸ੍ਥਾ ) ਵਯਂ ਭृਸ਼ਮ੍ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਨਿਲਾਮ੍ਬੁਭਿਃ ਨਿਹਨ੍ਯਮਾਨਾ ਮਹੁਰਮ੍ਬੁਸਮ੍ਪ੍ਲਵੇ । ਦਿਸ਼ੋऽਵਿਦਨ੍ਤੋऽਥ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਵਨੇ ਗृਹੀਤਹਸ੍ਤਾਃ ਪਰਿਬਭ੍ਰਿਮਾਤੁਰਾਃ

ਉਥੇ ਅਸੀਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸੀ; ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਗਣ ਨਾਲ ਹਾਲਤ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਦਿਸ਼ਾ ਪਛਾਣ ਸਕਦੇ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਏਤਦ੍‌ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਉਦਿਤੇ ਰਵੌ ਸਾਨ੍ਦੀਪਨਿਰ੍ਗੁਰੁਃ । ਅਨ੍ਵੇषਮਾਣੋ ਨਃ ਸ਼ਿष੍ਯਾਨ੍ ਆਚਾਰ੍ਯੋऽਪਸ਼੍ਯਦਾਤੁਰਾਨ੍

ਜਦ ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਂਦੀਪਨੀ ਜੀ, ਸਾਡੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਸਾਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਹਾਲ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।

ਅਹੋ ਹੇ ਪੁਤ੍ਰਕਾ ਯੂਯਂ ਅਸ੍ਮਦਰ੍ਥੇऽਤਿਦੁਃਖਿਤਾਃ । ਆਤ੍ਮਾ ਵੈ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਪ੍ਰੇष੍ਠਃ ਤਂ ਅਨਾਦृਤ੍ਯ ਮਤ੍ਪਰਾਃ

ਹਾਏ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਬੱਚੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਲਿਆ; ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਤਿਆਰ ਰਹੇ।

ਏਤਦੇਵ ਹਿ ਸਚ੍ਛਿष੍ਯੈਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਗੁਰੁਨਿष੍ਕृਤਮ੍ । ਯਦ੍‌ ਵੈ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਤ੍ਮਾਰ੍ਪਣਂ ਗੁਰੌ

ਅਸਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਲਈ ਇਹੀ ਕਰਤੱਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਤੇ ਆਪਾ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦੇਣ।