ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਸਖਃ ਸ਼ਾਲ੍ਵੋ ਰੁਕ੍ਮਿਣ੍ਯੁਦ੍‌ਵਾਹ ਆਗਤਃ । ਯਦੁਭਿਰ੍ਨਿਰ੍ਜਿਤਃ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਜਰਾਸਨ੍ਧਾਦਯਸ੍ਤਥਾ

ਸ਼ਾਲਵ, ਜੋ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦਾ ਦੋਸਤ ਸੀ, ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ; ਉਹ ਯਾਦਵਾਂ ਵਲੋਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਜਰਾਸੰਧ ਆਦਿਕ ਹੋਰ ਵੀ।

ਸ਼ਾਲ੍ਵਃ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਮਕਰੋਤ੍ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਾਂ ਸਰ੍ਵਭੂਭੁਜਾਮ੍ । ਅਯਾਦਵਾਂ ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਂ ਕਰਿष੍ਯੇ ਪੌਰੁषਂ ਮਮ ਪਸ਼੍ਯਤ

ਸ਼ਾਲਵ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਸਮ ਖਾਦੀ—'ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦਵਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਮੇਰਾ ਬਹਾਦਰੀ ਵੇਖੋ।'

ਇਤਿ ਮੂਢਃ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਦੇਵਂ ਪਸ਼ੁਪਤਿਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਆਰਾਧਯਾਮਾਸ ਨृਪਃ ਪਾਂਸੁਮੁष੍ਟਿਂ ਸਕृਦ੍ ਗ੍ਰਸਨ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਵਚਨ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਇਕ ਮੁੱਠ ਨਿਗਲ ਕੇ।

ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਆਸ਼ੁਤੋष ਉਮਾਪਤਿਃ । ਵਰੇਣ ਚ੍ਛਨ੍ਦਯਾਮਾਸ ਸ਼ਾਲ੍ਵਂ ਸ਼ਰਣਮਾਗਤਮ੍

ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਓਟ ਆਇਆ ਸੀ, ਵਰ ਮੰਗਣ ਲਈ ਆਖਿਆ।

ਦੇਵਾਸੁਰਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋਰਗਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ । ਅਭੇਦ੍ਯਂ ਕਾਮਗਂ ਵਵ੍ਰੇ ਸ ਯਾਨਂ ਵृष੍ਣਿਭੀषਣਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਵਾਹਨ ਮੰਗਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ ਜਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੇ ਉਥੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋਵੇ।

ਤਥੇਤਿ ਗਿਰਿਸ਼ਾਦਿष੍ਟੋ ਮਯਃ ਪਰਪੁਰਂਜਯਃ । ਪੁਰਂ ਨਿਰ੍ਮਾਯ ਸ਼ਾਲ੍ਵਾਯ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ ਸੌਭਮਯਸ੍ਮਯਮ੍

ਗਿਰੀਸ਼ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁਂ' ਆਖਿਆ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਮਾਇਆ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਸੋਭਾ ਨਾਂਕ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਸ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਕਾਮਗਂ ਯਾਨਂ ਤਮੋਧਾਮ ਦੁਰਾਸਦਮ੍ । ਯਯਸ੍ਦ੍‌ਵਾਰਵਤੀਂ ਸ਼ਾਲ੍ਵੋ ਵੈਰਂ ਵृष੍ਣਿਕृਤਂ ਸ੍ਮਰਨ੍

ਉਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਵਾਹਨ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਸ਼ਾਲਵ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਦਵਾਰਕਾ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।

ਨਿਰੁਧ੍ਯ ਸੇਨਯਾ ਸ਼ਾਲ੍ਵੋ ਮਹਤ੍ਯਾ ਭਰਤਰ੍षਭ । ਪੁਰੀਂ ਬਭਞ੍ਜੋਪਵਨਾਨ੍ ਉਦ੍ਯਾਨਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ

ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ, ਸ਼ਾਲਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਬਾਹਰੀ ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਸਗੋਪੁਰਾਣਿ ਦ੍ਵਾਰਾਣਿ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਟ੍ਟਾਲਤੋਲਿਕਾਃ । ਵਿਹਾਰਾਨ੍ ਸ ਵਿਮਾਨਾਗ੍ਰ੍ਯਾਨ੍ ਨਿਪੇਤੁਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਵृष੍ਟਯਃ

ਫਾਟਕਾਂ ਉੱਤੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੀਨਾਰਾਂ, ਉੱਚੇ ਮਹਿਲ, ਛੱਤਾਂ, ਵਿਹਾਰ ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ—ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਉੱਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਮੀਂਹ ਪਈ।

ਸ਼ਿਲਾ ਦ੍ਰੁਮਾਸ਼੍ਚਾਸ਼ਨਯਃ ਸਰ੍ਪਾ ਆਸਾਰਸ਼ਰ੍ਕਰਾਃ । ਪ੍ਰਚਣ੍ਡਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਾਤੋऽਭੂਤ੍ ਰਜਸਾਚ੍ਛਾਦਿਤਾ ਦਿਸ਼ਃ

ਪੱਥਰ, ਦਰੱਖਤ, ਬਿਜਲੀਆਂ, ਸੱਪ, ਤੇ ਕੰਕੜਾਂ ਦੀ ਮੀਂਹ ਵੱਗੀ, ਤੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਗੁੱਬਾਰ ਵਾਲਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਚੱਲ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈਆਂ।

ਇਤ੍ਯਰ੍ਦ੍ਯਮਾਨਾ ਸੌਭੇਨ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਨਗਰੀ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਨਾਭ੍ਯਪਦ੍ਯਤ ਸ਼ਂ ਰਾਜਨ੍ ਤ੍ਰਿਪੁਰੇਣ ਯਥਾ ਮਹੀ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਸੋਭਾ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਬਾਧ੍ਯਮਾਨਾ ਨਿਜਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਮ ਭੈष੍ਟੇਤ੍ਯਭ੍ਯਧਾਦ੍‌ ਵੀਰੋ ਰਥਾਰੂਢੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ

ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਵੀਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਡਰੋ ਨਾ!'

ਸਾਤ੍ਯਕਿਸ਼੍ਚਾਰੁਦੇष੍ਣਸ਼੍ਚ ਸਾਮ੍ਬੋऽਕ੍ਰੂਰਃ ਸਹਾਨੁਜਃ । ਹਾਰ੍ਦਿਕ੍ਯੋ ਭਾਨੁਵਿਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਗਦਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਕਸਾਰਣੌ

ਸਾਤ੍ਯਕੀ, ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਨ, ਸਾਂਬ, ਅਕਰੂਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ, ਹਾਰਦਿਕਯ, ਭਾਨੁਵਿੰਦ, ਗਦਾ, ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਸਾਰਣ—

ਅਪਰੇ ਚ ਮਹੇष੍ਵਾਸਾ ਰਥਯੂਥਪਯੂਥਪਾਃ । ਨਿਰ੍ਯਯੁਰ੍ਦਂਸ਼ਿਤਾ ਗੁਪ੍ਤਾ ਰਥੇਭਾਸ਼੍ਵਪਦਾਤਿਭਿਃ

ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਹਥਿਆਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਨਿਕਲ ਪਏ।

ਤਤਃ ਪ੍ਰਵਵृਤੇ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸ਼ਾਲ੍ਵਾਨਾਂ ਯਦੁਭਿਃ ਸਹ । ਯਥਾਸੁਰਾਣਾਂ ਵਿਬੁਧੈਃ ਤੁਮੁਲਂ ਲੋਮਹਰ੍षਣਮ੍

ਫਿਰ ਸ਼ਾਲਵਾਂ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਭਰਿਆ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਾਸ਼੍ਚ ਸੌਭਪਤੇਰ੍ਮਾਯਾ ਦਿਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰੈ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀਸੁਤਃ । ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਨਾਸ਼ਯਾਮਾਸ ਨੈਸ਼ਂ ਤਮ ਇਵੋष੍ਣਗੁਃ

ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਭਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੋਹ-ਝਾਂਸੀਆਂ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਪੁਙ੍ਖੈਰਯੋਮੁਖੈਃ । ਸ਼ਾਲ੍ਵਸ੍ਯ ਧ੍ਵਜਿਨੀਪਾਲਂ ਸ਼ਰੈਃ ਸਨ੍ਨਤਪਰ੍ਵਭਿਃ

ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਲੋਹੇ ਵਾਲੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਪੱਚੀਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਲਵ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸੇਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦਿੱਤਾ।

ਸ਼ਤੇਨਾਤਾਡਯਚ੍ਛਾਲ੍ਵਂ ਏਕੈਕੇਨਾਸ੍ਯ ਸੈਨਿਕਾਨ੍ । ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਨੇਤॄਨ੍ ਵਾਹਨਾਨਿ ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ

ਉਸ ਨੇ ਸੌ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ, ਦੱਸ-ਦੱਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰਿਆ।

ਤਦਦ੍‌ਭੁਤਂ ਮਹਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਪੂਜਯਾਮਾਸੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਪਰਸੈਨਿਕਾਃ

ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦਾ ਅਜੋਕੇ ਤੇ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀ—ਚਾਹੇ ਆਪਣੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਵੈਰੀ—ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਬਹੁਰੂਪੈਕਰੂਪਂ ਤਦ੍ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਮਾਯਾਮਯਂ ਮਯਕृਤਂ ਦੁਰ੍ਵਿਭਾਵ੍ਯਂ ਪਰੈਰਭੂਤ੍

ਉਹ ਮਾਇਆ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੋਭਾ ਸ਼ਹਿਰ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦਾ ਸੀ, ਕਦੇ ਦਿਸਦਾ ਤੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਲਈ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਸੀ।

ਕ੍ਵਚਿਦ੍‌ਭੂਮੌ ਕ੍ਵਚਿਦ੍‌ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਗਿਰਿਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਜਲੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਅਲਾਤਚਕ੍ਰਵਦ੍‌ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਤ੍ ਸੌਭਂ ਤਦ੍ ਦੁਰਵਸ੍ਥਿਤਮ੍

ਕਦੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਕਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤੇ ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੌਭਾ ਜਹਾਜ਼ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰੋਪਲਕ੍ਸ਼੍ਯੇਤ ਸਸੌਭਃ ਸਹਸੈਨਿਕਃ । ਸ਼ਾਲ੍ਵਃ ਤਤਸ੍ਤਤੋऽਮੁਞ੍ਚਨ੍ ਸ਼ਰਾਨ੍ ਸਾਤ੍ਵਤਯੂਥਪਾਃ

ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸ਼ਾਲਵ ਆਪਣੀ ਸੌਭਾ ਤੇ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਦਿੱਸਦਾ, ਉਥੇ ਹੀ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।

ਸ਼ਰੈਰਗ੍ਨ੍ਯਰ੍ਕਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੈਃ ਆਸ਼ੀਵਿषਦੁਰਾਸਦੈਃ । ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਪੁਰਾਨੀਕਃ ਸ਼ਾਲ੍ਵੋऽਮੁਹ੍ਯਤ੍ ਪਰੇਰਿਤੈਃ

ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸੜਦੇ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਘਾਤਕ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਾਲਵ ਦੀ ਫੌਜ ਬੇਹੋਸ਼ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ।

ਸ਼ਾਲ੍ਵਾਨੀਕਪਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੌਘੈਃ ਵृष੍ਣਿਵੀਰਾ ਭृਸ਼ਾਰ੍ਦਿਤਾਃ । ਨ ਤਤ੍ਯਜੂ ਰਣਂ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਲੋਕਦ੍ਵਯਜਿਗੀषਵਃ

ਸ਼ਾਲਵ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵਿਰ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਏ, ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਜੰਗ ਛੱਡ ਕੇ ਨਾ ਭੱਜੇ।

ਸ਼ਾਲ੍ਵਾਮਾਤ੍ਯੋ ਦ੍ਯੁਮਾਨ੍ ਨਾਮ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ । ਆਸਾਦ੍ਯ ਗਦਯਾ ਮੌਰ੍ਵ੍ਯਾ ਵ੍ਯਾਹਤ੍ਯ ਵ੍ਯਨਦਦ੍ ਬਲੀ

ਸ਼ਾਲਵ ਦਾ ਮੰਤਰੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਧਿਊਮਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰੀ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ, ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੱਜਿਆ।

ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਂ ਗਦਯਾ ਸ਼ੀਰ੍ਣ ਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਮਰਿਂਦਮਮ੍ । ਅਪੋਵਾਹ ਰਣਾਤ੍ ਸੂਤੋ ਧਰ੍ਮਵਿਦ੍ ਦਾਰੁਕਾਤ੍ਮਜਃ

ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦਾ ਸੀਨਾ ਗਦਾ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਰਥੀ, ਜੋ ਧਾਰੂਕ ਦਾ ਪੁੱਤ ਸੀ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਜੰਗ ਤੋਂ ਲੈ ਗਿਆ।

ਲਬ੍ਧਸਂਜ੍ਞੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਕਾਰ੍ष੍ਣਿਃ ਸਾਰਥਿਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਅਹੋ ਅਸਾਧ੍ਵਿਦਂ ਸੂਤ ਯਦ੍ ਰਣਾਨ੍ਮੇऽਪਸਰ੍ਪਣਮ੍

ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੋਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹੀ, ਕਾਰਸ਼ਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹਾਏ, ਸੂਤਾ, ਇਹ ਕੀ ਠੀਕ ਹੋਇਆ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਹਟਾ ਲਿਆ!'

ਨ ਯਦੂਨਾਂ ਕੁਲੇ ਜਾਤਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਰਣਵਿਚ੍ਯੁਤਃ । ਵਿਨਾ ਮਤ੍ਕ੍ਲੀਬਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸੂਤੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍

ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜੰਗ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ—ਸਿਵਾਏ ਉਸ ਰਥੀ ਦੇ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤੇ ਜੋ ਪਾਪ ਕਰ ਬੈਠੇ।

ਕਿਂ ਨੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇऽਭਿਸਙ੍‌ਗਮ੍ਯ ਪਿਤਰੌ ਰਾਮਕੇਸ਼ਵੌ । ਯੁਦ੍ਧਾਤ੍ ਸਮ੍ਯਗਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਤ੍ਰਾਤ੍ਮਨਃ ਕ੍ਸ਼ਮਮ੍

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਰਾਮ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖਾਂਗਾ? ਜੇ ਉਥੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਜਵਾਬ ਠੀਕ ਹੋਵੇਗਾ?