ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਤਃ ਪਾਣ੍ਡੁਸੁਤਾਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਕੈਕਯਸृਞ੍ਜਯਾਃ । ਉਦਾਯੁਧਾਃ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੁਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਜਿਘਾਂਸਵਃ

ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਮਤ्सਯ, ਕੈਕਯ ਤੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ।

ਤਤਸ਼੍ਚੈਦ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਸਂਭ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਜਗृਹੇ ਖਡ੍ਗਚਰ੍ਮਣੀ । ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਨ੍ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੀਯਾਨ੍ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸਦਸਿ ਭਾਰਤ

ਫਿਰ, ਭਾਰਤ, ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਬਿਨਾ ਡਰ ਦੇ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਫੜ ਲਈ, ਤੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੱਖ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾਂਟਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਤਾਵਦੁਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਸ੍ਵਾਨ੍ ਨਿਵਾਰ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂ ਰੁषਾ । ਸ਼ਿਰਃ ਕ੍ਸ਼ੁਰਾਨ੍ਤਚਕ੍ਰੇਣ ਜਹਾਰ ਪਤਤੋ ਰਿਪੋਃ

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਉੱਠੇ, ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਦਾ ਸਿਰ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ।

ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਕੋਲਾਹਲੋऽਥਾਸੀਨ੍ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲੇ ਹਤੇ ਮਹਾਨ੍ । ਤਸ੍ਯਾਨੁਯਾਯਿਨੋ ਭੂਪਾ ਦੁਦ੍ਰੁਵੁਰ੍ਜੀਵਿਤੈषਿਣਃ

ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਮਚ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਰਾਜੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ।

ਚੈਦ੍ਯਦੇਹੋਤ੍ਥਿਤਂ ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਵਾਸੁਦੇਵਮੁਪਾਵਿਸ਼ਤ੍ । ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਉਲ੍ਕੇਵ ਭੁਵਿ ਖਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਾ

ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਚਮਕਦਾਰ ਜੋਤ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੀ ਉਲਕਾ ਵਾਂਗ ਸੀ।

ਜਨ੍ਮਤ੍ਰਯਾਨੁਗੁਣਿਤ ਵੈਰਸਂਰਬ੍ਧਯਾ ਧਿਯਾ । ਧ੍ਯਾਯਨ੍ ਤਨ੍ਮਯਤਾਂ ਯਾਤੋ ਭਾਵੋ ਹਿ ਭਵਕਾਰਣਮ੍

ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਵੈਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਸੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭ੍ਯਃ ਸਸਦਸ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਨਾਂ ਵਿਪੁਲਾਮਦਾਤ੍ । ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਚਕ੍ਰੇऽਵਭृਥਮੇਕਰਾਟ੍

ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਆਖ਼ਰੀ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ।

ਸਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰਤੁਃ ਰਾਜ੍ਞਃ ਕृष੍ਣੋ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਉਵਾਸ ਕਤਿਚਿਨ੍ ਮਾਸਾਨ੍ ਸੁਹृਦ੍‌ਭਿਃ ਅਭਿਯਾਚਿਤਃ

ਰਾਜੇ ਦਾ ਯਗ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਵੀ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਉਥੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।

ਤਤੋऽਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਰਾਜਾਨਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤਮਪੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਯਯੌ ਸਭਾਰ੍ਯਃ ਸਾਮਾਤ੍ਯਃ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਦੇਵਕੀਸੁਤਃ

ਫਿਰ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇਵਕੀਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।

ਵਰ੍ਣਿਤਂ ਤਦੁਪਾਖ੍ਯਾਨਂ ਮਯਾ ਤੇ ਬਹੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ । ਵੈਕੁਣ੍ਠਵਾਸਿਨੋਰ੍ਜਨ੍ਮ ਵਿਪ੍ਰਸ਼ਾਪਾਤ੍ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ

ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਵੱਡੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਈ ਹੈ, ਕਿ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲਏ।

ਰਾਜਸੂਯਾਵਭृਥ੍ਯੇਨ ਸ੍ਨਾਤੋ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਸੁਰਰਾਡਿਵ

ਰਾਜਸੂਯ ਯਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਖ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਭਾਜਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਰਮਾਨਵਖੇਚਰਾਃ । ਕृष੍ਣਂ ਕ੍ਰਤੁਂ ਚ ਸ਼ਂਸਨ੍ਤਃ ਸ੍ਵਧਾਮਾਨਿ ਯਯੁਰ੍ਮੁਦਾ

ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਯਗ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ।

ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਮृਤੇ ਪਾਪਂ ਕਲਿਂ ਕੁਰੁਕੁਲਾਮਯਮ੍ । ਯੋ ਨ ਸੇਹੇ ਸ਼੍ਰੀਯਂ ਸ੍ਫੀਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਾਣ੍ਡੁਸੁਤਸ੍ਯ ਤਾਮ੍

ਸਿਰਫ਼ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਜੋ ਕਲੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਰੂਪ ਸੀ ਤੇ ਪਾਂਡੂਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਸ਼ਾਨ ਦੇਖ ਕੇ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਬਾਕੀ ਸਭ ਖ਼ੁਸ਼ ਸਨ।

ਯ ਇਦਂ ਕੀਰ੍ਤਯੇਦ੍ ਵਿष੍ਣੋਃ ਕਰ੍ਮ ਚੈਦ੍ਯ ਵਧਾਦਿਕਮ੍ । ਰਾਜਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਤਾਨਂ ਚ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ

ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਇਹ ਕਰਤੱਬ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦਾ ਵਧ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਵੱਡਾ ਯਗ ਆਦਿ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍‍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਵਧੋ ਨਾਮ ਚਤੁਃਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਮ ਹੰਸਾਂ ਲਈ ਬਣੇ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿਚ, 'ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਵਧ' ਨਾਮ ਚੌਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।

ਰਾਜਸੂਯਾਨ੍ਤੇऽਵਭृਥਸ੍ਨਾਨਮਹੋਤ੍ਸਵਃ; ਮਯਨਿਰ੍ਮਿਤਾਯਾਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਭਾਯਾਂ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਸ੍ਯਾਵਮਾਨਨਂ ਚ - ਸ਼੍ਰੀਰਾਜੋਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੋਸ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜਸੂਯਮਹੋਦਯਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਮੁਦਿਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਨृਦੇਵਾ ਯੇ ਸਮਾਗਤਾਃ

ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ ਦੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਗ ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।

ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਃ ਸਰ੍षਯਃ ਸੁਰਾਃ । ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਨੋ ਭਗਵਨ੍ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮੁਚ੍ਯਤਾਮ੍

ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਸੀ?

ਸ਼੍ਰੀਬਾਦਰਾਯਣਿਰੁਵਾਚ - ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਯ ਤੇ ਯਜ੍ਞੇ ਰਾਜਸੂਯੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਯਾਂ ਤਸ੍ਯਾਸਨ੍ ਪ੍ਰੇਮਬਂਧਨਾਃ

ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਦਰਾਯਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਗ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਪਿਆਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਭੀਮੋ ਮਹਾਨਸਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਧਨਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸੁਯੋਧਨਃ । ਸਹਦੇਵਸ੍ਤੁ ਪੂਜਾਯਾਂ ਨਕੁਲੋ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਾਧਨੇ

ਭੀਮ ਰਸੋਈ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਨ, ਸੁਯੋਧਨ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਹਦੇਵ ਪੂਜਾ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਨਕੁਲ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਗੁਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣੇ ਜਿष੍ਣੁਃ ਕृष੍ਣਃ ਪਾਦਾਵਨੇਜਨੇ । ਪਰਿਵੇषਣੇ ਦ੍ਰੁਪਦਜਾ ਕਰ੍ਣੋ ਦਾਨੇ ਮਹਾਮਨਾਃ

ਅਰਜੁਨ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੈਰ ਧੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਕਰਣ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਦਾਨ ਵੰਡ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਯੁਯੁਧਾਨੋ ਵਿਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਹਾਰ੍ਦਿਕ੍ਯੋ ਵਿਦੁਰਾਦਯਃ । ਬਾਹ੍ਲੀਕਪੁਤ੍ਰਾ ਭੂਰ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਯੇ ਚ ਸਨ੍ਤਰ੍ਦਨਾਦਯਃ

ਯੁਯੁਧਾਨ, ਵਿਕਰਨ, ਹਾਰਦਿਕ, ਵਿਦੁਰ ਆਦਿਕ, ਬਾਹਲੀਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭੂਰੀ ਤੇ ਸੰਤਰਦਨ ਆਦਿ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਨਿਰੂਪਿਤਾ ਮਹਾਯਜ੍ਞੇ ਨਾਨਾਕਰ੍ਮਸੁ ਤੇ ਤਦਾ । ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਸ੍ਮ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਿਯਚਿਕੀਰ੍षਵਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਯਗ ਵਿਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮਾਂ ਲਈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ऋਤ੍ਵਿਕ੍ ਸਦਸ੍ਯਬਹੁਵਿਤ੍ਸੁ ਸੁਹृਤ੍ਤਮੇषੁ ਸ੍ਵਿष੍ਟੇषੁ ਸੂਨृਤਸਮਰ੍ਹਣਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਃ । ਚੈਦ੍ਯੇ ਚ ਸਾਤ੍ਵਤਪਤੇਸ਼੍ਚਰਣਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਵਭृਥ ਸ੍ਨਪਨਂ ਦ੍ਯੁਨਦ੍ਯਾਮ੍

ਜਦੋਂ ਯਜਮਾਨ, ਸਹਾਇਕ ਤੇ ਵਧੀਆ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਇੱਜ਼ਤ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਤੇ ਦਾਤਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਯਗ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ, ਤਾਂ ਸਭ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਅਸਮਾਨੀ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਆਖ਼ਰੀ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਮृਦਙ੍‌ਗਸ਼ਙ੍ਖਪਣਵ ਧੁਨ੍ਧੁਰ੍ਯਾਨਕਗੋਮੁਖਾਃ । ਵਾਦਿਤ੍ਰਾਣਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਨੇਦੁਰਾਵਭृਥੋਤ੍ਸਵੇ

ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਸ਼ੰਖ, ਪਣਵਾ, ਧੁੰਦੁਰੀ, ਅਨਕ ਤੇ ਗੋਮੁਖਾ ਆਦਿਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਅਵਭ੍ਰਿਥ ਦੇ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਨਰ੍ਤਕ੍ਯੋ ਨਨृਤੁਰ੍ਹृष੍ਟਾ ਗਾਯਕਾ ਯੂਥਸ਼ੋ ਜਗੁਃ । ਵੀਣਾਵੇਣੁਤਲੋਨ੍ਨਾਦਃ ਤੇषਾਂ ਸ ਦਿਵਮਸ੍ਪृਸ਼ਤ੍

ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਗਾਇਕ ਟੋਲੀਆਂ ਵਜੋਂ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਵੀਣਾ, ਬਾਂਸਰੀ ਤੇ ਚੁਟਕੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਇੰਨੀ ਉੱਚੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਗਈਆਂ ਕਿ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਚਿਤ੍ਰਧ੍ਵਜਪਤਾਕਾਗ੍ਰੈਃ ਇਭੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਨ੍ਦਨਾਰ੍ਵਭਿਃ । ਸ੍ਵਲਙ੍ਕृਤੈਰ੍ਭਟੈਰ੍ਭੂਪਾ ਨਿਰ੍ਯਯੂ ਰੁਕ੍ਮਮਾਲਿਨਃ

ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਾਈਆਂ ਰਾਜੇ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਝੰਡੇ ਤੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ 'ਚ ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਿਕਲ ਪਏ।

ਯਦੁਸृਞ੍ਜਯਕਾਮ੍ਬੋਜ ਕੁਰੁਕੇਕਯਕੋਸ਼ਲਾਃ । ਕਮ੍ਪਯਨ੍ਤੋ ਭੁਵਂ ਸੈਨ੍ਯੈਃ ਯਜਨਪੁਰਃਸਰਾਃ

ਯਾਦਵ, ਸਰੰਜਯ, ਕਾਂਬੋਜ, ਕੁਰੁ, ਕੇਕਯ ਤੇ ਕੋਸਲ ਆਪਣੇ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਯਜਨਾ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।

ਸਦਸ੍ਯਰ੍ਤ੍ਵਿਗ੍ਦ੍‌ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषੇਣ ਭੂਯਸਾ । ਦੇਵਰ੍षਿਪਿਤृਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਪੁष੍ਪਵਰ੍षਿਣਃ

ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਯਜਮਾਨ ਤੇ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਵੇਦ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਸ੍ਵਲਂਕृਤਾ ਨਰਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਗਨ੍ਧਸ੍ਰਗ੍ ਭੂषਣਾਮ੍ਬਰੈਃ । ਵਿਲਿਂਪਨ੍ਤ੍ਯੋ ਅਭਿਸਿਂਚ ਵਿਜਹ੍ਰੁਰ੍ਵਿਵਿਧੈ ਰਸੈਃ

ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਗਹਣਿਆਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਰੰਗ ਤੇ ਹੋਰ ਰਸ ਛਿੜਕਦੇ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ।