ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜੀਵਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਰ੍ਥਾਯ ਕੋ ਨ੍ਵਰ੍ਥਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਬਨ੍ਧੁਨਾ । ਦੇਹੇਨ ਪਤਮਾਨੇਨ ਨੇਹਤਾ ਵਿਪੁਲਂ ਯਸ਼ਃ

ਜੇ ਜੀਵਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਇੱਥੇ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯੁਦਾਰਮਤਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕृष੍ਣਾਰ੍ਜੁਨਵृਕੋਦਰਾਨ੍ । ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ਵ੍ਰਿਯਤਾਂ ਕਾਮੋ ਦਦਾਮ੍ਯਾਤ੍ਮਸ਼ਿਰੋऽਪਿ ਵਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।'

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ਯੁਦ੍ਧਂ ਨੋ ਦੇਹਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਸ਼ੋ ਯਦਿ ਮਨ੍ਯਸੇ । ਯੁਦ੍ਧਾਰ੍ਥਿਨੋ ਵਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਰਾਜਨ੍ਯਾ ਨਾਨ੍ਯਕਾਙ੍‌ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ

ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਰਾਜੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਠੀਕ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੋ। ਅਸੀਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲਈ ਹੀ ਆਏ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।'

ਅਸੌ ਵृਕੋਦਰਃ ਪਾਰ੍ਥਃ ਤਸ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਾਰ੍ਜੁਨੋ ਹ੍ਯਯਮ੍ । ਅਨਯੋਰ੍ਮਾਤੁਲੇਯਂ ਮਾਂ ਕृष੍ਣਂ ਜਾਨੀਹਿ ਤੇ ਰਿਪੁਮ੍

ਇਹ ਭੀਮਸੇਨ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਰਥ; ਇਸ ਦਾ ਭਰਾ ਅਰਜੁਨ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਮਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਵੈਰੀ ਜਾਣ।

ਏਵਮਾਵੇਦਿਤੋ ਰਾਜਾ ਜਹਾਸੋਚ੍ਚੈਃ ਸ੍ਮ ਮਾਗਧਃ । ਆਹ ਚਾਮਰ੍षਿਤੋ ਮਨ੍ਦਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤਰ੍ਹਿ ਦਦਾਮਿ ਵਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਮਾਗਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ: 'ਤਾਂ ਫਿਰ, ਹੇ ਮੂਰਖੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।'

ਨ ਤ੍ਵਯਾ ਭੀਰੁਣਾ ਯੋਤ੍ਸ੍ਯੇ ਯੁਧਿ ਵਿਕ੍ਲਵਤੇਜਸਾ । ਮਥੁਰਾਂ ਸ੍ਵਪੁਰੀਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ

ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੱਕੀ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆ ਗਿਆ।

ਅਯਂ ਤੁ ਵਯਸਾ ਤੁਲ੍ਯੋ ਨਾਤਿਸਤ੍ਤ੍ਵੋ ਨ ਮੇ ਸਮਃ । ਅਰ੍ਜੁਨੋ ਨ ਭਵੇਦ੍ ਯੋਦ੍ਧਾ ਭੀਮਸ੍ਤੁਲ੍ਯਬਲੋ ਮਮ

ਇਹ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਅਰਜੁਨ ਲੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਭੀਮ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੀਮਸੇਨਾਯ ਪ੍ਰਾਦਾਯ ਮਹਤੀਂ ਗਦਾਮ੍ । ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਂ ਸ੍ਵਯਮਾਦਾਯ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਪੁਰਾਦ੍ ਬਹਿਃ

ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਗਦਾ ਦਿੱਤੀ, ਦੂਜੀ ਗਦਾ ਆਪ ਲੈ ਲਈ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।

ਤਤਃ ਸਮੇ ਖਲੇ ਵੀਰੌ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਵਿਤਰੇਤਰੌ । ਜਘ੍ਨਤੁਰ੍ਵਜ੍ਰਕਲ੍ਪਾਭ੍ਯਾਂ ਗਦਾਭ੍ਯਾਂ ਰਣਦੁਰ੍ਮਦੌ

ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ, ਜੋ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ; ਯੁੱਧ ਦੀ ਉਮੰਗ ਨਾਲ, ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਦਿਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਵੱਜਦੇ ਰਹੇ।

ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸਵ੍ਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮੇਵ ਚ । ਚਰਤੋਃ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਯੁਦ੍ਧਂ ਨਟਯੋਰਿਵ ਰਙ੍‌ਗਿਣੋਃ

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਖਿਡਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘੇਰੇ, ਖੱਬੇ ਤੇ ਸੱਜੇ, ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲੜਦੇ ਸਨ; ਉਹ ਯੁੱਧ ਮੰਚ ਤੇ ਨਾਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।

ਤਤਸ਼੍ਚਟਚਟਾਸ਼ਬ੍ਦੋ ਵਜ੍ਰਨਿष੍ਪੇषਸਨ੍ਨਿਭਃ । ਗਦਯੋਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਯੋ ਰਾਜਨ੍ ਦਨ੍ਤਯੋਰਿਵ ਦਨ੍ਤਿਨੋਃ

ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਦਾਂ ਵੱਜਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਦੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਟਕਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਤੇ ਵੈ ਗਦੇ ਭੁਜਜਵੇਨ ਨਿਪਾਤ੍ਯਮਾਨੇ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਤੋਂऽਸਕਟਿਪਾਦਕਰੋਰੁਜਤ੍ਰੂਨ੍ । ਚੂਰ੍ਣੀਬਭੂਵਤੁਰੁਪੇਤ੍ਯ ਯਥਾਰ੍ਕਸ਼ਾਖੇ ਸਂਯੁਧ੍ਯਤੋਰ੍ਦ੍ਵਿਰਦਯੋਰਿਵ ਦੀਪ੍ਤਮਨ੍ਵ੍ਯੋਃ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਦਾਂ, ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਮੋਢੇ, ਕਮਰ, ਪੈਰ, ਗੋਡੇ ਤੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਜਦੀਆਂ, ਤੇ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਜਲਦੇ ਹਾਥੀ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਤ੍ਥਂ ਤਯੋਃ ਪ੍ਰਹਤਯੋਰ੍ਗਦਯੋਰ੍ਨृਵੀਰੌ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੌ ਸ੍ਵਮੁष੍ਟਿਭਿਰਯਃਸ੍ਪਰਸ਼ੈਰਪਿष੍ਟਾਮ੍ । ਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਤਯੋਃ ਪ੍ਰਹਰਤੋਰਿਭਯੋਰਿਵਾਸੀਨ੍ ਨਿਰ੍ਘਾਤਵਜ੍ਰਪਰੁषਸ੍ਤਲਤਾਡਨੋਤ੍ਥਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਗਦਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਲੋਹੇ ਵਰਗੇ ਮੁੱਠਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਪੇੜਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਰਗੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਤਯੋਰੇਵਂ ਪ੍ਰਹਰਤੋਃ ਸਮਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਬਲੌਜਸੋਃ । ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ੇषਮਭੂਦ੍ ਯੁਦ੍ਧਂ ਅਕ੍ਸ਼ੀਣਜਵਯੋਰ੍ਨृਪ

ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਕਲਾ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਸਨ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੱਜਦੇ, ਤਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ।

ਏਵਂ ਤਯੋਰ੍ਮਹਾਰਾਜ ਯੁਧ੍ਯਤੋਃ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਃ । ਦਿਨਾਨਿ ਨਿਰਗਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸੁਹृਦ੍‌ਵਨ੍ ਨਿਸ਼ਿ ਤਿष੍ਠਤੋਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਲੜਦੇ ਰਹੇ, ਉੱਥੇ ਸਤਾਈ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਰਹੇ।

ਏਕਦਾ ਮਾਤੁਲੇਯਂ ਵੈ ਪ੍ਰਾਹ ਰਾਜਨ੍ ਵृਕੋਦਰਃ । ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਹਂ ਜਰਾਸਨ੍ਧਂ ਨਿਰ੍ਜੇਤੁਂ ਯੁਧਿ ਮਾਧਵ

ਇਕ ਵਾਰੀ, ਮਾਤਲੇ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮਾਧਵ, ਮੈਂ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।'

ਸ਼ਤ੍ਰੋਰ੍ਜਨ੍ਮਮृਤੀ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਜੀਵਿਤਂ ਚ ਜਰਾਕृਤਮ੍ । ਪਾਰ੍ਥਮਾਪ੍ਯਾਯਯਨ੍ ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾਚਿਨ੍ਤਯਦ੍ਧਰਿਃ

ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦ ਜਰਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਹਰਿ ਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਰਿਵਧੋਪਾਯਂ ਭੀਮਸ੍ਯਾਮੋਘਦਰ੍ਸ਼ਨਃ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਵਿਟਪਂ ਪਾਟਯਨ੍ਨਿਵ ਸਂਜ੍ਞਯਾ

ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕਦੇ ਫੇਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਸ ਨੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਲੀ ਫਾੜ ਕੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਣ ਲਈ।

ਤਦ੍‌ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵੋ ਭੀਮਃ ਪ੍ਰਹਰਤਾਂ ਵਰਃ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪਾਦਯੋਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਭੂਤਲੇ

ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਭੀਮ, ਜੋ ਲੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਫੜਿਆ ਤੇ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।

ਏਕਂ ਪਾਦਂ ਪਦਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਮਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਸਃ । ਗੁਦਤਃ ਪਾਟਯਾਮਾਸ ਸ਼ਾਖਮਿਵ ਮਹਾਗਜਃ

ਇਕ ਪੈਰ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਭੀਮ ਨੇ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵੰਞ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ ਡਾਲੀ ਨੂੰ ਚੀਰਦਾ ਹੈ।

ਏਕਪਾਦੋਰੁਵृषਣ ਕਟਿਪृष੍ਠਸ੍ਤਨਾਂਸਕੇ । ਏਕਬਾਹ੍ਵਕ੍ਸ਼ਿਭ੍ਰੂਕਰ੍ਣੇ ਸ਼ਕਲੇ ਦਦृਸ਼ੁਃ ਪ੍ਰਜਾਃ

ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਰੀਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਜਿਸ 'ਚ ਇਕ ਪੈਰ, ਰਾਨ, ਅੰਡਾ, ਕਮਰ, ਪਿੱਠ, ਛਾਤੀ ਤੇ ਮੋਢਾ ਸੀ; ਦੂਜੇ 'ਚ ਇਕ ਹੱਥ, ਅੱਖ, ਭੌ ਤੇ ਕੰਨ ਸੀ।

ਹਾਹਾਕਾਰੋ ਮਹਾਨਾਸੀਤ੍ ਨਿਹਤੇ ਮਗਧੇਸ਼੍ਵਰੇ । ਪੂਜਯਾਮਾਸਤੁਰ੍ਭੀਮਂ ਪਰਿਰਭ੍ਯ ਜਯਾਚ੍ਯਤੌ

ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਰੋਲਾ ਪੈ ਗਿਆ; ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਅਟੱਲਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।

ਸਹਦੇਵਂ ਤਤ੍ਤਨਯਂ ਭਗਵਾਨ੍ਭੂਤਭਾਵਨਃ । ਅਭ੍ਯषਿਞ੍ਚਦਮੇਯਾਤ੍ਮਾ ਮਗਧਾਨਾਂ ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਮੋਚਯਾਮਾਸ ਰਾਜਨ੍ਯਾਨ੍ ਸਂਰੁਦ੍ਧਾ ਮਾਗਧੇਨ ਯੇ

ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਪੁੱਤ ਸਹਦੇਵ ਨੂੰ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਜਰਾਸੰਧ ਵਲੋਂ ਕੈਦ ਕੀਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍‍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਜਰਾਸਨ੍ਧ ਵਧੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 'ਜਰਾਸੰਧ ਦਾ ਵਧ' ਨਾਮਕ ਬਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਜਰਾਸਨ੍ਧਰੁਦ੍ਧਾਨਾਂ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਕਾਰਾਗृਹਾਨ੍ ਮੋਚਨਮ੍ - ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਯੁਤੇ ਦ੍ਵੇ ਸ਼ਤਾਨ੍ਯष੍ਟੌ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਯੁਧਿ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਤੇ ਨਿਰ੍ਗਤਾ ਗਿਰਿਦ੍ਰੋਣ੍ਯਾਂ ਮਲਿਨਾ ਮਲਵਾਸਸਃ

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੋਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਅਠ ਸੌ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਕੇ ਜਰਾਸੰਧ ਵਲੋਂ ਕੈਦ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚੋਂ ਗੰਦਲੇ ਤੇ ਮੈਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਏ।

ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਮਾਃ ਸ਼ੁष੍ਕਵਦਨਾਃ ਸਂਰੋਧਪਰਿਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਃ । ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤੇ ਘਨਸ਼੍ਯਾਮਂ ਪੀਤਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਸਮ੍

ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਮੂੰਹ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ, ਕੈਦ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘਣੇ ਸ਼ਿਆਮ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਾਙ੍ਕਂ ਚਤੁਰ੍ਬਾਹੁਂ ਪਦ੍ਮਗਰ੍ਭਾਰੁਣੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਚਾਰੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨਂ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਮਕਰਕੁਣ੍ਡਲਮ੍

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰਾ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮਕਰਾਕਾਰ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ।

ਪਦ੍ਮਹਸ੍ਤਂ ਗਦਾਸ਼ਙ੍ਖ ਰਥਾਙ੍‌ਗੈਰੁਪਲਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਕਿਰੀਟਹਾਰਕਟਕ ਕਟਿਸੂਤ੍ਰਾਙ੍‌ਗਦਾਞ੍ਚਿਤਮ੍

ਉਹਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮਲ, ਗਦਾ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚਕਰ ਸੀ; ਉਹ ਮੋੜ, ਹਾਰ, ਕੜੇ, ਕਮਰਬੰਦ ਤੇ ਬਾਂਹਬੰਦ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਭ੍ਰਾਜਦ੍ਵਰਮਣਿਗ੍ਰੀਵਂ ਨਿਵੀਤਂ ਵਨਮਾਲਯਾ । ਪਿਬਨ੍ਤ ਇਵ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਲਿਹਨ੍ਤ ਇਵ ਜਿਹ੍ਵਯਾ

ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਵਧੀਆ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਰਾਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਭ ਨਾਲ ਚੱਖ ਰਹੇ ਹੋਣ।