ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਮੁਨਾਮਨੁ ਯਾਨ੍ਯੇਵ ਗਙ੍ਗਾਮਨੁ ਚ ਭਾਰਤ। ਜਗਾਮ ਨੈਮਿषਂ ਯਤ੍ਰ ऋषਯਃ ਸਤ੍ਰਮਾਸਤੇ

ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੇ ਫਿਰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਨੈਮਿਸ਼ਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਯਜਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਤਮਾਗਤਮਭਿਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਮੁਨਯੋ ਦੀਰ੍ਘਸਤ੍ਰਿਣਃ। ਅਭਿਨਨ੍ਦ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯੋਤ੍ਥਾਯ ਚਾਰ੍ਚਯਨ੍

ਜਦ ਉਹ ਆਇਆ, ਲੰਬੀ ਯਜਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਉਠ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ।

ਸੋऽਰ੍ਚਿਤਃ ਸਪਰੀਵਾਰਃ ਕृਤਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਃ। ਰੋਮਹਰ੍षਣਮਾਸੀਨਂ ਮਹਰ੍षੇਃ ਸ਼ਿष੍ਯਮੈਕ੍ਸ਼ਤ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਦਰ ਸਨਮਾਨ ਪਾ ਕੇ, ਅਤੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਆਸਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।

ਅਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਥਾਯਿਨਂ ਸੂਤਮਕृਤਪ੍ਰਹ੍ਵਣਾਞ੍ਜਲਿਮ੍। ਅਧ੍ਯਾਸੀਨਂ ਚ ਤਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚੁਕੋਪੋਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਾਧਵਃ

ਜਦ ਮਾਧਵ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸੂਤ ਨਾ ਉਠਿਆ, ਨਾ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਬੈਠੇ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗਾ।

ਯਸ੍ਮਾਦਸਾਵਿਮਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨਧ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਜਃ। ਧਰ੍ਮਪਾਲਾਂਸ੍ਤਥੈਵਾਸ੍ਮਾਨ੍ਵਧਮਰ੍ਹਤਿ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ

ਇਹ ਨੀਚ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰੱਖਵੇ ਹਨ, ਉਪਰ ਬੈਠਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਮੰਦਬੁਧੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ऋषੇਰ੍ਭਗਵਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿष੍ਯੋऽਧੀਤ੍ਯ ਬਹੂਨਿ ਚ। ਸੇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਾਨਿ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ

ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ ਬਣ ਕੇ, ਇਤਿਹਾਸ, ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹ ਚੁੱਕਾ ਹੈ—

ਅਦਾਨ੍ਤਸ੍ਯਾਵਿਨੀਤਸ੍ਯ ਵृਥਾ ਪਣ੍ਡਿਤਮਾਨਿਨਃ। ਨ ਗੁਣਾਯ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਨਟਸ੍ਯੇਵਾਜਿਤਾਤ੍ਮਨਃ

ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਬਿਨਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਦੇ, ਖਾਮਖਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨਾਟਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।

ਏਤਦਰ੍ਥੋ ਹਿ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਵਤਾਰੋ ਮਯਾ ਕृਤਃ। ਵਧ੍ਯਾ ਮੇ ਧਰ੍ਮਧ੍ਵਜਿਨਸ੍ਤੇ ਹਿ ਪਾਤਕਿਨੋऽਧਿਕਾਃ

ਇਸ ਹੀ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ: ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਝੂਠੀ ਪਹਿਚਾਣ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਾਰਨਾ ਹੈ।

ਏਤਾਵਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਨਿਵृਤ੍ਤੋऽਸਦ੍ਵਧਾਦਪਿ। ਭਾਵਿਤ੍ਵਾਤ੍ਤਂ ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰੇਣ ਕਰਸ੍ਥੇਨਾਹਨਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਤੋਂ ਵੀ ਹਟ ਕੇ, ਸੋਚ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਪੱਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਹਾਹੇਤਿਵਾਦਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਨਯਃ ਖਿਨ੍ਨਮਾਨਸਾਃ। ਊਚੁਃ ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਂ ਦੇਵਮਧਰ੍ਮਸ੍ਤੇ ਕृਤਃ ਪ੍ਰਭੋ

ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ, ਹਾਹਾਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲੇ, 'ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦੇਵ, ਤੁਸੀਂ ਅਧਰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ!'

ਅਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸਨਂ ਦਤ੍ਤਮਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਯਦੁਨਨ੍ਦਨ। ਆਯੁਸ਼੍ਚਾਤ੍ਮਾਕ੍ਲਮਂ ਤਾਵਦ੍ਯਾਵਤ੍ਸਤ੍ਰਂ ਸਮਾਪ੍ਯਤੇ

'ਯਦੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਿਸ਼, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਆਸਨ, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਤੱਕ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।'

ਅਜਾਨਤੈਵਾਚਰਿਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਧੋ ਯਥਾ। ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਭਵਤੋ ਨਾਮ੍ਨਾਯੋऽਪਿ ਨਿਯਾਮਕਃ

'ਤੁਸੀਂ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਹਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਯੋਗ ਦੇ ਸਵਾਮੀ; ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।'

ਯਦ੍ਯੇਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਯਾਃ ਪਾਵਨਂ ਲੋਕਪਾਵਨ। ਚਰਿष੍ਯਤਿ ਭਵਾਂਲ੍ਲੋਕ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੋऽਨਨ੍ਯਚੋਦਿਤਃ

'ਜੇ ਇਹ ਕੰਮ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਜੋ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੋ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ।'

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ। ਚਰਿष੍ਯੇ ਵਧਨਿਰ੍ਵੇਸ਼ਂ ਲੋਕਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਮ੍ਯਯਾ। ਨਿਯਮਃ ਪ੍ਰਥਮੇ ਕਲ੍ਪੇ ਯਾਵਾਨ੍ਸ ਤੁ ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍

ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਧ ਦੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰਾਂਗਾ; ਪਹਿਲੀ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਿਯਮ ਸੀ, ਉਹ ਹੀ ਹੁਣ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ।'

ਦੀਰ੍ਘਮਾਯੁਰ੍ਬਤੈਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿ ਯਮੇਵ ਚ। ਆਸ਼ਾਸਿਤਂ ਯਤ੍ਤਦ੍ਬ੍ਰੂਤੇ ਸਾਧਯੇ ਯੋਗਮਾਯਯਾ

'ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਯੋਗ-ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।'

ऋषਯ ਊਚੁਃ। ਅਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤਵ ਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੋਰਸ੍ਮਾਕਮੇਵ ਚ। ਯਥਾ ਭਵੇਦ੍ਵਚਃ ਸਤ੍ਯਂ ਤਥਾ ਰਾਮ ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਰਾਮ, ਤੁਹਾਡਾ ਬਚਨ, ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਮੌਤ — ਇਹ ਸਭ ਸੱਚ ਹੋਵੇ।'

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ। ਆਤ੍ਮਾ ਵੈ ਪੁਤ੍ਰ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਇਤਿ ਵੇਦਾਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਯ ਭਵੇਦ੍ਵਕ੍ਤਾ ਆਯੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿ ਯਸਤ੍ਤ੍ਵਵਾਨ੍

ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਆਤਮਾ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ — ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਵਕਤਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਮਰ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਮਿਲੇ।'

ਕਿਂ ਵਃ ਕਾਮੋ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਬ੍ਰੂਤਾਹਂ ਕਰਵਾਣ੍ਯਥ। ਅਜਾਨਤਸ੍ਤ੍ਵਪਇ!ਤਿਂ ਯਥਾ ਮੇ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤਾਂ ਬੁਧਾਃ

'ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਕੀ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ। ਵਿਦਵਾਨੋ, ਸੋਚੋ ਕਿ ਮੈਂ ਅਣਜਾਣੇ ਕਰਤੂਤ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ।'

ऋषਯ ਊਚੁਃ। ਇਲ੍ਵਲਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਘੋਰੋ ਬਲ੍ਵਲੋ ਨਾਮ ਦਾਨਵਃ। ਸ ਦੂषਯਤਿ ਨਃ ਸਤ੍ਰਮੇਤ੍ਯ ਪਰ੍ਵਣਿ ਪਰ੍ਵਣਿ

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਲਵਲਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬਲਵਲਾ ਨਾਮ ਦਾ ਡਰਾਉਣਾ ਦਾਨਵ, ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਆ ਕੇ ਸਾਡੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਗੰਦਲਾ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'

ਤਂ ਪਾਪਂ ਜਹਿ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਤਨ੍ਨਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਂ ਪਰਮ੍। ਪੂਯਸ਼ੋਣਿਤਵਿਨ੍ਮੂਤ੍ਰ ਸੁਰਾਮਾਂਸਾਭਿਵਰ੍षਿਣਮ੍

'ਦਸ਼ਾਰਹ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਿਸ਼, ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਾਰੋ — ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪੀਪ, ਖੂਨ, ਗੰਦ, ਪਿਸਾਬ, ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਮਾਸ ਵਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।'

ਤਤਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤਂ ਵਰ੍षਂ ਪਰੀਤ੍ਯ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ। ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਮਾਸਾਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਯੀ ਵਿਸ਼ੁਧ੍ਯਸਿ

ਫਿਰ, ਭਾਰਤ ਦੇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਰੱਖ ਕੇ, ਤੂੰ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।

ਸੁਦਾਮੋਪਾਖ੍ਯਾਨਮ੍ – ਪਤ੍‍ਨੀਪ੍ਰੇਰਣਯਾ ਸੁਦਾਮ੍ਨੋ ਭਗਵਤ੍ ਸਮੀਪੇ ਗਮਨਂ; ਭਗਵਤਾ ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਕਾਰਸ਼੍ਚ - ਸ਼੍ਰੀਰਾਜੋਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਭਗਵਨ੍ ਯਾਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਮੁਕੁਨ੍ਦਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਵੀਰ੍ਯਾਣ੍ਯਨਨ੍ਤਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਹੇ ਪ੍ਰਭੋ

ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀਰਤਾ ਭਰੇ ਕੰਮ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੰਤ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।

ਕੋ ਨੁ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਸਕृਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਉਤ੍ਤਮਃਸ਼੍ਲੋਕਸਤ੍ਕਥਾਃ । ਵਿਰਮੇਤ ਵਿਸ਼ੇषਜ੍ਞੋ ਵਿषਣ੍ਣਃ ਕਾਮਮਾਰ੍ਗਣੈਃ

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਮ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਇਕ ਵਾਰੀ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਸੁਣਨਾ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਸਗੋਂ ਉਹੀ ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।

( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਸਾ ਵਾਗ੍ ਯਯਾ ਤਸ੍ਯ ਗੁਣਾਨ੍ ਗृਣੀਤੇ ਕਰੌ ਚ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਕਰੌ ਮਨਸ਼੍ਚ । ਸ੍ਮਰੇਦ੍‌ ਵਸਨ੍ਤਂ ਸ੍ਥਿਰਜਙ੍‌ਗਮੇषੁ ਸ਼੍ਰृਣੋਤਿ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਕਥਾਃ ਸ ਕਰ੍ਣਃ

ਉਹ ਬੋਲ ਹੀ ਸੱਚੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਉਹ ਹੱਥ ਹੀ ਸੱਚੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਮਨ ਹੀ ਸੱਚਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਉਹ ਕੰਨ ਹੀ ਸੱਚੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਿਰਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯੋਭਯਲਿਙ੍‌ਗਮਾਨਂ ਏਤ੍ਤਦੇਵ ਯਤ੍ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਤਦ੍ਧਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ । ਅਙ੍‌ਗਾਨਿ ਵਿष੍ਣੋਰਥ ਤਜ੍ਜਨਾਨਾਂ ਪਾਦੋਦਕਂ ਯਾਨਿ ਭਜਨ੍ਤਿ ਨਿਤ੍ਯਮ੍

ਉਹ ਸਿਰ ਹੀ ਸਿਰ ਹੈ ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਹੀ ਅੱਖਾਂ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਅੰਗ ਹੀ ਅੰਗ ਹਨ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਦਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਵਿष੍ਣੁਰਾਤੇਨ ਸਮ੍ਪृष੍ਟੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਬਾਦਰਾਯਣਿਃ । ਵਾਸੁਦੇਵੇ ਭਗਵਤਿ ਨਿਮਗ੍ਨਹृਦਯੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਸ਼ਨੂਰਾਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਬਾਦਰਾਯਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਬੋਲਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਸੀਤ੍ ਸਖਾ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਃ । ਵਿਰਕ੍ਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥੇषੁ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ

ਸ਼ੁਕ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਿੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ।

ਯਦृਚ੍ਛਯੋਪਪਨ੍ਨੇਨ ਵਰ੍ਤਮਾਨੋ ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮੀ । ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਕੁਚੈਲਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਮਾ ਚ ਤਥਾਵਿਧਾ

ਉਹ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਭੁੱਖ ਕਰਕੇ ਪਤਲੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਵੀ ਫਟੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਮ੍ਲਾਯਤਾ ਵਦਨੇਨ ਸਾ । ਦਰਿਦ੍ਰਂ ਸੀਦਮਾਨਾ ਵੈ ਵੇਪਮਾਨਾਭਿਗਮ੍ਯ ਚ

ਉਹ ਪਤੀ-ਵਰਤਾ ਪਤਨੀ, ਮੁਰਝਾਏ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਗਰੀਬ ਤੇ ਦੁਖੀ ਪਤੀ ਕੋਲ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਆਈ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।